Người bệnh thận nên cảnh giác với những món ăn trên mâm cỗ ngày Tết
Bác sĩ gợi ý chế độ ăn và nguyên tắc “3 đúng” giúp người bệnh thận giảm nguy cơ biến chứng trong dịp Tết Nguyên Đán.
Tết là dịp cả nhà quây quần bên mâm cơm đoàn viên. Nhưng chính tâm lý chỉ mấy ngày thôi nên thoải mái một chút đôi khi lại khiến cơ thể người bệnh thận dễ rơi vào tình trạng quá tải.
5 món ăn người bệnh thận cần lưu ý
Theo TS.BS Nghiêm Trung Dũng (Bệnh viện Bạch Mai), không ít món ăn quen thuộc ngày Tết có thể làm sức khỏe người bệnh xấu đi nếu không kiểm soát chế độ ăn uống và sinh hoạt.
1. Bánh chưng, bánh tét
Đây là nhóm thực phẩm giàu năng lượng và chất béo, có thể không phù hợp với người suy thận mạn, nhất là khi đi kèm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đái tháo đường.
2. Các món muối chua
Dưa hành, củ kiệu chứa hàm lượng muối cao, dễ làm cơ thể giữ nước, khiến huyết áp tăng và tình trạng phù nề nặng hơn.
3. Thức ăn chế biến sẵn
Người bệnh thận nên cân nhắc kỹ lưỡng khi ăn các món như giò chả, xúc xích, thịt hộp.
Vì đây là những món ăn thường có nhiều muối, chất bảo quản và đạm. Người suy thận nên ăn ở mức hạn chế, khoảng 100 - 150g mỗi ngày, thậm chí ít hơn nếu chưa phải lọc máu.
4. Các loại trái cây có chứa nhiều kali
Một số loại trái cây giàu kali như chuối, cam, nho, bưởi cần được kiểm soát theo tình trạng cụ thể. Bởi tăng kali máu là cấp cứu nội khoa nguy hiểm, có thể gây rối loạn nhịp tim và diễn tiến rất nhanh.
5. Tuyệt đối không uống rượu bia và nước ngọt có ga
Người bệnh thận nên tránh rượu bia và nước ngọt có ga, nhất là trường hợp suy thận kèm tăng huyết áp, để giảm nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ.
Chế độ dinh dưỡng dành cho người bệnh thận trong dịp Tết
Theo bác sĩ Dũng, chế độ dinh dưỡng cho người bệnh thận cần được cá nhân hóa, nhất là khi thói quen ăn uống dễ bị xáo trộn trong dịp Tết.
Với người viêm cầu thận mạn có hội chứng thận hư, nếu còn phù cần ăn nhạt tối đa. Khi phù đã giảm, lượng muối nên duy trì khoảng 2g/ngày (tương đương khoảng 2 thìa 5ml nước mắm).
Chất béo ưu tiên từ dầu thực vật như dầu đậu nành, ô liu, dầu lạc… với lượng khoảng 20 - 25g/ngày. Nguồn đạm có thể lấy từ thịt nạc, cá, sữa theo nhu cầu cơ thể, ở mức 1,5 - 2g/kg/ngày (tùy chỉ định).
Với người suy thận mạn chưa lọc máu, việc giảm đạm thường được yêu cầu nghiêm ngặt hơn, khoảng 0,6g/kg cân nặng/ngày. Năng lượng nên ưu tiên từ tinh bột và các nguồn dễ tiêu như đường, mật ong, khoai sọ, miến dong, bột sắn dây.
Rau củ nên chọn nhóm ít đạm như bầu, bí, mướp. Ưu tiên trái cây chứa ít kali như dưa chuột, dưa hấu.
Riêng người lọc máu chu kỳ cần kiểm soát lượng nước uống để cân nặng không tăng quá 2kg giữa hai lần lọc. Người bệnh có thể ăn đạm động vật gần như bình thường hơn, nhưng vẫn nên hạn chế thực phẩm giàu phospho như lòng đỏ trứng, phô mai và sữa.
Tuân thủ nguyên tắc sinh hoạt '3 đúng'
Không chỉ ăn uống, người bệnh thận cũng nên giữ nhịp sinh hoạt theo nguyên tắc “3 đúng”.
Trước hết là dùng thuốc đúng giờ, đúng liều và tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc, kể cả khi lịch thăm hỏi và chúc Tết dày đặc.
Tiếp theo là vận động đúng mức. Ưu tiên những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, giãn cơ. Tránh gắng sức, leo núi hay mang vác nặng.
Cuối cùng là giữ ấm đúng cách. Dịp Tết thời tiết thường lạnh, người bệnh nên mặc đủ ấm, hạn chế tắm nước lạnh hoặc dùng nước đá để phòng nhiễm lạnh, viêm họng - những yếu tố có thể khiến tình trạng thận xấu đi.
Bên cạnh đó, người bệnh cần chủ động sắp xếp lịch tái khám trước hoặc sau Tết để không làm gián đoạn quá trình điều trị.
Đặc biệt, đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu người bệnh có xuất hiện các dấu hiệu sau: tiểu ít, phù nề tăng nhanh, huyết áp tăng cao khó kiểm soát, mệt mỏi nhiều, buồn nôn, đau ngực, khó thở và rối loạn nhịp tim, sốt hoặc tiểu ra máu.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
