Ngược đời: Ba mẹ ôm điện thoại xem phim tổng tài AI không rời mắt
Phim tổng tài AI có gì mà người lớn tuổi xem mãi không dứt, thậm chí thức khuya để "cày"? Thói quen này có thể ảnh hưởng thế nào đến giấc ngủ và sức khỏe?
Buổi tối, cả nhà chuẩn bị đi ngủ nhưng mẹ vẫn nằm trên giường cầm điện thoại xem phim tổng tài AI hết tập này đến tập khác. Có hôm gần nửa đêm vẫn chưa chịu tắt máy vì câu chuyện đang đến đoạn tổng tài nhận ra thân phận thật của nữ chính.
Có bác gái xem đến sưng mắt vì khóc, vẫn xuýt xoa khen diễn viên đẹp mà không biết gương mặt mình vừa dõi theo chưa từng tồn tại ngoài đời. Có bác trai lại tình cờ lọt hố một bộ kiếm hiệp hợp gu rồi cứ thế xem mãi không dứt.
Đó là những câu chuyện đang được nhiều gia đình chia sẻ khi phim tổng tài AI xuất hiện ngày càng dày đặc trên điện thoại và trở thành thú vui mới của các cô chú lớn tuổi.
Những cảnh này khiến không ít đứa con, đứa cháu trong nhà rơi vào tình huống dở khóc dở cười. Hồi trước, người thường xuyên bị la vì cứ ôm mãi chiếc điện thoại là chúng ta. Nhưng có nghĩ ra 1.000 kịch bản chắc cũng chẳng ai ngờ có ngày tình huống ấy lại đảo ngược.
Phim tổng tài AI là gì mà dễ gây nghiện đến vậy?
Đây là dòng phim ngắn, mỗi tập thường chỉ dài 1 - 3 phút nhưng cả series có thể kéo dài hàng chục, thậm chí hàng trăm tập.
Mô-típ quen thuộc: tổng tài lạnh lùng - cô gái nghèo, cưới trước yêu sau, vợ cũ trả thù, xuyên không, chuốc thuốc - nhầm phòng...
Khác với phim tổng tài truyền thống với diễn viên thật, nhiều phiên bản mới có thể dùng AI để tạo hình ảnh, giọng nói, gương mặt nhân vật và cả những cảnh phim.
Vì một tập phim quá ngắn, quyết định tiếp tục xem cũng rất dễ đưa ra. Người xem thường có cảm giác thêm một tập nữa thôi vì chỉ mất thêm vài phút.
Nhưng tập phim thường kết thúc đúng lúc bí mật sắp được hé lộ, nhân vật chuẩn bị lật kèo hoặc mối quan hệ sắp có bước ngoặt. Cách kết thúc bỏ lửng này được gọi là cliffhanger.
Nếu trước đây khán giả có thể phải chờ đến hôm sau để biết diễn biến tiếp theo, thì trên điện thoại, tập kế tiếp chỉ cách một lần chạm hoặc một cú lướt.
Nghiên cứu iResearch tại Trung Quốc năm 2024 cho thấy nhóm 40 - 59 tuổi chiếm 37,3% người xem micro-drama, còn nhóm từ 60 tuổi trở lên chiếm 12,1%.
Điều gì khiến người lớn tuổi dễ bị cuốn vào phim ngắn AI?
Có phụ huynh xem hết tập này đến tập khác mà không hề biết nhân vật trên màn hình là do AI tạo ra. Cũng có người sau khi được con cái giải thích thì biết rõ đây là phim AI, nhưng vẫn tiếp tục cày như thường.
Bởi thứ giữ họ ở lại đôi khi không phải chuyện bộ phim có thật hay không, mà là nội dung đủ dễ xem, đủ cuốn và luôn có thứ mới để theo dõi.
Phim có thể lấp vào những khoảng trống trong ngày
Nghỉ hưu, con cái đi làm hoặc ra riêng, ít gặp gỡ bạn bè hơn có thể khiến một số cô chú có nhiều khoảng trống trong ngày.
Trong hoàn cảnh đó, phim ngắn trở thành một hình thức giải trí rất dễ tiếp cận. . Những câu chuyện về tình cảm, gia đình, phản bội hay đoàn tụ liên tục tạo cao trào, khiến người xem tò mò về số phận của nhân vật.
Nghiên cứu năm 2026 trên 658 người lớn tuổi từng xem phim ngắn AI cũng ghi nhận rằng việc tìm đến nội dung để bớt buồn chán hoặc tạm quên những cảm xúc không dễ chịu có liên quan đến trạng thái xem nhập tâm hơn. Khi đã bị cuốn vào câu chuyện, người xem có thể ít để ý thời gian và xem lâu hơn dự tính.
Vì vậy, với một số cô chú, bộ phim không chỉ để giết thời gian”. Nó còn có thể trở thành một thứ để chờ đợi mỗi ngày, một câu chuyện để theo dõi và đôi khi là thêm một chủ đề để kể khi con cháu về nhà.
Thuật toán liên tục đưa nội dung đúng gu đến trước mắt
Người xem không cần chủ động gõ tìm tập 2, tập 3 hay nhớ tên bộ phim. Chỉ cần dừng lại lâu ở một video hoặc xem vài nội dung cùng chủ đề, nền tảng đã có thêm tín hiệu để đề xuất những video tương tự.
Sau một cú vuốt, tập tiếp theo hoặc một series cùng mô-típ có thể xuất hiện ngay trên màn hình. Người xem vì thế gần như không có khoảng nghỉ để tự hỏi mình có muốn xem tiếp hay không.
Khi mỗi tập lại chỉ kéo dài vài phút, cảm giác xem thêm một tập nữa thôi rất dễ lặp lại, dù ban đầu người xem hoàn toàn không có ý định dành cả buổi tối cho bộ phim.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Cái giá phải trả không chỉ là thời gian
Xem vài tập phim để giải trí vốn không phải vấn đề. Điều đáng chú ý là khi thêm một tập nữa bắt đầu lấy mất giờ ngủ, thời gian vận động
Giấc ngủ và sức khỏe thể chất
Một tập chỉ vài phút nhưng nếu nối tiếp hàng chục tập, giờ đi ngủ có thể bị kéo muộn lúc nào không hay.
Người lớn tuổi vẫn cần ngủ khoảng 7 - 9 giờ mỗi đêm. Ngủ không đủ hoặc chất lượng giấc ngủ kém kéo dài có liên quan đến tăng nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim và đái tháo đường.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ cũng đưa giấc ngủ vào Life's Essential 8, nhóm các yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe tim mạch.
Bên cạnh đó, nếu nhiều giờ xem phim thay thế cho đi bộ, làm việc nhà hay các hoạt động thường ngày, thời gian ngồi một chỗ cũng tăng lên.
WHO khuyến nghị người từ 65 tuổi trở lên nên hạn chế thời gian ít vận động, bởi ngồi nhiều có liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2 và tử vong sớm cao hơn.
Nhận thức và sự tập trung
Việc liên tục chuyển từ video này sang video khác, trong khi mỗi nội dung chỉ kéo dài vài phút nhưng luôn dồn dập tình tiết mới, có thể khiến sự chú ý phải liên tục chạy theo những kích thích ngắn.
Một số nghiên cứu gần đây ghi nhận người xem video ngắn nhiều hoặc thường xuyên lướt theo quán tính có xu hướng khó duy trì sự tập trung hơn và dễ mệt mỏi về nhận thức
Nguy cơ bị lợi dụng, chi tiêu ngoài kiểm soát
Nhiều ứng dụng phim ngắn cho phép xem miễn phí một số tập đầu, sau đó người dùng có thể phải xem quảng cáo hoặc mua vật phẩm, xu trong ứng dụng để tiếp tục mở khóa nội dung. Mua hàng trong ứng dụng hiện cũng là một trong những nguồn doanh thu quan trọng của ngành phim ngắn.
Một lần mở khóa có thể chỉ là khoản tiền nhỏ. Nhưng khi câu chuyện đang đến đoạn gay cấn và mỗi lần thanh toán đều không quá lớn, quyết định mở thêm vài tập rất dễ lặp lại nhiều lần.
Gia đình nên làm gì?
Chúng ta có thể thử ngồi xuống xem cùng vài phút, nghe ba mẹ kể về bộ phim và hiểu điều gì khiến họ bị cuốn vào câu chuyện.
Từ đó, việc góp ý về thời gian xem, giờ ngủ hay các khoản chi trong ứng dụng cũng sẽ dễ được đón nhận hơn so với việc cấm đoán ngay từ đầu.
Đừng vội cấm đoán hay chỉ trích gay gắt
Với con cháu, đó có thể chỉ là một bộ phim vô lý. Nhưng với ba mẹ, đôi khi đó là thứ khiến một buổi chiều bớt dài, một buổi tối bớt buồn.
Cấm đoán quá gắt dễ khiến họ cảm thấy bị phán xét, từ đó giấu việc xem thay vì thực sự thay đổi thói quen.
Chủ động tạo thêm kết nối ngoài màn hình
Trò chuyện, lắng nghe, rủ ba mẹ đi bộ, gặp gỡ bạn bè hoặc tham gia những hoạt động ngoài đời. Nếu phim đang lấp vào cảm giác trống trải hay thiếu kết nối, những tương tác thật có thể giúp họ có thêm niềm vui và điều để mong chờ mỗi ngày.
Giải thích về AI bằng sự tò mò
Không phải phụ huynh nào cũng nhận ra gương mặt, giọng nói hay cả câu chuyện có thể được tạo bằng AI.
Giải thích đơn giản cách nhận biết sẽ giúp họ chủ động hơn khi xem và tránh nhầm nội dung hư cấu với người thật, chuyện thật.
Cùng để ý thời gian xem và giờ ngủ
Nếu việc xem phim thường xuyên kéo giờ ngủ muộn hơn, gia đình có thể cùng thống nhất một giờ dừng, chuyển thời gian xem sang sớm hơn hoặc tắt thông báo và tính năng tự động phát để hạn chế việc xem nối tiếp quá lâu.
Kiểm tra các khoản thanh toán trong ứng dụng
Gia đình có thể cùng xem lại lịch sử giao dịch, giới hạn mua hàng trong ứng dụng và nhắc ba mẹ không chuyển tiền cho các lời mời như "xem phim kiếm tiền", "làm nhiệm vụ nhận thưởng".
Phim tổng tài AI đang trở thành một hình thức giải trí mới với không ít người trung niên và lớn tuổi. Bản thân việc xem phim không phải vấn đề, nhưng khi thời gian xem kéo dài, lấn sang giờ ngủ, vận động hoặc phát sinh các khoản chi ngoài dự tính, gia đình nên bắt đầu để ý.
Việc nhận biết nội dung do AI tạo ra, hiểu cách thuật toán đề xuất hoạt động và duy trì thời gian sử dụng hợp lý có thể giúp người xem chủ động hơn thay vì để một tập vài phút kéo thành cả buổi tối.
