Nghiên cứu mới tiết lộ sức khỏe răng miệng liên quan đến trí nhớ khi về già
Những kết quả nghiên cứu gần đây đang khiến giới nghiên cứu quan tâm hơn đến mối liên hệ giữa sức khỏe răng miệng và quá trình lão hóa của não bộ.
Ít ai nghĩ tình trạng răng và nướu lại có thể liên quan đến trí nhớ. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu ghi nhận người lớn tuổi bị viêm nha chu hoặc mất nhiều răng có xu hướng gặp suy giảm nhận thức nhiều hơn.
Nghiên cứu mới nói gì về mối liên hệ giữa sức khỏe răng miệng và trí nhớ?
Một tổng quan hệ thống công bố trên BMC Oral Health năm 2026 đã xem xét 13 nghiên cứu thực hiện trong giai đoạn 2010 - 2025, tập trung vào mối liên hệ giữa viêm nha chu, mất răng và suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi.
Các nghiên cứu được thực hiện tại nhiều quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Thụy Điển, Đan Mạch và Đài Loan. Quy mô nghiên cứu dao động từ vài chục người đến hơn 500.000 người, chủ yếu ở nhóm từ 50 tuổi trở lên.
Kết quả nhìn chung cho thấy người bị viêm nha chu hoặc mất nhiều răng có xu hướng gặp suy giảm nhận thức, sa sút trí tuệ hoặc Alzheimer nhiều hơn.
Một số nghiên cứu còn ghi nhận người được điều trị nha chu có kết quả nhận thức tốt hơn. Tuy nhiên, mức độ liên hệ không giống nhau giữa các nghiên cứu và có thể giảm đi sau khi tính đến tuổi tác, bệnh nền, hút thuốc hoặc các yếu tố sức khỏe khác.
Điều này cho thấy sức khỏe khoang miệng và chức năng nhận thức có thể có mối liên hệ, nhưng chưa đủ để khẳng định bệnh răng miệng trực tiếp làm trí nhớ suy giảm.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Vì sao chưa thể nói bệnh răng miệng gây suy giảm trí nhớ?
Một hạn chế lớn là 13 nghiên cứu sử dụng những cách đánh giá khác nhau. Có nghiên cứu dựa vào mức độ viêm nha chu, nghiên cứu khác dựa vào số răng đã mất. Cách kiểm tra trí nhớ, khả năng tư duy và thời gian theo dõi cũng không giống nhau. Vì vậy, nhóm tác giả không gộp tất cả kết quả thành một con số nguy cơ chung.
Phần lớn bằng chứng hiện nay cũng đến từ nghiên cứu quan sát. Điều đó có nghĩa các nhà khoa học có thể nhận thấy người có các vấn đề về răng và nướu thường gặp suy giảm nhận thức nhiều hơn, nhưng chưa thể xác định chắc chắn điều gì xảy ra trước và đâu là nguyên nhân.
Nhiều yếu tố khác như tuổi tác, trình độ học vấn, đái tháo đường, tăng huyết áp, hút thuốc, dinh dưỡng và khả năng tự chăm sóc đều có thể ảnh hưởng đồng thời đến sức khỏe não bộ và răng miệng.
Mối liên hệ cũng có thể diễn ra theo chiều ngược lại. Khi trí nhớ hoặc khả năng tự chăm sóc suy giảm, người lớn tuổi có thể quên đánh răng, khó vệ sinh răng miệng hoặc ít đi khám nha khoa hơn. Theo thời gian, điều này có thể khiến tình trạng răng và nướu xấu đi.
Báo cáo năm 2024 của Ủy ban Lancet về phòng ngừa sa sút trí tuệ hiện xác định 14 yếu tố nguy cơ có thể thay đổi, trong đó có tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc, ít vận động, cholesterol LDL cao và suy giảm thị lực không được điều trị. Sức khỏe răng miệng chưa nằm trong nhóm yếu tố nguy cơ đã được xác nhận này.
Điều đó không có nghĩa tình trạng răng miệng không liên quan đến não bộ. Chính các tác giả của Lancet sau đó cũng thừa nhận bằng chứng về mối liên hệ giữa sức khỏe khoang miệng kém và nguy cơ sa sút trí tuệ đang ngày càng được quan tâm, nhưng vẫn cần thêm nghiên cứu để xác định liệu đây có phải yếu tố nguy cơ độc lập và có thể phòng ngừa hay không.
Dù vậy, chăm sóc răng miệng vẫn rất quan trọng ở người lớn tuổi. Điều trị viêm nướu, viêm nha chu, duy trì răng tự nhiên và khả năng ăn nhai đều có lợi cho sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
(Nguồn: Springer Nature, Lancet)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
