Nếu ông bà đột quỵ khi chỉ có trẻ ở nhà, ba mẹ nên dạy con làm gì?
Ba mẹ nên chuẩn bị gì cho trẻ nếu ông bà đột quỵ chỉ có cháu nhỏ ở bên? Gợi ý cách dạy trẻ nhận biết dấu hiệu và tìm trợ giúp đúng lúc.
Mùa tựu trường cũng là lúc nhiều ông bà trở lại với lịch trình quen thuộc: đưa cháu đi học, đón cháu tan trường hoặc ở nhà cùng cháu khi ba mẹ đi làm chưa về.
Vì vậy, cũng có những lúc trong nhà chỉ có ông bà và trẻ nhỏ. Nếu ông bà bỗng nói khó, yếu một bên tay hoặc khuôn mặt trở nên bất thường, trẻ có thể là người đầu tiên nhận ra sự thay đổi đó.
Vì thế, thay vì dạy trẻ cách nhận biết đột quỵ một cách phức tạp, ba mẹ có thể giúp con ghi nhớ một điều đơn giản: khi ông bà bỗng khác thường, hãy gọi người lớn hoặc cấp cứu để được hỗ trợ.
Trẻ nhỏ cũng có thể học cách nhận biết dấu hiệu đột quỵ
Ý tưởng hướng dẫn trẻ nhận biết dấu hiệu đột quỵ không phải là điều quá xa lạ. FAST Heroes, chương trình được Tổ chức Đột quỵ Thế giới (WSO) ủng hộ, được xây dựng chủ yếu cho trẻ từ 5 - 9 tuổi.
Thông qua các nhân vật hoạt hình và hoạt động tương tác, trẻ có thể làm quen với những dấu hiệu thường gặp của đột quỵ, đồng thời biết cách tìm kiếm sự giúp đỡ khi nhận thấy người thân có biểu hiện bất thường.
Chương trình tập trung vào mối quan hệ gần gũi giữa trẻ và ông bà, đồng thời khuyến khích trẻ chia sẻ những điều đã học với cả gia đình.
Một nghiên cứu triển khai FAST Heroes tại nhiều quốc gia với sự tham gia của 4.202 phụ huynh ghi nhận tỷ lệ nhận biết đầy đủ ba dấu hiệu đột quỵ tăng từ 48% lên 83% sau khi phụ huynh cùng trẻ tham gia chương trình. Điều này cho thấy những kiến thức sức khỏe đơn giản trẻ học được có thể tiếp tục lan tỏa đến người thân.
Dạy trẻ nhớ ba dấu hiệu bất thường nếu ông bà đột quỵ: Mặt - Tay - Lời nói
Đột quỵ có thể biểu hiện theo nhiều cách. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, cha mẹ không cần yêu cầu con ghi nhớ quá nhiều dấu hiệu cùng lúc. Có thể bắt đầu từ ba dấu hiệu trong nguyên tắc FAST: khuôn mặt, cánh tay và lời nói.
Nhìn mặt: Ông bà cười có giống mọi khi không?
Nếu đang bình thường nhưng một bên mặt của ông hoặc bà bỗng xệ xuống, miệng lệch sang một bên hoặc nụ cười không cân đối, trẻ cần hiểu rằng đây là biểu hiện khác thường.
Nhìn tay: Ông bà có giơ được cả hai tay không?
Một cánh tay đột nhiên yếu, không thể nâng lên hoặc sau khi nâng lại từ từ rơi xuống, trẻ nên tìm người lớn giúp đỡ.
Nghe lời nói: Ông bà nói có giống bình thường không?
Nếu ông bà đột nhiên nói ngọng, nói khó, lời nói trở nên khó hiểu hoặc không hiểu điều trẻ đang hỏi, hãy gọi người lớn đến ngay.
Không cần chờ cả ba dấu hiệu cùng xuất hiện. Chỉ cần thấy một thay đổi khác thường xảy ra đột ngột, trẻ nên tìm người lớn giúp đỡ thay vì tự xử lý.
Điều quan trọng nhất trẻ cần nhớ: Gọi người giúp đỡ ngay
Mỗi phút đều quý giá khi đột quỵ xảy ra. Gọi cấp cứu ngay khi nhận thấy dấu hiệu bất thường có thể giúp ông bà thêm cơ hội được điều trị kịp thời và hạn chế di chứng.
Nếu trẻ đã đủ lớn để sử dụng điện thoại, ba mẹ có thể dạy con nhớ 115 là số cấp cứu y tế và tập cho trẻ biết cách nói một vài thông tin cơ bản:
- Nói rõ mình đang ở đâu.
- Mô tả biểu hiện khác thường của ông hoặc bà.
- Cho biết trong nhà có người lớn nào khác hay không.
Trẻ chỉ cần nói rõ điều mình thấy: "Ông cháu bỗng nói không rõ, một tay không giơ lên được. Nhà cháu ở…"
Song song đó, gia đình cũng nên thống nhất trước một hoặc hai người lớn trẻ có thể liên hệ khi khẩn cấp, chẳng hạn ba mẹ, cô chú sống gần nhà, hàng xóm thân quen hoặc bảo vệ chung cư.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Những điều cần dặn dò trẻ lưu ý
Khi thấy ông bà có biểu hiện khác thường, trẻ có thể lo lắng và muốn giúp. Cha mẹ nên giải thích trước rằng nhiệm vụ của trẻ không phải chữa bệnh cho ông bà, mà là tìm người lớn và gọi 115 càng sớm càng tốt.
Cần dặn dò trẻ những điều không nên sau:
- Tự lấy thuốc cho ông bà uống
- Cho ông bà ăn hoặc uống nước
- Chích đầu ngón tay hay cạo gió
- Chờ xem ông bà có tự khỏe lại không
Những cách này không giúp xử lý đột quỵ và có thể làm chậm thời gian cấp cứu. Việc cho ăn, uống cũng có thể gây sặc.
Nếu ông bà bất tỉnh hoặc tình trạng trở nên nghiêm trọng, trẻ cần gọi 115, tìm người lớn hỗ trợ và làm theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu qua điện thoại.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
