Mô hình robot chăm sóc người cao tuổi giúp Trung Quốc giải bài toán già hóa dân số

Đối với bà Ren, một phụ nữ 74 tuổi sống tại Bắc Kinh, sức hút lớn nhất của trung tâm chăm sóc người cao tuổi thông minh ở ngoại ô phía Nam không phải là những công nghệ xa lạ, mà chính là những bữa ăn. Dù phải ngồi xe buýt suốt một giờ đồng hồ, bà vẫn đều đặn tìm đến đây lần thứ hai chỉ để thưởng thức những chiếc bánh bao hấp mềm mại và thực đơn rau xanh thay đổi mỗi ngày.

Tại đây, công việc xào nấu được đảm nhận bởi những đầu bếp robot với độ chính xác tuyệt đối, bền bỉ làm việc mà không bao giờ biết đến khái niệm nghỉ phép. Với bà Ren, khi sức khỏe còn cho phép, ưu tiên hàng đầu đơn giản là những bữa ăn ngon, còn những công nghệ hỗ trợ phục hồi chức năng chỉ là câu chuyện của tương lai khi bà không còn khả năng tự chăm sóc.

Mặc dù bà Ren chưa trực tiếp trải nghiệm bộ khung xương trợ lực hay robot mát-xa tích hợp AI, bà chính là hình mẫu khách hàng trọng tâm mà Khu Phát triển Kinh tế - Công nghệ Bắc Kinh đang hướng tới.

Với diện tích 1.100 m2 và đi vào hoạt động từ tháng 3, trung tâm này là một mô hình phức hợp độc đáo giữa cơ sở sinh hoạt cộng đồng, không gian trưng bày công nghệ và viện dưỡng lão. Sự vận hành của trung tâm dựa trên sự hợp tác chặt chẽ của ba bên: chính quyền địa phương chịu trách nhiệm cấp vốn và giám sát; một đơn vị tư nhân điều hành các dịch vụ hằng ngày; và nền tảng "Robot Mall" - một doanh nghiệp do nhà nước hậu thuẫn - đóng vai trò tuyển chọn thiết bị từ 24 công ty robot hàng đầu.

Kể từ khi mở cửa, 43 mẫu robot khác nhau đã được triển khai đồng bộ khắp tòa nhà, phục vụ từ những việc nhỏ nhất như làm bánh cho đến những hoạt động giải trí như cánh tay chơi cờ. Theo bà Han Xin, người điều hành trung tâm, những cỗ máy này không phải là thiết bị trưng bày vô hồn mà đã thực sự bước ra khỏi phòng thí nghiệm để đi vào đời sống thường nhật.

Trong đó, dịch vụ đắt khách nhất chính là phòng phục hồi chức năng tại tầng 3, nơi ba robot mát-xa luôn trong tình trạng kín lịch đặt chỗ, chứng minh cho sự chấp nhận ngày càng cao của người cao tuổi đối với công nghệ mới. Không chỉ dừng lại ở một cơ sở dưỡng lão, trung tâm còn đóng vai trò là một "phòng thí nghiệm sống" vô giá cho ngành công nghiệp robot. Đây là nơi các doanh nghiệp có thể quan sát trực tiếp cách người cao tuổi tương tác với sản phẩm của mình trong môi trường thực tế.

Đội ngũ kỹ thuật viên luôn túc trực tại chỗ để hỗ trợ người dùng trải nghiệm và thu thập phản hồi, từ đó giúp các công ty tinh chỉnh công nghệ sao cho phù hợp nhất với nhu cầu thực tế của người già. Sự bùng nổ của các giải pháp công nghệ này diễn ra trong bối cảnh áp lực nhân khẩu học tại Trung Quốc đang ngày một lớn. Số liệu từ Cục Thống kê quốc gia cho thấy đến cuối năm 2025, nước này sẽ có khoảng 323,38 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 23% dân số.

Trong số đó, khoảng 35 triệu người bị khuyết tật và cần được chăm sóc dài hạn, tạo nên một gánh nặng khổng lồ lên hệ thống chăm sóc truyền thống dựa vào gia đình. Chính nhu cầu cấp bách này đã trở thành đòn bẩy thúc đẩy các giải pháp robot thay thế, biến các mô hình thông minh tại Bắc Kinh trở thành chìa khóa để giải quyết bài toán an sinh xã hội cho hàng triệu người.