Loại quả mọng này có gì đặc biệt với hàng nghìn tỷ vi sinh vật đường ruột?
Một loại quả mọng quen thuộc tại Việt Nam đang khiến giới nghiên cứu chú ý vì những thay đổi bất ngờ ở hệ vi sinh vật đường ruột.
Dâu tằm là loại quả khá quen thuộc ở Việt Nam, thường được ăn tươi, làm siro hoặc ngâm đường. Nhưng những năm gần đây, loại cây này còn được giới khoa học chú ý vì chứa nhiều hợp chất có khả năng tương tác với hệ vi sinh đường ruột.
Một nhóm nghiên cứu có sự tham gia của các nhà khoa học tại Đại học Y khoa Wroclaw (Ba Lan) đã tổng hợp những bằng chứng hiện có về dâu tằm, hệ vi sinh vật đường ruột và sức khỏe chuyển hóa.
Kết quả cho thấy một số chế phẩm từ lá và quả dâu tằm có thể làm thay đổi hoạt động của vi khuẩn đường ruột. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay vẫn đến từ thí nghiệm trong phòng lab và trên động vật.
Vì sao dâu tằm được chú ý?
Dâu tằm chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học, trong đó có polyphenol và polysaccharid.
Lá dâu còn chứa 1-deoxynojirimycin (DNJ), một hợp chất được nghiên cứu về khả năng tác động đến quá trình tiêu hóa carbohydrate. Trong khi đó, quả dâu tằm, đặc biệt dâu tằm đen, chứa nhiều anthocyanin cùng các hợp chất phenolic khác.
Một phần các hợp chất này có thể đi đến ruột già và được vi khuẩn đường ruột sử dụng hoặc chuyển hóa.
Trong một số thí nghiệm, các chế phẩm từ lá và quả dâu tằm làm thay đổi số lượng và hoạt động của một số nhóm vi khuẩn, đồng thời tăng sản xuất acetate, propionate và butyrate.
Đây là các axit béo chuỗi ngắn được tạo ra khi vi khuẩn đường ruột lên men những thành phần thức ăn mà cơ thể không tiêu hóa hoàn toàn. Chúng tham gia cung cấp năng lượng cho tế bào niêm mạc đại tràng, hỗ trợ hàng rào bảo vệ đường ruột và sức khỏe chuyển hóa.
Ở một số nghiên cứu trên động vật, những thay đổi này còn xuất hiện cùng với sự cải thiện một số chỉ số liên quan đến chuyển hóa glucose và lipid.
Không phải dâu tằm nào cũng tạo ra tác động giống nhau
Một điểm đáng chú ý là kết quả còn phụ thuộc rất nhiều vào phần cây được sử dụng và cách chế biến.
Lá, quả, dâu tằm trắng hay dâu tằm đen có thành phần hóa học khác nhau. Các phương pháp như sấy khô, lên men hoặc chiết xuất cũng có thể làm thay đổi hàm lượng và cấu trúc của polyphenol, polysaccharid.
Điều này ảnh hưởng đến cách vi khuẩn đường ruột sử dụng các hợp chất này và lượng axit béo chuỗi ngắn được tạo ra.
Trong một nghiên cứu trên chuột ăn chế độ nhiều chất béo, chế phẩm từ quả dâu tằm trắng chứa cả polyphenol và polysaccharid tạo ra những thay đổi ở hệ vi sinh rõ hơn so với khi sử dụng từng thành phần riêng lẻ.
Vì vậy, kết quả từ một chế phẩm dâu tằm được xử lý hoặc chiết xuất theo cách cụ thể không thể áp dụng cho tất cả sản phẩm từ dâu tằm, càng chưa thể xem là tương đương với việc ăn quả dâu tằm tươi.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Ăn dâu tằm có giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột không?
Đây vẫn là câu hỏi chưa có câu trả lời chắc chắn. Phần lớn nghiên cứu hiện nay được thực hiện trên động vật hoặc trong môi trường nuôi cấy. Những thay đổi được ghi nhận trong các mô hình này chưa thể khẳng định sẽ xảy ra tương tự ở người.
Ngay cả khi một chế phẩm làm thay đổi thành phần hệ vi sinh, điều đó cũng chưa đồng nghĩa những thay đổi này chắc chắn mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể.
Các nhà nghiên cứu cho rằng cần thêm những thử nghiệm lâm sàng trên người, sử dụng chế phẩm có thành phần được xác định rõ, để biết dâu tằm thực sự tác động đến hệ vi sinh ở mức độ nào và liệu những thay đổi đó có đi kèm lợi ích sức khỏe hay không.
Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, dâu tằm vẫn có thể là một loại trái cây trong chế độ ăn đa dạng, nhưng chưa nên xem đây là một thực phẩm có khả năng cải thiện hệ vi sinh đường ruột đã được chứng minh.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
