Sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi khác nhau như thế nào?

Sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi có thể bắt đầu với những biểu hiện khá giống nhau như sốt, đau đầu, mệt mỏi và đau nhức cơ thể.

Chính sự tương đồng này khiến nhiều người khó xác định mình đang mắc bệnh gì nếu chỉ dựa vào các triệu chứng ban đầu.

Sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi: Khác nhau từ nguyên nhân đến mức độ nguy hiểm

Dù đều có thể gây sốt và mệt mỏi, sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi không hoàn toàn giống nhau về nguyên nhân, đường lây cũng như mức độ nguy hiểm.

Sốt xuất huyết

Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do vi rút Dengue gây ra, với 4 typ huyết thanh gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Bệnh lây từ người bệnh sang người lành qua muỗi đốt, trong đó muỗi Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh chủ yếu.

Bệnh có thể xuất hiện quanh năm và thường gia tăng vào mùa mưa, gặp ở cả trẻ em lẫn người lớn. Đặc điểm của sốt xuất huyết Dengue là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.

Cúm

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus influenza gây ra. Virus chủ yếu lây từ người sang người qua các giọt và hạt nhỏ phát tán khi ho hoặc hắt hơi. Ngoài đường lây này, WHO cũng lưu ý virus có thể gián tiếp đi vào cơ thể khi tay nhiễm dịch tiết chạm lên mắt, mũi hoặc miệng.

Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục trong khoảng một tuần mà không cần chăm sóc y tế đặc biệt. Tuy nhiên, cúm không phải lúc nào cũng là bệnh nhẹ. Bệnh có thể gây viêm phổi, nhiễm trùng huyết, làm nặng thêm bệnh mạn tính, thậm chí dẫn đến nhập viện hoặc tử vong.

Nguy cơ gặp biến chứng cao hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Sốt siêu vi

Sốt siêu vi, hay sốt virus, là cách gọi thông dụng cho tình trạng sốt do nhiễm virus. MSD Manual cho biết nhiễm virus có thể do nhiều tác nhân khác nhau và biểu hiện cũng thay đổi tùy loại virus, vì vậy đây không phải tên của một bệnh hay một loại virus cụ thể.

Nhiều loại virus có thể gây sốt, thường gặp như rhinovirus, adenovirus, enterovirus, RSV, virus á cúm (parainfluenza) hoặc HMPV. Tùy tác nhân, người bệnh có thể kèm theo ho, sổ mũi, đau họng, đau nhức người, phát ban hoặc rối loạn tiêu hóa.

Về bản chất, cúm và sốt xuất huyết cũng đều là các bệnh do virus. Tuy nhiên, trong đời sống, cụm từ sốt siêu vi thường được dùng rộng hơn để nói về những trường hợp sốt nghi liên quan đến virus nhưng chưa xác định chính xác tác nhân hoặc bệnh cụ thể.

Phân biệt sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi qua triệu chứng

Phân biệt sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi qua các triệu chứng thường gặp, dấu hiệu gợi ý và những biểu hiện cần đặc biệt lưu ý để đi khám kịp thời.

Sốt xuất huyết: chú ý đau sau hốc mắt và dấu hiệu cảnh báo khi hạ sốt

Sốt xuất huyết thường khởi phát với sốt cao, có thể khoảng 39 - 40°C, kèm theo một số biểu hiện như:

• Đau sau hốc mắt.
• Đau đầu.
• Đau cơ, xương hoặc khớp.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Phát ban.

Một điểm đặc biệt cần lưu ý ở sốt xuất huyết là việc hạ sốt không đồng nghĩa với người bệnh đã hồi phục. Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) lưu ý giai đoạn nguy hiểm có thể xuất hiện trong khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 kể từ khi bắt đầu có triệu chứng.

Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu cảnh báo diễn tiến nặng sau: đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu mũi hoặc chân răng, thở nhanh, mệt lả, lừ đừ hoặc bứt rứt, nôn ra máu, đi ngoài ra máu hay da tái lạnh.

Cúm: ho, đau họng và sổ mũi thường nổi bật hơn

Cúm mùa có thể khởi phát khá đột ngột với sốt, đau đầu, đau cơ và cảm giác mệt mỏi rõ. Vì đây là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, người bệnh thường gặp:

• Ho, thường là ho khan.
• Đau họng.
• Sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
• Đau đầu.
• Đau cơ và khớp.
• Mệt mỏi.

Sốt siêu vi: triệu chứng thay đổi tùy loại virus

Do sốt siêu vi là cách gọi chung cho nhiều tình trạng sốt liên quan đến nhiễm virus, không có một bộ triệu chứng cố định áp dụng cho tất cả người bệnh.

Ngoài sốt và mệt mỏi, tùy tác nhân, người bệnh có thể gặp:

• Đau đầu hoặc đau nhức cơ thể.
• Ho, hắt hơi hoặc sổ mũi.
• Đau họng.
• Phát ban.
• Buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

Do phạm vi biểu hiện khá rộng, những trường hợp thường được gọi là sốt siêu vi có thể dễ nhầm với cúm, sốt xuất huyết hoặc các bệnh nhiễm virus khác trong giai đoạn đầu. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thăm khám, yếu tố dịch tễ và xét nghiệm khi có chỉ định.

Bảng phân biệt nhanh triệu chứng của sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi:

Phòng sốt xuất huyết, cúm và sốt siêu vi như thế nào?

Vì nguyên nhân và đường lây khác nhau, cách phòng ba nhóm bệnh này cũng không hoàn toàn giống nhau.

Với sốt xuất huyết, trọng tâm là hạn chế muỗi đốt và giảm nơi muỗi sinh sản. Gia đình nên loại bỏ nước đọng quanh nhà, đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng, ngủ màn và sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp. Người dân cũng có thể trao đổi với nhân viên y tế về tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết khi phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Với cúm, virus lây chủ yếu qua đường hô hấp nên cần chú ý rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng và giữ không gian sống thông thoáng. Tiêm vaccine cúm hằng năm cũng là biện pháp phòng bệnh quan trọng, đặc biệt với người thuộc nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Riêng sốt siêu vi không phải một bệnh do một loại virus duy nhất, vì vậy cách phòng sẽ tùy vào tác nhân gây bệnh. Với các virus đường hô hấp, những thói quen như rửa tay, che miệng khi ho, hạn chế dùng chung vật dụng cá nhân và tránh tiếp xúc gần khi đang mắc bệnh có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Dù không thể phòng tuyệt đối mọi trường hợp sốt do virus, việc giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế nguồn lây và chủ động tiêm chủng với những bệnh đã có vaccine vẫn là những cách thiết thực để giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.

(Nguồn thông tin tham khảo: Bộ Y tế, HCDC, MSD Manual)

*Nội dung này nhằm mục đích giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng, không nhằm mục đích chẩn đoán hoặc thay thế cho việc tư vấn với nhân viên y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn thêm.