Google muốn thả 32 triệu con muỗi để diệt muỗi truyền bệnh

Đề xuất này nằm trong chương trình Debug, dự án ứng dụng công nghệ và dữ liệu để kiểm soát các loài muỗi mang mầm bệnh như sốt xuất huyết, Zika, chikungunya và sốt vàng da.

Theo hồ sơ đang được Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) xem xét, Google muốn thả khoảng 16 triệu con muỗi mỗi năm trong vòng hai năm. EPA sẽ đưa ra quyết định sau khi kết thúc giai đoạn lấy ý kiến cộng đồng vào ngày 5/6.

Vì sao Google muốn thả 32 triệu con muỗi ra ngoài tự nhiên?

Điểm đặc biệt là những con muỗi được thả ra đều là muỗi đực nên không đốt người và không truyền bệnh. Chúng mang vi khuẩn tự nhiên Wolbachia, khiến quá trình sinh sản với muỗi cái ngoài tự nhiên không thành công. Trứng được tạo ra sẽ không thể nở, từ đó làm giảm số lượng muỗi qua từng thế hệ.

Google đang tập trung vào loài Aedes aegypti, tác nhân lây truyền nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sốt xuất huyết, Zika, sốt vàng da và chikungunya. Đây cũng là một trong những loài muỗi gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu.

Công nghệ đứng sau 'đội quân muỗi vô sinh'

Dự án Debug được phát triển từ hơn một thập kỷ trước dưới sự dẫn dắt của Verily Health, công ty công nghệ y tế thuộc hệ sinh thái Alphabet. Cuối năm 2024, Google chính thức tiếp quản toàn bộ dự án.

Khác với các chương trình kiểm soát muỗi truyền thống, Google kết hợp kỹ thuật triệt sản côn trùng với cảm biến, trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính và phân tích dữ liệu quy mô lớn.

Hệ thống được thiết kế để tự động nuôi, phân loại muỗi đực và muỗi cái, đồng thời xác định khu vực cùng số lượng muỗi cần thả.

Theo nhóm nghiên cứu, đây là cách tiếp cận giúp mở rộng quy mô kiểm soát muỗi hiệu quả hơn so với việc chỉ sử dụng thuốc diệt côn trùng hoặc xử lý các điểm nước đọng.

Công nghệ muỗi vô sinh từng giúp Singapore giảm 70% số ca sốt xuất huyết

Việc sử dụng Wolbachia để kiểm soát muỗi không phải ý tưởng hoàn toàn mới. Công nghệ này đã được thử nghiệm tại nhiều quốc gia trong khoảng 15 năm qua.

Một trong những kết quả đáng chú ý đến từ Singapore. Sau khi thả hàng triệu con muỗi đực mang Wolbachia, số lượng muỗi Aedes aegypti tại các khu vực thử nghiệm giảm từ 80 - 90%. Số ca sốt xuất huyết cũng giảm hơn 70% sau khoảng 6 - 12 tháng.

Google trước đó cũng từng thả khoảng một triệu con muỗi vô sinh tại California vào năm 2017. Thành công của các thử nghiệm này là cơ sở để dự án tiếp tục mở rộng quy mô tại Mỹ.

Vẫn còn những câu hỏi cần lời giải

Dù được đánh giá là hướng đi đầy tiềm năng, việc thả hàng chục triệu con muỗi vào môi trường tự nhiên vẫn khiến nhiều chuyên gia và người dân quan tâm tới các tác động dài hạn.

Google cho rằng các biện pháp kiểm soát muỗi hiện nay đang gặp nhiều hạn chế. Muỗi ngày càng kháng thuốc diệt côn trùng, trong khi việc loại bỏ hoàn toàn các điểm sinh sản trong tự nhiên gần như không khả thi.

Tuy nhiên, EPA vẫn đang xem xét kỹ lưỡng các dữ liệu an toàn trước khi quyết định có cấp phép cho dự án hay không. Biến đổi khí hậu khiến phạm vi phân bố của nhiều loài muỗi ngày càng mở rộng.

Trong bối cảnh đó, các giải pháp công nghệ như Wolbachia đang được xem là một trong những hướng tiếp cận mới nhằm giảm nguy cơ bùng phát các bệnh truyền qua muỗi trong tương lai.