Ferritin face: Sự thật về xu hướng nhận biết cơ thể thiếu sắt qua gương mặt trên TikTok

Ferritin face đang trở thành một thuật ngữ được nhắc đến nhiều trên mạng xã hội.

Theo những video lan truyền về xu hướng này, da nhợt nhạt, khô, môi nứt nẻ hay quầng thâm dưới mắt có thể là những dấu hiệu cho thấy cơ thể thiếu sắt hoặc có mức ferritin thấp.

Nhưng liệu chỉ nhìn vào những thay đổi trên gương mặt có thể biết cơ thể đang thiếu sắt hay không?

Ferritin là gì?

Ferritin là một loại protein có nhiệm vụ dự trữ sắt trong cơ thể. Trong khi đó, sắt tham gia vào nhiều chức năng quan trọng, nổi bật là quá trình tạo hemoglobin, protein trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy từ phổi đến các mô.

Thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến nhất gây thiếu máu. Khi không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, yếu sức hoặc hụt hơi ngay cả khi chỉ vận động thông thường.

Tuy nhiên, ferritin thấp không đồng nghĩa một người chắc chắn đã bị thiếu máu. Nó có thể cho thấy lượng sắt dự trữ đang thấp và cơ thể có nguy cơ tiến triển thành thiếu máu do thiếu sắt.

Ferritin face có thật hay chỉ là một xu hướng sức khỏe trên mạng xã hội?

Trước hết, ferritin face không phải thuật ngữ y khoa và cũng không có một bộ đặc điểm ngoại hình cụ thể nào có thể dùng để nhận biết thiếu sắt.

Dấu hiệu thường được nhắc đến nhiều nhất trên mạng xã hội là gương mặt nhợt nhạt, trông mệt mỏi hoặc thiếu sức sống.

Điều này có cơ sở nhất định, đặc biệt khi thiếu sắt đã tiến triển thành thiếu máu. Lúc này, lượng hemoglobin và hồng cầu giảm khiến khả năng vận chuyển oxy của máu bị ảnh hưởng, từ đó da có thể trở nên nhợt nhạt hơn.

Tuy nhiên, màu da vốn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố nên chỉ nhìn sắc mặt rất khó nhận biết. Tình trạng nhợt nhạt đôi khi dễ quan sát hơn ở mặt trong mí mắt dưới hoặc vùng dưới lưỡi, những vị trí bình thường thường có màu hồng.

Thiếu sắt cũng có thể để lại một số thay đổi khác trên da. Sắt cần thiết cho những tế bào có tốc độ tái tạo nhanh, trong đó có tế bào da. Khi lượng sắt không đủ, da có thể trở nên khô và mỏng hơn, khiến quầng thâm dưới mắt dễ lộ rõ hoặc xuất hiện các vết nứt ở khóe miệng.

Không chỉ da, tóc và móng cũng có thể thay đổi. BS. Doris Day, bác sĩ da liễu và giáo sư lâm sàng về da liễu tại NYU Langone Medical Center, cho biết thiếu sắt có thể đi kèm tình trạng tóc dễ gãy, móng giòn và mọc chậm hơn.

Nhưng những thay đổi về ngoại hình thường không phải dấu hiệu đầu tiên hoặc duy nhất của thiếu sắt.

Cơ thể thiếu sắt có những biểu hiện như thế nào?

Một trong những biểu hiện thường gặp nhất là mệt mỏi và giảm khả năng vận động. Một số người có thể cảm thấy tim đập mạnh hoặc nhanh hơn khi tập thể dục.

Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

• Hụt hơi khi chỉ vận động nhẹ
• Chóng mặt
• Đau đầu
• Tay chân lạnh
• Cảm giác đầu óc mơ hồ, khó tập trung
• Thèm ăn những thứ không có giá trị dinh dưỡng như đá, xà phòng hoặc phấn
• Khó ngủ, một số người có thể xuất hiện hội chứng chân không yên
• Tâm trạng không tốt

Điểm khó là những biểu hiện này có thể xuất hiện từ từ. Một người đôi khi chỉ bắt đầu chú ý khi nhận thấy tóc rụng nhiều, da thay đổi hoặc gương mặt trông mệt mỏi hơn trước.

Đây cũng là lý do một số trường hợp thiếu sắt được phát hiện khi người bệnh tìm đến bác sĩ da liễu vì rụng tóc, thay đổi da hoặc cảm giác ngoại hình trở nên kém sắc.

Có thể bạn quan tâm bài viết:

Từ trước mang thai đến sau sinh, nên bổ sung sắt cho mẹ bầu như thế nào?

Thiếu máu cơ tim là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và mức độ nguy hiểm

Không nên tự bổ sung sắt khi mới nghi ngờ bản thân thiếu sắt

Những biểu hiện như da khô, rụng tóc, mệt mỏi hay cảm giác thiếu năng lượng có thể khiến nhiều người nghĩ ngay đến thiếu sắt. Nhưng đây không phải những dấu hiệu đặc hiệu và cũng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác.

Chẳng hạn, suy giáp cũng có thể gây mệt mỏi, thiếu năng lượng, khô da và rụng tóc. Một số bệnh tự miễn như hội chứng Sjögren, hay những thay đổi trong giai đoạn tiền mãn kinh, cũng có thể ảnh hưởng đến da và tóc.

Vì vậy, chỉ nhìn vào những thay đổi bên ngoài không đủ để xác định cơ thể có đang thiếu sắt hay không.

Tự bổ sung sắt khi chưa xác định nguyên nhân không chỉ có thể khiến một vấn đề sức khỏe khác bị bỏ sót mà còn làm tăng nguy cơ dư thừa hoặc ngộ độc sắt. Ở mức độ nghiêm trọng, tình trạng này có thể gây tổn thương đường tiêu hóa và các cơ quan khác.

Để xác định thiếu sắt, xét nghiệm máu vẫn là bước quan trọng. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm ferritin để đánh giá lượng sắt dự trữ, kết hợp với công thức máu để kiểm tra thiếu máu và khả năng gắn sắt toàn phần (TIBC) để có thêm thông tin về tình trạng sắt trong cơ thể.

Mức ferritin dưới 30 ng/mLthường được xem là dấu hiệu cho thấy lượng sắt dự trữ đang thấp. Nhưng kết quả vẫn cần được đánh giá cùng các xét nghiệm và tình trạng sức khỏe của từng người.

Nếu các triệu chứng có khả năng đến từ nguyên nhân khác, bác sĩ có thể kiểm tra thêm hormone kích thích tuyến giáp (TSH), vitamin hoặc những chỉ số liên quan.

(Nguồn: Washington Post)