Điều gì xảy ra với não bộ khi trở thành một con sen yêu mèo?
Mèo thường bị gắn với hình ảnh lạnh lùng, khó đoán và có phần "chảnh". Có những lúc chúng chủ động nhảy lên lòng, dụi đầu vào tay bạn như thể không thể rời xa.
Nhưng cũng chính chú mèo đó có thể quay lưng bỏ đi ngay khi bạn muốn vuốt ve thêm vài phút nữa. So với chó, cách mèo thể hiện tình cảm dường như khó hiểu hơn nhiều.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy điều này không có nghĩa mèo ít gắn bó với con người. Trái lại, mối quan hệ giữa mèo và chủ có thể sâu sắc hơn vẻ ngoài thờ ơ của chúng, với sự tham gia của hormone oxytocin và những kiểu gắn bó khá giống cách con người xây dựng các mối quan hệ thân thiết.
Tình cảm giữa mèo và người có thể ảnh hưởng đến não bộ của cả hai
Khi nghĩ đến hormone gắn kết, nhiều người thường nghĩ đến mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Tuy nhiên, hormone này cũng có thể xuất hiện trong mối quan hệ giữa con người và thú cưng.
Một nghiên cứu công bố năm 2025 của các nhà khoa học từ South China Agricultural University, Texas Tech và Ramical Pet Health Technology Company đã xem xét mối quan hệ giữa mèo và người nuôi dưới góc độ hành vi, kiểu gắn bó và hormone.
Những cách gọi vui như "con sen", "boss" hay "hoàng thượng" từ lâu đã trở nên quen thuộc với người nuôi mèo. Kết quả nghiên cứu mới cho thấy đằng sau các danh xưng đó có thể là một mối liên kết gần gũi hơn chúng ta từng nghĩ.
Nhiều nghiên cứu trước đó cho thấy việc vuốt ve hoặc dành thời gian tương tác với chó, mèo có thể làm giảm cortisol, hormone liên quan đến căng thẳng, đồng thời làm tăng oxytocin ở con người.
Oxytocin thường được gọi là "hormone gắn kết" vì liên quan đến cảm giác gần gũi, tin tưởng và kết nối xã hội.
Điều thú vị là những thay đổi này dường như không chỉ xảy ra ở người. Một số nghiên cứu cho thấy khi mèo và chủ tương tác với nhau, nồng độ oxytocin ở mèo cũng thay đổi. Nói cách khác, mối quan hệ này có thể tác động lên cảm xúc và sinh lý của cả hai phía.

Không phải con mèo nào cũng đối xử với con sen theo cùng một cách
Nếu nuôi nhiều hơn một chú mèo, bạn có thể nhận ra mỗi con có một tính cách rất khác nhau.
Nghiên cứu năm 2025 cho thấy mèo cũng có những kiểu gắn bó khác nhau với người nuôi. Các nhà khoa học theo dõi khoảng 15 phút tương tác giữa mèo và chủ, bao gồm chơi đùa, vuốt ve và âu yếm, đồng thời đánh giá sự thay đổi về oxytocin.
Một số con mèo có kiểu gắn bó an toàn và thường chủ động tìm đến người nuôi để được tiếp xúc. Ở nhóm này, việc được vuốt ve thường đi kèm với sự gia tăng nồng độ oxytocin. Nhóm mèo này cũng ít gặp các vấn đề hành vi hơn.
Tuy nhiên, phản ứng lại khác ở những con mèo có kiểu gắn bó lo âu hoặc né tránh. Trong những trường hợp này, việc bị chạm vào khi chưa sẵn sàng có thể khiến oxytocin giảm thay vì tăng. Điều đó cho thấy cùng một hành động vuốt ve nhưng mèo có thể cảm nhận hoàn toàn khác nhau tùy vào trạng thái và nhu cầu của chúng lúc đó.
Đặc biệt, những con mèo thuộc nhóm gắn bó lo âu thường xuyên tìm kiếm sự chú ý nhưng lại dễ phản ứng mạnh khi được tiếp xúc quá nhiều.
Nói đơn giản, mèo có thể rất thích được yêu thương, nhưng chúng muốn được yêu theo cách của riêng mình.
Mời bạn đọc thêm bài viết:
Vì sao mèo thường khó đoán hơn chó?
Một phần câu trả lời có thể nằm ở lịch sử tiến hóa của hai loài. Chó có nguồn gốc từ những động vật sống theo bầy đàn. Vì vậy, khả năng hợp tác, đọc tín hiệu xã hội và duy trì các mối quan hệ đóng vai trò quan trọng đối với sự sống còn của chúng.
Qua hàng nghìn năm được con người thuần hóa, chó ngày càng trở nên nhạy bén với cảm xúc và tín hiệu của chúng ta.
Trong khi đó, tổ tiên của mèo nhà lại chủ yếu là những động vật săn mồi sống đơn độc. Chúng không cần duy trì một cấu trúc xã hội chặt chẽ như chó hay sói.
Điều này phần nào lý giải vì sao mèo vẫn có thể gắn bó với con người nhưng thường chọn lọc hơn trong cách thể hiện tình cảm. Chúng không phải lúc nào cũng tìm kiếm sự chú ý, và cũng không phải lúc nào cũng muốn được chạm vào.

Muốn được mèo yêu, đôi khi phải chơi theo 'luật của mèo'
Tình cảm giữa người và mèo dường như không đơn giản là càng gần gũi về mặt thể chất thì càng thân thiết.
Ở nhiều con mèo, sự tiếp xúc chỉ mang lại trải nghiệm tích cực khi chúng là bên chủ động tìm đến. Những tín hiệu nhỏ như dụi đầu vào tay, nằm cạnh, chủ động leo lên đùi hoặc đưa người về phía bạn thường cho thấy chúng đang sẵn sàng cho sự tương tác.
Ngược lại, việc cố bế, giữ hoặc vuốt ve khi mèo chưa muốn đôi khi lại mang đến kết quả trái ngược.
Các nghiên cứu về oxytocin và kiểu gắn bó đang cho thấy mèo không hề lạnh lùng như vẻ ngoài của chúng. Chúng vẫn có thể hình thành những mối liên kết sâu sắc với con người, chỉ là cách thể hiện thường kín đáo và khó đoán hơn so với chó.
Nói cách khác, tình cảm của mèo có thể không dễ thấy ngay từ đầu. Nhưng với nhiều "con sen", chính điều đó lại là một phần sức hấp dẫn của những chú mèo.
(Nguồn: Young Tango)

