Cần lưu ý điều gì khi có người thân mắc ung thư phổi?

Khi cha mẹ hoặc anh chị em từng mắc ung thư phổi, nhiều người lo rằng mình cũng sẽ mắc bệnh, ngay cả khi chưa từng hút thuốc. Tiền sử gia đình là một yếu tố nguy cơ cần lưu ý, nhưng không đồng nghĩa bạn chắc chắn sẽ mắc bệnh.

Nguy cơ của mỗi người còn phụ thuộc vào tuổi, tiền sử hút thuốc, khói thuốc thụ động, môi trường sống, công việc và nhiều yếu tố sức khỏe khác.

Tiền sử gia đình có làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi không?

Người có cha mẹ, anh chị em hoặc con từng bị ung thư phổi có thể có nguy cơ cao hơn người không có tiền sử gia đình. Tuy nhiên, nguy cơ này có thể liên quan đến cả yếu tố di truyền và những tác nhân mà các thành viên cùng tiếp xúc, chẳng hạn khói thuốc hoặc ô nhiễm không khí.

Nếu gia đình có nhiều người mắc bệnh và xuất hiện khi còn trẻ hoặc xảy ra ở nhiều người chưa từng hút thuốc, bác sĩ có thể cân nhắc tư vấn di truyền dựa trên từng trường hợp.

Người có tiền sử gia đình không nên tự xét nghiệm gen khi chưa được đánh giá chuyên môn.

Nên cung cấp thông tin gì khi trao đổi với bác sĩ?

Khi đi khám, bạn nên cho bác sĩ biết:

• Người thân nào từng mắc bệnh.
• Độ tuổi khi người thân được chẩn đoán.
• Số người trong gia đình từng mắc bệnh.
• Người thân mắc bệnh có từng hút thuốc hay không.
• Bản thân có hút thuốc, từng hút thuốc hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động không.
• Công việc có tiếp xúc với amiăng, silica, khí thải diesel hoặc các tác nhân nguy cơ khác không.
• Nơi ở có nguy cơ phơi nhiễm radon, khói than, khói củi hoặc ô nhiễm không khí kéo dài không.
• Bản thân có bệnh phổi mạn tính hoặc từng xạ trị vùng ngực không.

Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ tổng thể, nhưng không đồng nghĩa người có tiền sử gia đình sẽ mặc nhiên đủ điều kiện tầm soát.

Hiện nay, tuổi và tiền sử hút thuốc vẫn là cơ sở chính trong nhiều chương trình tầm soát ung thư phổi. Tiền sử gia đình, môi trường sống, yếu tố nghề nghiệp và bệnh phổi mạn tính là những thông tin bổ sung cần được cân nhắc.

Có thể bạn quan tâm bài viết:

Những dấu hiệu 'ẩn' khiến nhiều người chủ quan với bệnh phổi

Người nuôi chim, gia cầm bị ho kéo dài: Cần lưu ý nguy cơ bệnh phổi kẽ

Những nguy cơ nào có thể chủ động hạn chế?

Tiền sử gia đình không thể thay đổi, nhưng không phải mọi yếu tố nguy cơ đều nằm ngoài khả năng kiểm soát. Bạn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe phổi bằng cách:

• Không hút thuốc hoặc tìm sự hỗ trợ để cai thuốc.
• Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc thụ động.
• Sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ khi làm việc trong môi trường có bụi, amiăng, silica hoặc khí thải.
• Giữ khu vực đun nấu thông thoáng nếu sử dụng than, củi hoặc nhiên liệu tạo nhiều khói.
• Hạn chế tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm khi có thể.

Nguy cơ từ môi trường sống và nơi làm việc đôi khi không dễ nhận biết. Vì vậy, nếu thường xuyên tiếp xúc với khói, bụi hoặc hóa chất, bạn nên cung cấp thông tin này cho bác sĩ khi được đánh giá nguy cơ.

(Nguồn: Cancer.org, CDC)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.