8 chất bảo quản thực phẩm phổ biến có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp
Một nghiên cứu dài hạn tại Pháp vừa ghi nhận 8 chất bảo quản thực phẩm phổ biến có liên quan đến nguy cơ mắc tăng huyết áp cao hơn.
Nghiên cứu theo dõi chế độ ăn và sức khỏe của 112.395 người tại Pháp trong khoảng 7 - 8 năm. Kết quả cho thấy những người tiêu thụ tổng lượng chất bảo quản thực phẩm nhiều nhất có nguy cơ mắc tăng huyết áp cao hơn khoảng 24% so với nhóm tiêu thụ ít nhất.
Bên cạnh đó, những người tiêu thụ nhiều chất bảo quản không có tác dụng chống oxy hóa nhất có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn khoảng 16%.
Nhóm chất bảo quản này chủ yếu được sử dụng để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn hoặc nấm, từ đó giúp thực phẩm lâu hỏng hơn. Trong khi đó, chất bảo quản chống oxy hóa giúp hạn chế thực phẩm bị biến đổi do quá trình oxy hóa, chẳng hạn tình trạng rau củ quả chuyển màu nâu.
Đáng chú ý, ngay cả một số chất chống oxy hóa có cấu trúc hóa học giống những hợp chất có sẵn trong tự nhiên, chẳng hạn vitamin C, cũng xuất hiện trong những mối liên hệ được nghiên cứu.
Nghiên cứu phát hiện điều gì?
Anaïs Hasenböhler, nhà dịch tễ học dinh dưỡng và nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Sorbonne Paris North, cho biết các nghiên cứu thực nghiệm trước đây đã gợi ý một số chất bảo quản thực phẩm có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, bằng chứng về tác động của chúng trên người vẫn còn hạn chế.
Theo nhóm tác giả, đây là nghiên cứu đầu tiên xem xét mối liên hệ giữa nhiều loại chất bảo quản khác nhau với sức khỏe tim mạch trên quy mô lớn.
Một điểm đáng chú ý là chế độ ăn của người tham gia được theo dõi khá chi tiết. Một số người cung cấp gần 100 bản ghi chép khẩu phần ăn trong ngày, bao gồm cả thương hiệu của những thực phẩm đã sử dụng.
Nhờ đó, các nhà nghiên cứu có thể tính đến một yếu tố dễ gây nhầm lẫn là thực phẩm chế biến sẵn thường vừa chứa nhiều chất bảo quản, vừa có những đặc điểm dinh dưỡng khác có thể không có lợi cho tim mạch.
Ngay cả sau khi điều chỉnh theo lượng rau củ quả, thịt đỏ, thịt chế biến và thực phẩm siêu chế biến, một số mối liên hệ giữa chất bảo quản với các vấn đề tim mạch vẫn có ý nghĩa thống kê.
Dù vậy, đây vẫn là nghiên cứu quan sát. Kết quả không chứng minh các chất bảo quản này trực tiếp gây tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.
8 chất bảo quản thực phẩm nào được nhắc đến?
Nghiên cứu ghi nhận 8 phụ gia thực phẩm có mối liên hệ với nguy cơ tăng huyết áp cao hơn:
- Kali sorbat (E202) thường được sử dụng trong trái cây chế biến và một số loại đồ uống.
- Kali metabisulfit (E224) thường xuất hiện trong một số đồ uống có cồn như rượu vang.
- Natri nitrit (E250) được sử dụng trong các loại thịt chế biến.
- Natri ascorbat (E301) cũng có thể được thêm vào thịt chế biến.
- Natri erythorbate (E316) thường được sử dụng trong các sản phẩm thịt chế biến.
- Axit ascorbic (E300) thường được sử dụng trong rau củ quả chế biến.
- Axit citric (E330) phổ biến trong nước ngọt và nhiều loại đồ uống.
- Chiết xuất hương thảo (E392) thường được thêm vào dầu và chất béo để hạn chế oxy hóa.
Điểm cần lưu ý là việc một phụ gia xuất hiện trong danh sách không có nghĩa thực phẩm chứa chất đó chắc chắn gây tăng huyết áp. Nghiên cứu chỉ ghi nhận mối liên hệ thống kê giữa mức tiêu thụ cao hơn và nguy cơ mắc bệnh.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Vitamin C cũng xuất hiện trong kết quả nghiên cứu?
Một kết quả khá bất ngờ liên quan đến axit ascorbic (E300), tên hóa học của vitamin C khi được sử dụng dưới dạng phụ gia.
Trong số các chất được xem xét riêng lẻ, E300 là chất duy nhất có mối liên hệ với bệnh tim mạch, với nguy cơ tương đối cao hơn khoảng 15% ở nhóm tiêu thụ nhiều hơn.
Khoảng một nửa lượng ascorbate mà những người tham gia nghiên cứu tiêu thụ đến từ rau củ quả đã qua chế biến.
Tuy nhiên, kết quả này không có nghĩa vitamin C tự nhiên trong thực phẩm làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Những nghiên cứu trước đây vẫn ghi nhận vitamin C có tự nhiên trong chế độ ăn liên quan đến nhiều kết quả sức khỏe tích cực.
Phát hiện mới chỉ đặt ra câu hỏi liệu axit ascorbic khi được sử dụng như một phụ gia bảo quản thực phẩm có cần được nghiên cứu kỹ hơn hay không.
Có cần tránh tất cả thực phẩm chứa chất bảo quản?
Chưa có đủ bằng chứng để đi đến kết luận này. Chất bảo quản cũng mang lại những lợi ích nhất định. Chẳng hạn, bảo quản rau củ quả lâu hơn có thể giúp thực phẩm dễ tiếp cận hơn và giảm hư hỏng, trong khi bản thân rau củ quả lại là một phần quan trọng của chế độ ăn tốt cho tim mạch.
Vấn đề là cần tiếp tục cân nhắc lợi ích của việc bảo quản thực phẩm với những nguy cơ tiềm ẩn của từng phụ gia.
Một nghiên cứu năm 2024 trên chuột có hệ vi sinh đường ruột của người ghi nhận khi động vật được cho ăn fructose cùng chất bảo quản kali sorbat, chúng xuất hiện một số dấu hiệu rối loạn chuyển hóa liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, hiện chưa biết liệu điều tương tự có xảy ra ở người hay không.
Mathilde Touvier, tác giả chính của nghiên cứu và Giám đốc nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Y tế và Sức khỏe Quốc gia Pháp, cho biết các nghiên cứu thực nghiệm trước đây đã gợi ý chất bảo quản có thể liên quan đến stress oxy hóa hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến tụy.
Nhóm nghiên cứu cho rằng những phát hiện mới là cơ sở để tiếp tục đánh giá lợi ích và nguy cơ của các phụ gia này, nhưng vẫn cần thêm nghiên cứu dịch tễ học và nghiên cứu thực nghiệm trước khi đưa ra kết luận chắc chắn.
Tóm lại
Nghiên cứu mới ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều một số chất bảo quản thực phẩm với nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch cao hơn, nhưng chưa chứng minh các phụ gia này là nguyên nhân trực tiếp.
Trong khi chờ thêm bằng chứng, kết quả củng cố cho khuyến nghị quen thuộc là ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến và hạn chế những thực phẩm chứa nhiều phụ gia không cần thiết, thay vì cố gắng loại bỏ hoàn toàn mọi chất bảo quản khỏi chế độ ăn.
(Nguồn: Science Direct)
