Vì sao nhiều nhà ở Pháp không lắp điều hòa dù nắng nóng vượt 40 độ?

Đợt nắng nóng cực đoan tại Pháp không chỉ làm đảo lộn nhịp sinh hoạt thường ngày, mà còn đặt thêm áp lực lên hệ thống y tế, trường học, các điểm du lịch và hạ tầng đô thị.

Trong những ngày cao điểm, nhiều khu vực tại Pháp ghi nhận nền nhiệt vượt 40°C. Một số bệnh viện phải tăng cường ứng phó với các vấn đề sức khỏe liên quan đến nắng nóng, trong khi nhiều trường học buộc phải đóng cửa hoặc điều chỉnh lịch hoạt động.

Các địa điểm đông khách du lịch như tháp Eiffel và bảo tàng Louvre cũng thay đổi thời gian đón khách nhằm bảo đảm an toàn cho du khách và nhân viên.

Theo Reuters, Pháp ghi nhận khoảng 1.000 ca tử vong vượt trong đợt nóng bất thường này. Cơ quan y tế cho biết phần lớn trường hợp liên quan đến người cao tuổi, nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn khi nhiệt độ tăng cao kéo dài.

Trong bối cảnh đó, cuộc tranh luận về điều hòa tại Pháp ngày càng trở nên rõ nét hơn. Liệu đây là thiết bị cần thiết để bảo vệ sức khỏe trong những ngày nhiệt độ vượt ngưỡng chịu đựng, hay là một giải pháp tốn năng lượng, có thể khiến các đô thị nóng thêm?

Ký ức về mùa hè ôn hòa khiến người Pháp chậm thích nghi

Trong ký ức của nhiều người Pháp, mùa hè từng không quá khắc nghiệt. Phần lớn lãnh thổ Pháp nằm trong vùng khí hậu ôn đới. Ở Paris, nhiệt độ cao nhất trung bình vào tháng 7 và tháng 8 thường khoảng 24 - 25°C; tại Bordeaux hoặc Marseille, mức này thường quanh 27 - 28°C.

Nhiều gia đình quen chống nóng bằng cách đóng rèm vào ban ngày, mở cửa thông gió vào ban đêm, dùng quạt hoặc tìm bóng râm.

Vì vậy, điều hòa không phải thiết bị mặc định trong nhà ở như tại Mỹ, Nhật Bản hay nhiều quốc gia nhiệt đới.

Theo Reuters, chỉ khoảng 20 - 25% hộ gia đình tại châu Âu có điều hòa, thấp hơn nhiều so với Mỹ và Nhật Bản, nơi tỷ lệ này vào khoảng 90%.

Phố cổ và quy định bảo tồn khiến việc lắp đặt phức tạp hơn

Tại Paris và nhiều đô thị lâu đời ở Pháp, việc lắp điều hòa không đơn giản là mua thiết bị rồi gắn lên tường. Nhiều tòa nhà nằm trong khu vực có giá trị lịch sử, nơi mặt tiền, ban công, cửa sổ hay mái nhà đều chịu ràng buộc bởi các quy định về bảo tồn kiến trúc và mỹ quan đô thị.

Vì vậy, nếu muốn đặt dàn nóng bên ngoài, chủ nhà có thể phải xin phép chính quyền địa phương hoặc nhận được sự đồng thuận của ban quản lý tòa nhà.

Với các công trình nằm gần di tích hoặc trong khu vực được bảo vệ, quy trình này còn phức tạp hơn do mọi thay đổi bên ngoài đều có thể ảnh hưởng đến diện mạo chung của khu phố.

Điều hòa làm mát bên trong nhưng thải nhiệt ra bên ngoài

Một lý do khác khiến điều hòa gây tranh luận là tác động lên môi trường đô thị. Máy lạnh làm mát không gian bên trong, nhưng đồng thời thải nhiệt ra bên ngoài.

Nếu nhiều hộ gia đình cùng sử dụng điều hòa trong một khu phố đông đúc, lượng nhiệt thải này có thể góp phần làm không khí bên ngoài nóng hơn ở quy mô cục bộ.

Một nghiên cứu mô phỏng tại Lyon, Pháp, công bố năm 2025 cho thấy các thiết bị điều hòa gắn trên mặt tiền tòa nhà có thể làm tăng nhiệt độ không khí cục bộ khoảng 1,75°C trong điều kiện được mô phỏng.

Pháp không lắp điều hòa vì lo ngại về điện năng và tác động môi trường

Một trong những lý do khiến điều hòa vẫn gây tranh luận tại Pháp là mức tiêu thụ điện. Vào những ngày nắng nóng, nhu cầu làm mát thường tăng cùng lúc, nhất là vào buổi chiều tối khi người dân trở về nhà.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, trong các đợt nóng đầu hè năm 2025, dù nước Pháp có tỷ lệ sở hữu điều hòa còn thấp, vẫn ghi nhận đỉnh phụ tải điện buổi tối cao hơn khoảng 25% so với mức trung bình trái mùa.

Bên cạnh điện năng, điều hòa cũng đặt ra câu hỏi về môi trường. Cơ quan Chuyển đổi Sinh thái của Pháp cho biết năm 2021, điều hòa chiếm gần 5% lượng phát thải khí nhà kính liên quan đến nhà ở và các công trình tại Pháp.

Khi ngày càng nhiều hộ gia đình lắp máy lạnh, mức tiêu thụ điện, hóa đơn năng lượng và lượng phát thải liên quan cũng có thể tăng theo.

Một khảo sát công bố đầu tháng 6/2026 cho thấy 78% người Pháp cho rằng điều hòa không thân thiện với môi trường.