Vì sao bệnh gan có thể gây chảy máu chân răng và xuất hiện nốt mạch hình nhện trên da?

Chảy máu chân răng thường khiến nhiều người nghĩ đến viêm nướu, còn những nốt đỏ li ti trên da dễ bị xem là vấn đề da liễu. Phần lớn trường hợp đúng là như vậy.

Tuy nhiên, nếu các biểu hiện này xuất hiện dai dẳng, không tìm được nguyên nhân tại chỗ và đi kèm những dấu hiệu bất thường khác, chúng có thể liên quan đến chức năng gan.

Điều quan trọng không phải tự quy mọi triệu chứng cho bệnh gan, mà là nhận biết khi nào cần mở rộng việc thăm khám thay vì chỉ dừng lại ở nha khoa hoặc da liễu.

Vì sao bệnh gan có thể gây chảy máu chân răng?

Theo Hội Huyết học Mỹ (ASH), gan tham gia sản xuất nhiều protein cần thiết cho quá trình đông máu, trong đó có fibrinogen và các yếu tố đông máu II, V, VII, IX, X và XI.

Khi tế bào gan bị tổn thương nghiêm trọng hoặc mô gan lành dần được thay thế bằng mô xơ, khả năng tổng hợp các yếu tố này có thể suy giảm, khiến máu khó cầm hơn bình thường.

Nướu răng có nhiều mạch máu nhỏ nằm gần bề mặt và thường xuyên chịu tác động khi ăn nhai hoặc chải răng. Ở người có cơ chế đông máu bình thường, những tổn thương rất nhỏ tại đây thường nhanh chóng được kiểm soát. Khi khả năng đông máu bị ảnh hưởng, ngay cả ma sát nhẹ cũng có thể khiến nướu rỉ máu lâu hơn hoặc tái diễn nhiều lần.

Tuy nhiên, cơ chế đông máu ở người bệnh gan khá phức tạp. Xơ gan có thể làm giảm cả yếu tố thúc đẩy đông máu lẫn yếu tố chống đông, tạo nên trạng thái cân bằng mong manh. Vì vậy, một vài chỉ số xét nghiệm đơn lẻ không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ nguy cơ chảy máu và cần được bác sĩ đánh giá cùng các biểu hiện lâm sàng.

Dù vậy, viêm nướu và viêm nha chu vẫn là những nguyên nhân phổ biến nhất gây chảy máu chân răng. Chỉ nên nghĩ thêm đến vấn đề ở gan khi tình trạng kéo dài dù đã chăm sóc và điều trị nha khoa phù hợp, nha sĩ không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng hoặc người bệnh còn có những biểu hiện như:

• Dễ bầm tím hoặc chảy máu ở nhiều vị trí khác
• Mệt mỏi kéo dài
• Da hoặc lòng trắng mắt ngả vàng
• Bụng to, căng hoặc phù chân
• Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu

Những dấu hiệu này không đủ để tự kết luận bệnh gan nhưng là lý do phù hợp để trao đổi thêm với bác sĩ.

Nốt mạch hình nhện trên da khi nào đáng lưu ý?

Nốt mạch hình nhện, còn gọi là spider angioma, thường có một chấm đỏ ở giữa với các mạch máu nhỏ tỏa ra xung quanh như chân nhện. Khi ấn nhẹ vào trung tâm, vùng đỏ có thể nhạt hoặc biến mất rồi hiện trở lại sau khi thả tay.

Tổn thương này thường xuất hiện ở mặt, cổ, phần trên ngực hoặc cánh tay. Nốt mạch hình nhện có thể gặp ở người mắc bệnh gan mạn tính, đặc biệt khi xuất hiện nhiều nốt cùng lúc.

Một cách giải thích thường được đề cập là gan tổn thương làm giảm khả năng chuyển hóa một số hormone, trong đó có estrogen. Nồng độ hormone tăng có thể góp phần làm giãn các mạch máu nhỏ dưới da. Tuy nhiên, đây chưa phải lời giải thích duy nhất và cơ chế hình thành nốt mạch hình nhện có thể phức tạp hơn.

Quan trọng hơn, nốt mạch này không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh gan. Một hoặc vài nốt có thể xuất hiện ở phụ nữ mang thai, trẻ em hoặc người hoàn toàn khỏe mạnh. Vì vậy, phát hiện một chấm đỏ hình nhện trên da không đồng nghĩa với việc gan đang có vấn đề.

Khả năng liên quan đến bệnh gan đáng được lưu ý hơn khi nhiều nốt mới xuất hiện trong thời gian ngắn, đặc biệt ở người có viêm gan mạn tính, thường xuyên uống rượu bia hoặc đồng thời có vàng da, bụng trướng, mệt mỏi và dễ bầm tím.

Chảy máu chân răng và nốt mạch hình nhện đều có nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu nướu tiếp tục chảy máu dù nha khoa không phát hiện vấn đề rõ ràng, hoặc da xuất hiện nhiều nốt mạch mới kèm các biểu hiện toàn thân, người bệnh nên đi khám để được đánh giá phù hợp. Không nên tự chẩn đoán bệnh gan chỉ dựa vào một dấu hiệu riêng lẻ.

(Nguồn: Cleveland Clinic, ASH)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.