Liệu con người có thể thích nghi với trọng lực thấp để sống trên sao Hỏa?

Theo ScienceAlert, trọng lực thấp có thể gây suy giảm đáng kể khối lượng, sức mạnh và hiệu suất của cơ xương - loại mô chiếm hơn 40% khối lượng cơ thể và đóng vai trò quan trọng trong vận động cũng như trao đổi chất.

Vì vậy, cách cơ xương hoạt động trong môi trường trọng lực như thế nào là câu hỏi then chốt, khi các cơ quan như NASA và CNSA đang lên kế hoạch đưa con người lên hành tinh này trong những thập kỷ tới.

Trong thí nghiệm, các nhà khoa học đã đưa 24 con chuột lên ISS và đặt chúng trong hệ thống tạo trọng lực nhân tạo với nhiều mức khác nhau, bao gồm vi trọng lực, 0,33g (gần với sao Hỏa), 0,67g và 1g. Quá trình này kéo dài 28 ngày để đánh giá tác động lên hệ cơ xương.

Kết quả cho thấy ở mức 0,33g, tương đương môi trường sao Hỏa, tình trạng teo cơ vẫn xảy ra nhưng được giảm bớt so với vi trọng lực hoàn toàn.

Trong khi đó, mức 0,67g gần như có thể ngăn chặn hoàn toàn hiện tượng này. Điều này cho thấy trọng lực trên sao Hỏa có thể giúp duy trì một phần chức năng cơ bắp, nhưng vẫn chưa đủ để bảo vệ cơ thể khỏi suy giảm lâu dài.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn phát hiện 11 chất chuyển hóa trong máu thay đổi theo từng mức trọng lực. Những chất này có thể trở thành "dấu ấn sinh học" giúp theo dõi khả năng thích nghi của cơ thể trong môi trường ngoài Trái đất, mở ra hướng đi mới trong việc giám sát sức khỏe phi hành gia trong các sứ mệnh dài hạn.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng môi trường sao Hỏa vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với cơ thể người, đặc biệt là hệ cơ xương.

Vì vậy, các sứ mệnh trong tương lai có thể cần tích hợp thêm các giải pháp như mô-đun quay tạo trọng lực nhân tạo hoặc chế độ tập luyện nghiêm ngặt để duy trì thể lực.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuẩn bị cho hành trình chinh phục sao Hỏa, nơi không chỉ đòi hỏi công nghệ mà còn cần đảm bảo khả năng thích nghi sinh học của con người.