Neuroplasticity: Lợi thế cạnh tranh phía sau thành công của Eileen Gu

Ở tuổi 22, Eileen Gu đã trở thành vận động viên trượt tuyết tự do giàu thành tích nhất lịch sử Olympic mùa đông. Song song đó, cô theo học tại Stanford và sở hữu khối tài sản hơn 20 triệu USD từ các hợp đồng quảng cáo.

Nhưng điều Gu cho là lợi thế thật sự không nằm ở huy chương hay tiền bạc, mà ở cách cô rèn luyện chính tư duy của mình mỗi ngày.

Neuroplasticity là gì?

Neuroplasticity (khả biến thần kinh) hay còn được gọi là tính dẻo của não bộ là khả năng não có thể thay đổi, thích nghi và tái cấu trúc theo thời gian dựa trên những gì bạn suy nghĩ, học hỏi và trải nghiệm.

Nói đơn giản, não không phải là một hệ thống cố định. Các kết nối giữa các tế bào thần kinh có thể được củng cố, suy yếu hoặc hình thành mới tùy vào việc bạn lặp lại điều gì mỗi ngày.

Khi bạn học một kỹ năng mới, thay đổi thói quen hoặc điều chỉnh cách suy nghĩ, não sẽ "viết lại" các đường dẫn thần kinh để phù hợp với những thay đổi đó.

Eileen Gu xem việc rèn luyện tư duy như một phần của thể thao

Gu chia sẻ rằng cô dành nhiều thời gian để viết nhật ký, phân tích suy nghĩ và soi chiếu lại cách mình tư duy. Thay vì để suy nghĩ trôi đi một cách vô thức, cô tiếp cận chúng như một bài toán cần mổ xẻ, điều chỉnh và tối ưu.

Với cô, kiểm soát cách mình suy nghĩ cũng chính là cách cô định hình con người mình sẽ trở thành. Ở tuổi 22, cô xem neuroplasticity là lợi thế lớn nhất, cho phép não bộ liên tục thay đổi, thích nghi và tiến gần hơn tới phiên bản mà cô mong muốn.

Điểm khác biệt của Gu nằm ở việc cô không chỉ luyện tập thể chất như một vận động viên, mà còn huấn luyện cả não bộ như một phần của môn thể thao.

Mỗi ngày là một lần cô tinh chỉnh tư duy, hướng nó về tương lai mà mình muốn đạt được. Đó cũng là cách cô tiến gần hơn tới hình mẫu mà chính mình từng ngưỡng mộ khi còn nhỏ.

Lợi thế cạnh tranh đến từ cách bạn suy nghĩ mỗi ngày

Quan điểm này cũng được Arianna Huffington, nhà sáng lập Thrive Global, đồng tình. Theo bà, những gì Gu đang làm chính là cách các cá nhân xuất sắc ứng dụng khoa học hành vi vào cuộc sống.

Thành công không đến từ những thói quen ngẫu nhiên, mà được xây dựng có chủ đích, nhằm giảm căng thẳng, hạn chế mệt mỏi trong việc ra quyết định và tối ưu hiệu suất.

Neuroplasticity vì vậy không phải là một khái niệm thời thượng, mà là cơ chế đã được khoa học chứng minh. Não bộ có khả năng tái cấu trúc dựa trên những gì ta lặp lại mỗi ngày, từ suy nghĩ, hành vi đến sự chú ý.

Đó là lý do vì sao một kỹ năng ban đầu có thể khó khăn nhưng dần trở nên thuần thục, hay những thói quen, dù tốt hay xấu, đều có xu hướng trở thành tự động.

Theo Psychology Today, khả năng thay đổi của não không dừng lại ở tuổi thơ mà kéo dài suốt cuộc đời. Điều này mở ra khả năng điều chỉnh những mô thức suy nghĩ chưa phù hợp, đồng thời phát triển kỹ năng và tư duy mới.

Với Gu, dành thời gian trong thế giới nội tâm không phải để lo nghĩ, mà để quan sát, phân tích và tinh chỉnh tư duy như một nhà khoa học.

Cô liên tục đặt câu hỏi:

• Làm thế nào để tốt hơn?
• Làm thế nào để rèn luyện não bộ giống như cách cô tiếp cận việc luyện tập trượt tuyết?

Chính cách tiếp cận này đã góp phần đưa cô trở thành một trong những nữ vận động viên có thu nhập cao nhất thế giới hiện nay.

Câu chuyện của Eileen Gu cho thấy: đôi khi, lợi thế cạnh tranh lớn nhất không nằm ở thể chất hay tài nguyên, mà ở khả năng chủ động định hình cách mình suy nghĩ mỗi ngày.

Làm thế nào để vận dụng Neuroplasticity trong đời sống thường ngày?

Neuroplasticity không phải là một năng lực đặc biệt chỉ dành cho một số ít người, mà là cơ chế sinh học tồn tại ở tất cả mọi người. Điều tạo nên khác biệt nằm ở cách mỗi người kích hoạt và duy trì nó trong đời sống hằng ngày. Nghiên cứu cho thấy não bộ thay đổi mạnh mẽ nhất khi được lặp lại, tập trung và gắn với cảm xúc.

Lặp lại có chủ đích giúp củng cố kết nối thần kinh

Khi một hành vi hoặc cách suy nghĩ được duy trì đều đặn, các kết nối thần kinh liên quan sẽ dần được củng cố. Vì vậy, việc học kỹ năng mới hay xây dựng thói quen đòi hỏi sự kiên trì theo thời gian.

Những thay đổi nhỏ nhưng được lặp lại nhất quán mỗi ngày thường tạo ra tác động bền vững hơn so với các nỗ lực ngắn hạn.

Sự tập trung sẽ quyết định hiệu quả

Não bộ có xu hướng củng cố những gì bạn thực sự chú ý đến. Khi học tập trong trạng thái phân tâm, khả năng hình thành kết nối thần kinh sẽ bị hạn chế.

Ngược lại, sự tập trung sâu giúp quá trình xử lý thông tin diễn ra hiệu quả hơn và tạo ra thay đổi lâu dài.

Cảm xúc tích cực giúp tăng cường khả năng ghi nhớ và học tập

Những trải nghiệm gắn với cảm xúc mạnh thường được não ưu tiên ghi nhớ và củng cố. Việc kết hợp cảm xúc tích cực như sự hứng thú, tò mò hoặc cảm giác đạt được thành tựu có thể giúp việc học và thay đổi hành vi trở nên hiệu quả hơn.

Chủ động điều chỉnh suy nghĩ để thay đổi phản ứng não bộ

Cách bạn diễn giải một sự kiện có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách não hình thành phản ứng trong tương lai. Việc nhận diện và điều chỉnh những suy nghĩ tiêu cực lặp lại là một phương pháp quan trọng, đã được ứng dụng rộng rãi trong liệu pháp hành vi nhận thức.

Môi trường định hình cách não thích nghi và phát triển

Não bộ liên tục thích nghi với những kích thích xung quanh. Một môi trường khuyến khích học hỏi và trải nghiệm mới sẽ thúc đẩy việc hình thành các kết nối thần kinh. Ngược lại, môi trường đơn điệu có thể làm chậm quá trình này.

Giấc ngủ, vận động và dinh dưỡng là nền tảng của neuroplasticity

Theo Harvard Helath Publishing, một cơ thể khỏe mạnh là nền tảng cho một bộ não hoạt động hiệu quả. Vì vậy, việc kiểm soát tốt các vấn đề sức khỏe và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng nhận thức theo thời gian.

Để duy trì sự minh mẫn khi tuổi tác tăng lên, các chuyên gia khuyến nghị nên kết hợp đồng thời nhiều yếu tố trong lối sống hằng ngày. Điều này bao gồm việc xây dựng chế độ ăn tốt cho não, duy trì vận động đều đặn, đảm bảo giấc ngủ chất lượng, thường xuyên thử thách trí não, nuôi dưỡng các mối quan hệ xã hội và quản lý căng thẳng một cách hiệu quả.

Không có một giải pháp đơn lẻ nào có thể thay thế cho sự kết hợp này. Chính những lựa chọn nhỏ lặp lại mỗi ngày sẽ góp phần duy trì và củng cố sức khỏe não bộ về lâu dài.

An Ngọc