PGS Việt Nam biến phế phẩm y học thành nguồn tế bào gốc chữa bệnh nặng

PGS Việt Nam biến phế phẩm y học thành nguồn tế bào gốc chữa bệnh nặng

Từ nỗi ám ảnh khi chứng kiến bệnh nhân bỏng nặng tử vong do thiếu da ghép, PGS Phan Toàn Thắng đã dành hơn 20 năm nghiên cứu để tạo nên bước ngoặt cho y học tái tạo. Năm 2004, ông tiên phong phát triển công nghệ phân lập tế bào gốc từ màng dây rốn - thứ vốn bị coi là phế thải y học - để tạo ra nguồn tế bào gốc không tuổi với khả năng tái tạo mạnh mẽ, chi phí thấp và không vướng rào cản đạo đức.

Hành trình của ông không hề trải hoa hồng khi bằng sáng chế đầu tiên tại Mỹ phải mất 10 năm tranh biện (2005 - 2015) mới được công nhận. Tuy nhiên, bằng dữ liệu khoa học đanh thép, công nghệ của ông đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong điều trị bỏng, loét mãn tính, ung thư, đái tháo đường và cả biến chứng hậu COVID-19. PGS Phan Toàn Thắng khẳng định: "Khoa học không sợ phản biện", và câu trả lời rõ ràng nhất chính là quyền lợi và sự hồi sinh của bệnh nhân.

Đọc thêm những thông tin nổi bật khác trong ngày

Bé trai chào đời khỏe mạnh sau ca can thiệp thông tim bào thai ngay trong bụng mẹ chỉ 30 phút

Sáng 25/2/2026, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) đón chào sự ra đời của một bé trai nặng 3,2kg trong niềm hạnh phúc vỡ òa. Đây là trường hợp thứ 12 tại Việt Nam được thực hiện kỹ thuật thông tim bào thai thành công. Trước đó, ở tuần thai 29, bé được chẩn đoán hẹp van động mạch phổi nặng, có nguy cơ diễn tiến thành tim một thất (một dạng dị tật phức tạp, tiên lượng rất xấu). Các bác sĩ đã quyết định can thiệp xuyên tử cung để nong van tim cho bé ngay khi còn trong bụng mẹ.

Điểm đáng chú ý của ca can thiệp thông tim bào thai này là toàn bộ thủ thuật chỉ diễn ra trong chưa đầy 30 phút, thay vì kéo dài nhiều giờ như những ca đầu tiên. Theo BS Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, con số này khẳng định mức độ làm chủ kỹ thuật điêu luyện của ê-kíp y bác sĩ Việt Nam. Việc can thiệp sớm từ trong bào thai đã giúp tái lập dòng máu, bảo tồn chức năng tim và giúp bé trai chào đời an toàn ở tuần thai 39 với chỉ số hô hấp, tuần hoàn ổn định mà không cần trải qua những cuộc phẫu thuật nặng nề ngay sau khi lọt lòng.

Những cột mốc lịch sử và kỷ lục hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ khi Việt Nam chính thức làm chủ kỹ thuật ghép đồng thời tim - phổi, một trong những đỉnh cao khó nhất của y học thế giới. Ca mổ kéo dài 7 giờ với sự tham gia của gần 40 y bác sĩ tại Bệnh viện Việt Đức đã mở ra hy vọng sống cho những bệnh nhân suy tim - phổi giai đoạn cuối. Đặc biệt, năm qua cũng ghi nhận kỷ lục 66 trường hợp chết não hiến tạng trên toàn quốc (tăng gấp nhiều lần so với trước đây), đưa Việt Nam trở thành quốc gia có số ca ghép tạng hàng năm cao nhất khu vực Đông Nam Á.

Dù đi sau thế giới hơn 40 năm, nhưng y học Việt Nam đã rút ngắn khoảng cách đáng kể. Đến nay, nước ta đã thực hiện thành công khoảng 10.000 ca ghép tạng, làm chủ hoàn toàn các kỹ thuật khó như ghép gan, phổi, chi thể và ghép ruột. Đáng chú ý, chi phí ghép tạng tại Việt Nam hiện chỉ bằng 1/8 so với Thái Lan và 1/24 so với Mỹ, tạo cơ hội sống sót cho nhiều người bệnh có hoàn cảnh khó khăn. Mục tiêu đến năm 2030, ngành y tế kỳ vọng sẽ tăng gấp đôi số ca ghép đa tạng và hoàn thiện hệ thống điều phối tạng quốc gia.

15 bang tại Mỹ đồng loạt kiện Chính quyền liên bang vì dỡ bỏ khuyến nghị tiêm chủng cho trẻ em

Ngày 24/2/2026, 15 tiểu bang Mỹ (dẫn đầu là California và Arizona) đã đâm đơn kiện Chính quyền liên bang nhằm phản đối quyết định dỡ bỏ khuyến nghị tiêm chủng phổ quát đối với 7 loại bệnh ở trẻ em. Chính sách mới này được Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. công bố hồi tháng 1/2025, theo đó các loại vắc xin này sẽ không còn được tiêm định kỳ cho toàn bộ trẻ em mà chỉ tập trung vào nhóm có nguy cơ cao.

Các tiểu bang khởi kiện cho rằng quyết định này "coi thường nhiều thập niên nghiên cứu khoa học" và đặt trẻ em trước nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Danh sách 7 loại vắc xin bị dỡ bỏ khuyến nghị phổ quát bao gồm: Viêm gan B, Viêm gan A, Cúm mùa, Covid-19, Rotavirus, Não mô cầu và Virus hợp bào hô hấp (RSV). Vụ kiện nhắm trực tiếp vào Bộ trưởng Kennedy (một nhân vật vốn có quan điểm hoài nghi vắc xin) và CDC Mỹ, đánh dấu sự chia rẽ sâu sắc giữa các bang và chính quyền trung ương trong lĩnh vực y tế công cộng.

Quốc đảo du lịch trở thành điểm nóng lây nhiễm HIV nhanh nhất thế giới

Quốc đảo Fiji - nơi vốn nổi tiếng với những rạn san hô xanh ngắt - đang đối mặt với thảm kịch y tế khi trở thành nơi có tốc độ lây nhiễm HIV nhanh nhất toàn cầu. Trong giai đoạn 2019 - 2024, số ca nhiễm mới tại đây đã tăng vọt 1,219%, trái ngược hoàn toàn với xu hướng giảm của thế giới. Tính đến đầu năm 2026, ước tính có khoảng 8.900 người sống chung với virus, nhưng chỉ 36% trong số đó biết được tình trạng bệnh của mình do rào cản từ sự kỳ thị tôn giáo và xã hội cực đoan.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng phát này là sự xâm nhập của ma túy đá và các hành vi tiêm chích nguy hiểm. Fiji hiện không còn là điểm trung chuyển mà đã trở thành nơi tiêu thụ, nơi người dùng thường xuyên chia sẻ kim tiêm hoặc thực hiện hành vi "bluetoothing" - tiêm trực tiếp máu của người đang phê ma túy vào cơ thể mình. Đáng lo ngại hơn, dịch bệnh đã lan sang nhóm dễ tổn thương khi mỗi tuần có thêm một trẻ sơ sinh nhiễm bệnh từ mẹ và mỗi tháng có một trẻ dưới 5 tuổi tử vong do các biến chứng liên quan đến AIDS.

Trước tình hình khẩn cấp, Chính phủ Fiji cùng các đối tác quốc tế như New Zealand và Australia đã triển khai chiến dịch phản ứng nhanh. Các chương trình giảm thiểu tác hại bao gồm trao đổi kim tiêm sạch và mô hình điều trị ARV đang được mở rộng, đồng thời nỗ lực xóa bỏ định kiến xem HIV là "tội lỗi" để đưa người bệnh trở lại hệ thống chăm sóc y tế.

Cuộc tháo chạy khỏi doanh nghiệp tư nhân của giới trẻ Trung Quốc để cạnh tranh thi công chức

Thị trường lao động Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc đổi chiều ngoạn mục khi giới trẻ chấp nhận rời bỏ hào quang của các tập đoàn đa quốc gia để tìm nơi trú ẩn trong bộ máy nhà nước. Con số biết nói nhất chính là lượng hồ sơ dự thi công chức quốc gia đã tăng hơn gấp đôi trong giai đoạn 2021 - 2026, chạm mức kỷ lục 3,7 triệu người. Ngược lại, niềm tin vào bằng cấp cao học đang lung lay khi số lượng thí sinh thi thạc sĩ giảm mạnh 1,3 triệu người (tương đương 1/3) chỉ trong vòng 3 năm qua.

Lý do cho sự dịch chuyển này nằm ở bài toán đánh đổi giữa rủi ro và ổn định. Dù mức lương công chức trung bình khoảng 119.700 NDT/năm (xấp xỉ 454 triệu đồng) không quá cao, nhưng nó đi kèm với "bát cơm sắt" - sự bảo đảm về phúc lợi và hưu trí. Đây là lựa chọn cứu cánh khi tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm thanh niên 16 - 24 tuổi đã chạm mốc báo động 17,3%. Đối mặt với văn hóa làm việc 996 (từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày/tuần) đầy bóc lột tại các hãng công nghệ, nhiều người trẻ đã từ bỏ mức lương 1,14 tỷ đồng/năm từ các tập đoàn lớn chỉ để thử vận may với tỷ lệ trúng tuyển công chức ngặt nghèo chỉ 1%.

Tuy nhiên, cơn sốt này cũng mang lại những hệ lụy dài hạn cho nền kinh tế. Việc nâng giới hạn độ tuổi dự thi công chức lên 38 - 43 tuổi đã biến cuộc đua này thành một hành trình bền bỉ, khiến hàng triệu nhân tài ưu tú nhất rời bỏ doanh nghiệp tư nhân - nơi vốn là động lực cho sự đổi mới và tăng trưởng. Khi những người giỏi nhất chỉ khao khát một "chiếc ghế an toàn" trong bộ máy hành chính tẻ nhạt, sự năng động của nền kinh tế Trung Quốc đứng trước nguy cơ bị xói mòn.

Minh Tâm