Từ Hội nghị Sốt xuất huyết Dengue 2026: Vì sao các chuyên gia kêu gọi chuyển mạnh sang phòng ngừa chủ động?
Vừa qua, Hội nghị Sốt xuất huyết Dengue 2026 đã diễn ra với sự tham gia của hơn 700 đại biểu trong nước và quốc tế, bao gồm đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Bộ Y tế cùng lãnh đạo ngành y tế của 34 tỉnh thành.
Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành nhằm thảo luận các giải pháp ứng phó với sốt xuất huyết trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp.
Bên cạnh những báo cáo khoa học và số liệu chuyên môn, có một thông điệp được nhắc đến nhiều lần xuyên suốt hội nghị: Việt Nam cần chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang phòng ngừa chủ động.
Sốt xuất huyết Dengue đang thay đổi và trở nên khó lường hơn
Sốt xuất huyết là một trong những bệnh truyền nhiễm do muỗi vằn lây truyền gia tăng nhanh nhất thế giới, với khoảng 100-400 triệu ca nhiễm mỗi năm.
Tại Việt Nam, căn bệnh này đã tạo ra gánh nặng y tế kéo dài hơn 40 năm. Kể từ năm 1980 đến nay, cả nước liên tục ghi nhận hàng trăm nghìn ca mắc mỗi năm và năm nào cũng có trường hợp tử vong.
Trong nhóm bệnh truyền nhiễm, sốt xuất huyết hiện nằm trong nhóm có tỷ lệ mắc cao nhất và đứng thứ hai về tỷ lệ tử vong.
Đáng chú ý, năm 2025, Việt Nam ghi nhận 184.903 ca mắc sốt xuất huyết, cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, vượt qua cả Philippines, Indonesia và Bangladesh. Chỉ trong 10 tháng đầu năm 2026, cả nước tiếp tục ghi nhận 170.684 trường hợp mắc cùng 21 ca tử vong.
Không chỉ gia tăng về số lượng, phạm vi lưu hành của bệnh cũng đang mở rộng. Nếu trước đây sốt xuất huyết thường tập trung ở các khu vực nhiệt đới và đô thị đông dân thì hiện nay bệnh đã xuất hiện quanh năm tại tất cả tỉnh, thành trên cả nước, bao gồm cả những địa phương miền núi phía Bắc như Tuyên Quang hay Sơn La, nơi trước đây ít ghi nhận ca bệnh.
Theo các chuyên gia, sự lưu hành đồng thời của cả bốn tuýp virus Dengue, cùng với tác động của biến đổi khí hậu, quá trình đô thị hóa nhanh và tình trạng muỗi kháng hóa chất đang khiến dịch bệnh ngày càng khó dự báo và khó kiểm soát hơn.
Đây cũng là một trong những lý do khiến các chuyên gia tại hội nghị đồng thuận rằng việc tăng cường các biện pháp phòng ngừa chủ động cần được xem là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược kiểm soát sốt xuất huyết hiện nay.
Sự thật bất ngờ: Hơn 90% người nhiễm sốt xuất huyết Dengue có thể không có triệu chứng
Chia sẻ tại hội nghị, TTND GS TS. Nguyễn Văn Kính, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, cho biết hơn 90% người nhiễm virus Dengue không biểu hiện triệu chứng lâm sàng rõ ràng.
Điều này đồng nghĩa rằng một người có thể đang mang virus nhưng hoàn toàn không nhận ra mình đã mắc bệnh. Đây cũng là một trong những lý do khiến sốt xuất huyết có thể tiếp tục lan truyền trong cộng đồng mà nhiều người không hề hay biết.
Thông tin này là lời nhắc nhở rằng việc phòng bệnh không nên chỉ bắt đầu khi xung quanh xuất hiện nhiều ca mắc, mà cần được duy trì như một thói quen bảo vệ sức khỏe thường xuyên. Một trong những điều dễ khiến người bệnh chủ quan là nghĩ rằng hạ sốt đồng nghĩa với việc khỏi bệnh.
Tuy nhiên, theo GS TS. Nguyễn Văn Kính, sốt xuất huyết thường diễn tiến qua nhiều giai đoạn. Đáng chú ý, từ khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, các biến chứng nguy hiểm vẫn có thể xuất hiện.
Vì vậy, nếu đang theo dõi hoặc chăm sóc người mắc sốt xuất huyết, không nên vội chủ quan khi thấy nhiệt độ cơ thể đã ổn định hơn. Việc theo dõi các dấu hiệu cảnh báo và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ vẫn rất quan trọng để phát hiện sớm những diễn biến bất thường.
Phòng bệnh chủ động vẫn là "lá chắn" quan trọng nhất
Hiện nay, sốt xuất huyết vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì thế, các chuyên gia cho rằng cuộc chiến với căn bệnh này không thể chỉ trông chờ vào điều trị khi đã mắc bệnh.
Thay vào đó, cần kết hợp nhiều biện pháp dự phòng cùng lúc như loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, diệt lăng quăng, hạn chế nơi sinh sản của muỗi, chủ động theo dõi sức khỏe và tiếp cận thông tin y tế chính xác để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh, vaccine phòng sốt xuất huyết cũng đang được xem là một giải pháp dự phòng đáng chú ý trong chiến lược giảm gánh nặng bệnh tật.
Nhiều quốc gia có tỷ lệ mắc cao đã đưa vaccine vào các chương trình dự phòng cộng đồng và ghi nhận những kết quả tích cực trong việc giảm số ca bệnh cũng như số trường hợp nhập viện.
Trong bối cảnh sốt xuất huyết ngày càng khó lường, thông điệp từ Hội nghị Sốt xuất huyết Dengue 2026 không chỉ dành cho ngành y tế mà còn dành cho mỗi người dân: phòng bệnh chủ động hôm nay có thể là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và gia đình trước những rủi ro sức khỏe của ngày mai.
*Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe cộng đồng, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc tư vấn y khoa từ nhân viên y tế. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết hoặc triệu chứng bất thường, hãy liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.