TỦ THUỐC BIẾT TUỐT

WHO mở rộng các biện pháp tránh thai an toàn cho cả hai giới

An Ngọc • 24/09/2026 12:14

Từ thuốc tránh thai khẩn cấp, que cấy tránh thai có thời gian sử dụng dài hơn đến những phương pháp tránh thai dành cho nam giới trong tương lai, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang mở rộng các lựa chọn tránh thai an toàn và hiệu quả, nhằm giúp mỗi người có thêm phương án phù hợp với nhu cầu của mình.

Ước tính trên thế giới có khoảng 164 triệu phụ nữ muốn trì hoãn hoặc tránh mang thai nhưng không sử dụng biện pháp tránh thai. Con số này cho thấy nhu cầu mở rộng khả năng tiếp cận các phương pháp tránh thai vẫn còn rất lớn.

Trong hướng dẫn mới "WHO guidelines on expanding contraceptive options", WHO đưa ra những khuyến nghị nhằm giúp các quốc gia mở rộng các phương pháp tránh thai dựa trên bằng chứng khoa học hiện có.

Mục tiêu là để mỗi người có thêm lựa chọn và có thể chủ động quyết định có sử dụng biện pháp tránh thai hay không, phương pháp nào phù hợp, khi nào nên đổi hoặc ngừng sử dụng.

Các biện pháp tránh thai đang có thêm nhiều lựa chọn mới, từ cách dùng thuốc linh hoạt hơn, que cấy lâu hơn đến phương pháp dành cho hai giới
Các biện pháp tránh thai đang có thêm nhiều lựa chọn mới, từ cách dùng thuốc linh hoạt hơn, que cấy lâu hơn đến phương pháp dành cho hai giới. (Ảnh minh họa)

Thuốc tránh thai hằng ngày có thể được sử dụng theo cách khác

Một điểm mới trong hướng dẫn là WHO đưa ra thêm cách sử dụng đối với một số phương pháp tránh thai vốn đã có.

Với thuốc tránh thai đường uống phối hợp, ngoài cách uống theo chu kỳ, WHO cho biết thuốc có thể được sử dụng theo chế độ kéo dài tối đa 6 tháng hoặc uống liên tục tối đa một năm.

Điều này mang đến thêm lựa chọn cho những người không muốn hoặc không cần duy trì cách uống theo chu kỳ thông thường.

Que cấy tránh thai có thể sử dụng tới 5 năm

WHO cũng ủng hộ việc sử dụng que cấy tránh thai trong thời gian lên đến 5 năm.

Thời gian sử dụng dài hơn có thể giúp giảm số lần phải thay que, số lần đến cơ sở y tế cũng như các chi phí liên quan.

Tuy nhiên, thời gian sử dụng cụ thể còn phụ thuộc vào loại que cấy và hướng dẫn áp dụng đối với từng sản phẩm.

Thêm một biện pháp tránh thai khẩn cấp

WHO hiện khuyến nghị mifepristone như một lựa chọn bổ sung cho tránh thai khẩn cấp.

Thuốc nên được sử dụng càng sớm càng tốt và trong vòng 5 ngày sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ.

Các bằng chứng được WHO xem xét cho thấy mifepristone với liều 10 - 50 mg có khả năng đạt mức độ an toàn và hiệu quả tương đương các phương pháp tránh thai khẩn cấp khác.

Pascale Allotey, Giám đốc phụ trách Sức khỏe sinh sản, bà mẹ, trẻ em, thanh thiếu niên và người cao tuổi của WHO, giải thích rằng không có một phương pháp tránh thai nào phù hợp với tất cả mọi người.

Việc có nhiều phương pháp tránh thai giúp cả nam giới và phụ nữ cân nhắc lựa chọn dựa trên hiệu quả, sự thuận tiện, mức độ can thiệp, độ tin cậy và khả năng tiếp cận. Đồng thời, mỗi người cũng có thể chủ động thay đổi hoặc ngừng một phương pháp khi không còn phù hợp.

Không phải phương pháp nào cũng đã có đủ bằng chứng

Song song với việc mở rộng lựa chọn, WHO cũng chỉ rõ những phương pháp chưa có đủ bằng chứng để được khuyến nghị rộng rãi.

Với ormeloxifene, WHO cho rằng cần thêm nghiên cứu trước khi đưa phương pháp này vào các chương trình kế hoạch hóa gia đình do dữ liệu hiện tại về độ an toàn còn hạn chế.

Hướng dẫn mới cũng không khuyến nghị đưa thuốc tránh thai chứa quinestrol vào các chương trình tránh thai quốc gia, do bằng chứng còn hạn chế và đã có báo cáo về các biến cố bất lợi nghiêm trọng.

Nam giới hiện vẫn có khá ít lựa chọn tránh thai

Một hướng khác WHO đang tập trung là mở rộng các phương pháp tránh thai dành cho nam giới.

Hiện những phương pháp mà nam giới có thể chủ động sử dụng chủ yếu gồm bao cao su, xuất tinh ngoài và thắt ống dẫn tinh. Dù số lựa chọn còn hạn chế, khoảng 30% các cặp đôi trên thế giới đang dựa vào một phương pháp tránh thai dành cho nam giới.

Một nghiên cứu do WHO thực hiện cũng đặt lại câu hỏi về quan niệm rằng nam giới sẽ không muốn sử dụng những phương pháp tránh thai mới.

Kết quả khảo sát cho thấy:

  • Hơn 75% các cặp đôi được khảo sát cho biết sẵn sàng sử dụng một phương pháp tránh thai mới dành cho nam.
  • Hơn 85% phụ nữ cho biết họ tin tưởng bạn đời nam giới có thể đảm nhận trách nhiệm tránh thai.
Khảo sát cho thấy hầu hết các cặp đôi đều sẵn sàng sử dụng biện pháp tránh thai mới dành cho nam
Khảo sát cho thấy hầu hết các cặp đôi đều sẵn sàng sử dụng một phương pháp tránh thai mới dành cho nam. (Ảnh minh họa)

Thuốc tránh thai cho nam có thể xuất hiện trong 5 - 10 năm tới?

WHO đã xây dựng "Hồ sơ sản phẩm mục tiêu (Target Product Profile) đầu tiên dành cho các phương pháp tránh thai nam giới". Tài liệu đặt ra những tiêu chí mà các sản phẩm trong tương lai nên hướng tới, bao gồm độ an toàn, hiệu quả, khả năng chấp nhận và chi phí phù hợp.

Mục tiêu là cung cấp định hướng rõ hơn cho các nhà nghiên cứu, đơn vị tài trợ và nhà phát triển sản phẩm.

Hiện nhiều phương pháp tránh thai dành cho nam, cả nội tiết tố và không sử dụng nội tiết tố, đang được nghiên cứu. Một số ứng viên tiềm năng đã bước vào các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn tiến triển.

Một số phương pháp tránh thai mới dành cho nam giới có thể xuất hiện trên thị trường trong khoảng 5 - 10 năm tới, mở thêm lựa chọn cho những người vẫn muốn có con sau khi ngừng sử dụng.

Tóm lại

Hướng dẫn mới của WHO không chỉ bổ sung một phương pháp tránh thai mới, mà hướng đến việc mở rộng lựa chọn cho cả phụ nữ và nam giới.

Từ cách sử dụng thuốc tránh thai đường uống linh hoạt hơn, kéo dài thời gian sử dụng que cấy đến bổ sung mifepristone cho tránh thai khẩn cấp, các khuyến nghị mới đều hướng đến việc giúp mỗi người có thêm lựa chọn dựa trên bằng chứng khoa học.

Trong tương lai, sự xuất hiện của những phương pháp tránh thai mới dành cho nam giới cũng có thể giúp trách nhiệm tránh thai được chia sẻ nhiều hơn giữa hai giới.

(Nguồn: WHO)

An Ngọc