6 nhóm thực phẩm tốt cho thận
Có thực phẩm nào thật sự "bổ thận"? Tìm hiểu những thực phẩm tốt cho thận và lưu ý quan trọng nếu đã mắc bệnh thận hoặc sỏi thận.
Hai quả thận làm việc liên tục để lọc máu, loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa ra khỏi cơ thể. Đồng thời, thận còn giúp duy trì sự cân bằng của nhiều chất trong máu như natri, kali, phospho và axit.
Vì vậy, những gì chúng ta ăn mỗi ngày cũng có liên quan mật thiết đến sức khỏe của thận. Một chế độ ăn không phù hợp, đặc biệt khi thường xuyên nạp quá nhiều muối hoặc một số chất dinh dưỡng mà thận phải điều hòa, có thể làm tăng gánh nặng cho cơ quan này. Điều này càng đáng lưu ý với những người đã mắc bệnh thận hoặc có nguy cơ cao.
Dinh dưỡng cũng liên quan đến một số vấn đề ở hệ tiết niệu như sỏi thận. Vậy đâu là những nhóm thực phẩm có thể góp phần xây dựng một chế độ ăn thân thiện hơn với thận?
1. Rau củ đa dạng màu sắc
Thay vì chỉ tập trung vào một loại rau được cho là tốt cho thận, bạn có thể kết hợp rau củ quả với đa dạng màu sắc vào bữa ăn.
Mỗi nhóm rau củ lại cung cấp những vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật khác nhau. Chẳng hạn:
- Rau củ màu đỏ như cà chua thường chứa nhiều lycopene.
- Rau củ màu vàng và cam thường giàu tiền chất vitamin A và vitamin C.
- Rau lá xanh đậm cung cấp vitamin K cùng nhiều vitamin và khoáng chất khác.
- Rau họ cải như bông cải xanh, bắp cải nhỏ (cải brussels) chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa.
Ăn đa dạng rau củ còn giúp tăng lượng chất xơ trong chế độ ăn, đồng thời hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
2. Trái cây cũng nên được ăn đa dạng
Táo, cam, lê, các loại quả mọng hay cherry có thể bổ sung chất xơ, vitamin và nhiều hợp chất chống oxy hóa vào chế độ ăn.
Với người có chức năng thận bình thường, không cần kiêng các loại trái cây giàu kali như chuối. Thận có thể điều chỉnh và đào thải lượng kali dư thừa để duy trì mức cân bằng trong cơ thể.
3. Đạm thực vật
Các nguồn protein thực vật như đậu, hạt và các loại quả hạch không chỉ cung cấp protein mà còn bổ sung chất xơ và chất béo không bão hòa.
Đậu nành, hạt lanh, hồ đào và hạt mắc ca là một số lựa chọn có thể đưa vào chế độ ăn đa dạng.
Tuy nhiên, nếu từng mắc một số loại sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi oxalat, bạn cũng cần lưu ý đến hàm lượng oxalat trong thực phẩm. Một số loại hạt có thể chứa lượng oxalat tương đối cao.
Điều này không có nghĩa người từng bị sỏi thận phải loại bỏ hoàn toàn các loại hạt. Chế độ ăn phòng ngừa sỏi còn phụ thuộc vào loại sỏi, lượng nước uống, natri, canxi trong khẩu phần và nhiều yếu tố khác.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
4. Ưu tiên nguồn đạm động vật ít béo
Bạn có thể đa dạng nguồn protein bằng các thực phẩm như cá, thịt gia cầm bỏ da, trứng hoặc sữa chua ít béo. Điều này giúp chế độ ăn cân bằng hơn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào thịt đỏ.
5. Ngũ cốc giàu chất xơ
Yến mạch, lúa mì nguyên cám, lúa mạch và gạo lứt cung cấp chất xơ cùng nhiều vi chất như magie, sắt và kẽm.
Thực phẩm giàu chất xơ còn giúp tạo cảm giác no lâu hơn và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa nói chung.
6. Tận dụng thảo mộc và gia vị tự nhiên để giảm bớt muối
Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào muối để tạo vị, bạn có thể tận dụng các loại gia vị tự nhiên như gừng, nghệ, quế, thì là hoặc ớt để món ăn vẫn đậm đà mà không cần thêm quá nhiều natri.
Ăn quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp và khiến cơ thể giữ nước, từ đó không có lợi cho sức khỏe thận.
Khi chọn các loại gia vị pha sẵn, đừng quên kiểm tra thành phần, vì một số hỗn hợp gia vị có thể chứa khá nhiều muối.
Người mắc bệnh thận mạn hoặc sỏi thận cần lưu ý gì?
Với người khỏe mạnh, một chế độ ăn đa dạng với rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein phù hợp thường là lựa chọn tốt cho sức khỏe tổng thể.
Tuy nhiên, khi chức năng thận suy giảm, chế độ ăn có thể cần được điều chỉnh tùy theo giai đoạn bệnh và kết quả xét nghiệm.
Người mắc bệnh thận mạn có thể cần kiểm soát natri, kali, phospho, protein hoặc lượng nước uống. Vì vậy, ngay cả những thực phẩm vốn được xem là lành mạnh như chuối, rau xanh, các loại hạt hay ngũ cốc nguyên hạt cũng cần được lựa chọn và ăn với lượng phù hợp.
Với sỏi thận, chế độ ăn lại phụ thuộc vào loại sỏi. Chẳng hạn, người bị sỏi canxi oxalat có thể cần chú ý đến oxalat, natri và lượng nước uống, nhưng không nên vì có sỏi canxi mà tự ý kiêng canxi trong thực phẩm.
Do đó, nếu đã mắc bệnh thận mạn hoặc từng bị sỏi thận, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để biết mình cần hạn chế thực phẩm nào và ăn bao nhiêu là phù hợp.
Không chỉ chọn thực phẩm tốt cho thận, cách ăn uống hằng ngày cũng quan trọng
Không có một loại rau, trái cây hay thức uống đơn lẻ nào có thể "làm sạch" hoặc "thải độc" thận.
Thay vào đó, sức khỏe thận cần được chăm sóc từ những thói quen ăn uống hằng ngày như ăn đa dạng, ưu tiên thực phẩm ít qua chế biến, hạn chế muối và uống đủ nước.
Và cũng không có một danh sách thực phẩm "bổ thận" phù hợp với tất cả mọi người. Nếu đã có vấn đề về thận, việc ăn gì và ăn bao nhiêu còn cần dựa trên chức năng thận, bệnh lý đi kèm và tình trạng sức khỏe của từng người.
(Nguồn: Advanced Urology Institute)
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.