Ăn mặn gây tăng huyết áp và ảnh hưởng đến tim như thế nào?

Trong những bữa ăn hằng ngày, lượng muối chúng ta nạp vào không chỉ đến từ muối được nêm nếm khi nấu mà còn ẩn trong nước chấm, thực phẩm chế biến sẵn và các món ăn bên ngoài.

Khi thói quen ăn mặn kéo dài, huyết áp có thể tăng và khiến tim, mạch máu phải chịu thêm áp lực.

Muối và natri có phải là một không?

Muối ăn chủ yếu được tạo thành từ natri và clorua. Trong đó, natri là thành phần thường được nhắc đến khi nói về ảnh hưởng của chế độ ăn mặn đối với huyết áp và tim mạch.

Theo Tổ chức Y Tế Thế giới (WHO), lượng natri trong muối có thể được quy đổi tương đối như sau:

• 1 g muối chứa khoảng 400 mg natri.
• 5 g muối tương đương khoảng 2.000 mg natri.

Natri có vai trò duy trì cân bằng dịch, hỗ trợ hoạt động của cơ và hệ thần kinh. Tuy nhiên, khi lượng natri nạp vào thường xuyên vượt quá nhu cầu, cơ thể có thể giữ lại nhiều nước hơn và làm huyết áp tăng.

Vì sao ăn mặn gây tăng huyết áp?

Natri là một chất dinh dưỡng thiết yếu. Cơ thể cần natri để duy trì thể tích huyết tương, cân bằng axit - bazơ, truyền tín hiệu thần kinh và bảo đảm hoạt động bình thường của tế bào.

Tuy nhiên, khi lượng natri nạp vào cơ thể nhiều hơn nhu cầu, dịch cơ thể trở nên đậm đặc hơn. Não sẽ kích hoạt cảm giác khát, đồng thời điều chỉnh hoạt động của hormone và thận để giữ lại thêm nước, giúp đưa nồng độ natri trở về trạng thái cân bằng.

Đồng thời, thận cần thời gian để lọc và đào thải lượng natri dư thừa qua nước tiểu. Trong khoảng thời gian đó, natri và nước có thể được giữ lại nhiều hơn trong dịch ngoại bào, bao gồm cả phần dịch nằm trong lòng mạch. Khi thể tích máu tăng, tim phải bơm một lượng máu lớn hơn và áp lực tác động lên thành động mạch cũng tăng theo.

Có thể hình dung hệ tuần hoàn giống như một hệ thống đường ống. Khi lượng dịch lưu thông trong đường ống nhiều hơn, áp lực lên thành ống có thể tăng. Nếu chế độ ăn nhiều natri được duy trì trong thời gian dài, huyết áp có thể thường xuyên ở mức cao.

Huyết áp cao ảnh hưởng đến tim mạch như thế nào?

Huyết áp cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ nhiều bệnh tim mạch, do tim phải bơm máu dưới áp lực lớn hơn và thành động mạch bị tổn thương theo thời gian.

• Bệnh động mạch vành: động mạch đưa máu đến cơ tim bị hẹp do xơ vữa, có thể gây đau thắt ngực.
• Nhồi máu cơ tim: xảy ra khi dòng máu đến một phần cơ tim bị tắc nghẽn.
• Suy tim: tim phải làm việc nhiều trong thời gian dài, khiến cơ tim dày lên, dần suy yếu và bơm máu kém hiệu quả.
• Rối loạn nhịp tim: những thay đổi về cấu trúc tim do tăng huyết áp có thể làm tăng nguy cơ nhịp tim bất thường.

Mỗi ngày nên ăn bao nhiêu muối?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối, tức chưa đến một thìa cà phê muối. Mức này được đưa ra nhằm hỗ trợ giảm huyết áp và nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Điều quan trọng là 5 g muối được tính từ tất cả nguồn thực phẩm trong ngày, chứ không chỉ lượng muối được thêm vào khi nấu. Tổng lượng này còn bao gồm natri có trong nước mắm, nước tương, bột nêm, nước chấm, thực phẩm chế biến sẵn và các món ăn bên ngoài.

Với trẻ từ 2 - 15 tuổi, WHO khuyến nghị điều chỉnh giới hạn của người trưởng thành xuống thấp hơn dựa trên nhu cầu năng lượng của trẻ.

Đối với người cao tuổi khỏe mạnh, mốc tham khảo vẫn là dưới 5 g muối mỗi ngày. Tuy nhiên, người đang mắc tăng huyết áp, suy tim, bệnh thận hoặc có yêu cầu dinh dưỡng riêng không nên tự áp dụng chế độ kiêng muối quá mức. Lượng natri phù hợp cần được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ.

(Nguồn: WHO, AHA)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

An Ngọc