Tắt điều hòa giữa đêm: Tiết kiệm điện hay làm giấc ngủ gián đoạn?

Bật điều hòa trước khi ngủ rồi hẹn giờ tắt sau hai hoặc ba tiếng là thói quen quen thuộc của nhiều gia đình. Cách này có thể giúp giảm thời gian máy hoạt động, nhưng chưa chắc mang lại một đêm ngon giấc.

Khi thời tiết bên ngoài vẫn nóng, căn phòng có thể ấm và ẩm trở lại sau khi điều hòa ngừng làm mát. Cơ thể vì thế khó thoát nhiệt, dễ đổ mồ hôi, trằn trọc hoặc tỉnh giấc giữa đêm. Với người lớn tuổi và người có bệnh nền, việc ngủ trong phòng quá nóng còn có thể gây thêm áp lực cho cơ thể.

Vì sao phòng nóng lên có thể làm giấc ngủ kém hơn?

Nhiệt độ cơ thể thường giảm dần khi chúng ta chuẩn bị đi ngủ. Quá trình này giúp cơ thể đi vào giấc ngủ và duy trì các giai đoạn ngủ trong đêm. Nếu phòng ngủ quá nóng hoặc chăn nệm giữ nhiều nhiệt, cơ thể sẽ khó hạ nhiệt, từ đó dễ mất nhiều thời gian hơn để ngủ và thường xuyên thức giấc.

Một nghiên cứu quy mô lớn công bố năm 2025 cho thấy nhiệt độ môi trường cao hơn có liên quan đến thời gian ngủ ngắn hơn, đồng thời làm giảm thời lượng ngủ sâu và giấc ngủ mơ. Ảnh hưởng rõ hơn ở người lớn tuổi, phụ nữ, người thừa cân và trong điều kiện độ ẩm cao.

Vì vậy, vấn đề không nằm ở việc nhất thiết phải bật điều hòa suốt đêm. Điều quan trọng là nhiệt độ phòng sau khi máy tắt có còn đủ dễ chịu để cơ thể tiếp tục ngủ hay không. Kết quả có thể khác nhau tùy thời tiết, vật liệu xây dựng, diện tích phòng, khả năng cách nhiệt, số người ngủ và loại chăn đệm đang sử dụng.

Nếu phòng nhanh chóng nóng trở lại, hẹn giờ tắt máy có thể khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Ngược lại, trong những đêm trời dịu hơn, phòng thông thoáng và ít giữ nhiệt, người dùng có thể ngủ thoải mái dù điều hòa đã tắt.

Nên sử dụng điều hòa thế nào trong đêm?

Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, có thể bắt đầu ở khoảng 25 - 27°C rồi điều chỉnh theo cảm nhận thực tế. Nên tránh đặt nhiệt độ quá thấp hoặc để luồng gió thổi trực tiếp vào đầu, mặt và cơ thể trong nhiều giờ. Một số khuyến nghị trong nước cũng sử dụng khoảng nhiệt này khi hướng dẫn dùng điều hòa vào ban đêm.

Thay vì tắt máy hoàn toàn sau vài giờ, người dùng có thể chọn chế độ ngủ (Sleep) hoặc chế độ tiết kiệm điện. Tùy từng thiết bị, chế độ này thường điều chỉnh nhiệt độ theo thời gian để hạn chế cảm giác lạnh về gần sáng. Cần đọc hướng dẫn của chính mẫu máy đang sử dụng vì cách vận hành không giống nhau giữa các hãng.

Những cách khác giúp phòng bớt nóng gồm đóng rèm vào ban ngày, hạn chế thiết bị tỏa nhiệt, dùng quạt để luân chuyển không khí và chọn chăn ga thoáng khí. Điều hòa cũng cần được vệ sinh định kỳ để duy trì khả năng làm mát và hạn chế bụi, nấm mốc tích tụ.

Ai cần thận trọng hơn khi ngủ trong phòng nóng?

Người lớn tuổi thường dễ chịu ảnh hưởng của thời tiết nóng hơn vì khả năng cảm nhận và điều hòa thân nhiệt có thể giảm theo tuổi. Người mắc bệnh tim mạch, bệnh hô hấp, bệnh thận hoặc đái tháo đường cũng có nguy cơ gặp vấn đề sức khỏe cao hơn khi tiếp xúc với nhiệt độ cao kéo dài.

Một nghiên cứu thực tế ở người lớn tuổi ghi nhận nhiệt độ phòng ngủ ban đêm trên 24°C có liên quan đến nhịp tim cao hơn và những thay đổi trong hoạt động của hệ thần kinh tự chủ. Tuy nhiên, đây là mối liên hệ quan sát và chưa có nghĩa nhiệt độ trên 24°C sẽ gây nguy hiểm cho tất cả mọi người.

Trẻ nhỏ cũng cần được theo dõi vì chưa thể tự điều chỉnh chăn, quần áo hoặc báo rõ khi quá nóng. Phụ huynh nên kiểm tra vùng ngực, lưng của trẻ thay vì chỉ dựa vào bàn tay và bàn chân để đánh giá trẻ đang nóng hay lạnh.

Tắt điều hòa giữa đêm không phải lúc nào cũng gây hại. Nhưng nếu căn phòng nhanh chóng nóng và ẩm trở lại, việc tiết kiệm một phần tiền điện có thể đổi lấy giấc ngủ chập chờn.

Cách phù hợp hơn là giữ phòng ở mức dễ chịu, chọn chế độ vận hành tiết kiệm và điều chỉnh dựa trên thời tiết cùng sức khỏe của người sử dụng.

(Nguồn: NIH, Nature)

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Bùi Diệp