Khó nuốt khi ăn uống tưởng chuyện vặt vãnh, nhưng có thể là dấu hiệu ung thư thực quản

Cảm giác có gì đó mắc trong cổ họng, nuốt không trôi hoặc đau nhẹ khi nuốt thường dễ được cho là do viêm họng, trào ngược hay ăn quá vội. Phần lớn trường hợp có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân không nghiêm trọng.

Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, ngày càng rõ hoặc đi kèm những dấu hiệu bất thường khác, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá thay vì tiếp tục tự xử lý tại nhà.

Khó nuốt khi ăn uống có đáng lo không?

Không phải mọi cảm giác vướng trong cổ họng đều giống nhau. Một số người cảm thấy như có "cục nghẹn" nhưng vẫn ăn uống bình thường, thức ăn và nước vẫn đi qua dễ dàng.

Tình trạng này có thể xuất hiện từng lúc, đôi khi liên quan đến trào ngược, căng cơ vùng họng hoặc căng thẳng tâm lý.

Đáng lưu ý hơn là khi người bệnh thực sự gặp khó khăn trong lúc nuốt. Thức ăn có thể mắc lại ở cổ hoặc vùng ngực, cần uống thêm nước mới trôi, phải nuốt nhiều lần, thậm chí gây ho hoặc sặc. Triệu chứng càng cần được kiểm tra nếu ngày một rõ hơn, bắt đầu với thức ăn rắn rồi dần ảnh hưởng đến cả thức ăn mềm hoặc chất lỏng.

Khó nuốt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ viêm, trào ngược đến rối loạn vận động thực quản. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những biểu hiện cần được đánh giá để không bỏ sót các tổn thương gây hẹp thực quản, trong đó có ung thư.

Vì sao ung thư thực quản thường khó được nhận biết sớm?

Thực quản là một ống cơ có khả năng co giãn khi thức ăn đi qua. Khi tổn thương còn nhỏ và chưa làm hẹp đáng kể lòng thực quản, người bệnh có thể chưa cảm nhận được bất thường rõ ràng.

Chỉ đến khi đường đi của thức ăn bắt đầu bị cản trở, triệu chứng khó nuốt mới trở nên dễ nhận thấy.

Đây là một trong những lý do ung thư thực quản có thể được phát hiện khi bệnh đã tiến triển và việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Khó nuốt, hay nuốt nghẹn, là một biểu hiện thường gặp. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ cảm thấy thức ăn rắn như cơm, thịt hoặc bánh mì mắc lại ở cổ họng hay vùng ngực. Khi tình trạng tiến triển, việc nuốt thức ăn mềm và chất lỏng cũng có thể trở nên khó khăn.

Ở giai đoạn đầu, sự thay đổi đôi khi diễn ra âm thầm. Người bệnh có thể vô thức ăn chậm hơn, cắn miếng nhỏ, uống nhiều nước trong bữa ăn hoặc tránh các món khô, cứng và dai. Những cách thích nghi này làm cảm giác khó nuốt bớt rõ ràng trong chốc lát, khiến vấn đề bên dưới dễ bị bỏ qua.

Những dấu hiệu đi kèm cần lưu ý

Ngoài nuốt vướng hoặc đau khi nuốt, người bệnh nên chú ý nếu xuất hiện thêm các biểu hiện như:

• Sụt cân không chủ đích.
• Khàn giọng hoặc ho kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Đau, nóng rát hoặc khó chịu phía sau xương ức.
• Thức ăn thường xuyên mắc lại hoặc trào ngược lên.
• Ợ nóng, khó tiêu hoặc buồn nôn kéo dài.
• Ho, sặc trong lúc ăn uống.
• Ăn ít dần vì sợ nghẹn hoặc khó nuốt.

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa người bệnh mắc ung thư thực quản. Viêm họng, trào ngược dạ dày - thực quản, rối loạn vận động thực quản và nhiều vấn đề lành tính khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự.

Tuy nhiên, khi nhiều biểu hiện xuất hiện cùng lúc hoặc không cải thiện, việc thăm khám là cần thiết để xác định nguyên nhân.

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Người bệnh nên chủ động đi khám khi cảm giác nuốt vướng hoặc đau khi nuốt kéo dài, ngày càng rõ hoặc bắt đầu ảnh hưởng đến ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.

Việc kiểm tra càng cần được cân nhắc khi:

• Thức ăn thường xuyên mắc lại ở cổ hoặc vùng ngực.
• Khó nuốt bắt đầu với thức ăn rắn rồi tiến triển đến thức ăn mềm hoặc nước.
• Nuốt vướng đi kèm sụt cân, khàn giọng, ho kéo dài hoặc đau sau xương ức.
• Người bệnh phải thay đổi cách ăn vì sợ nghẹn.
• Triệu chứng xuất hiện ở người thường xuyên hút thuốc, uống nhiều rượu bia hoặc có tiền sử trào ngược kéo dài.

Mục tiêu không phải là khiến người bệnh lo lắng mỗi khi cổ họng có cảm giác bất thường. Điều quan trọng là không tự trấn an quá lâu rằng triệu chứng chỉ do ăn vội, viêm họng hoặc tuổi tác khi tình trạng vẫn tiếp diễn.

Ngược lại, người bệnh cũng không nên tự kết luận mình mắc ung thư chỉ dựa trên một vài dấu hiệu. Thăm khám lâm sàng, nội soi và các xét nghiệm phù hợp mới giúp xác định nguyên nhân chính xác.

*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

(Nguồn: National Cancer Institute)

Bảo An