Ngành y tế Hàn Quốc ít bác sĩ nhưng người dân vẫn sống thọ là nhờ đâu?
Khi nhắc đến những quốc gia có tuổi thọ cao, nhiều người thường hình dung một hệ thống y tế với lực lượng bác sĩ đông đảo. Tuy nhiên, bức tranh y tế Hàn Quốc cho thấy tuổi thọ của người dân còn ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác, chứ không chỉ phụ thuộc vào số lượng bác sĩ.
Dữ liệu trong báo cáo Health at a Glance 2025: Korea của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy Hàn Quốc có 2,7 bác sĩ đang hành nghề trên 1.000 dân, thấp hơn mức trung bình 3,9 của khối.
Số sinh viên y khoa tốt nghiệp hằng năm cũng chỉ đạt 7,3 người trên 100.000 dân, chưa bằng một nửa mức trung bình OECD là 15,3.
Trong khi đó, tuổi thọ trung bình tại Hàn Quốc đạt 83,5 tuổi, cao hơn 2,4 năm so với mức chung của các nước thành viên. Tỷ lệ tử vong có thể phòng ngừa hoặc tránh được nhờ chăm sóc y tế kịp thời cũng thấp hơn mức trung bình.
Hạ tầng y tế giúp mở rộng khả năng tiếp nhận người bệnh
Một điểm nổi bật của hệ thống y tế Hàn Quốc là mật độ cơ sở và thiết bị y tế cao. Hàn Quốc có khoảng 12,6 giường bệnh trên 1.000 dân, gần gấp ba mức trung bình 4,2 của OECD. Số thiết bị chẩn đoán hình ảnh như máy CT, MRI và PET đạt khoảng 87 máy trên một triệu dân, so với mức trung bình 51 máy.
Hệ thống cơ sở vật chất và thiết bị y tế phát triển có thể giúp quá trình thăm khám, chẩn đoán và theo dõi diễn ra thuận lợi hơn. Khi người dân dễ tiếp cận các cơ sở y tế và phương tiện kiểm tra cần thiết, nhiều vấn đề sức khỏe cũng có cơ hội được phát hiện sớm hơn.
Tần suất khám ngoại trú phần nào phản ánh mức độ thuận tiện khi tiếp cận dịch vụ y tế. Dữ liệu được Korea Biomedical Review dẫn lại cho thấy mỗi người Hàn Quốc đến cơ sở y tế trung bình khoảng 18 lần một năm, cao nhất OECD và gần gấp ba mức trung bình 6,5 lượt. Nhật Bản xếp sau với 12,1 lượt khám mỗi người.
Y tế Hàn Quốc giảm rào cản thăm khám bằng bảo hiểm toàn dân
Hàn Quốc vận hành hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân, giúp phần lớn người dân tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh với chi phí tương đối phải chăng.
Khi rào cản tài chính và khoảng cách tiếp cận thấp hơn, người dân có xu hướng tìm đến cơ sở y tế ngay từ khi xuất hiện những triệu chứng chưa nghiêm trọng, thay vì chờ đến lúc bệnh ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt.
Thói quen đi khám sớm có thể tạo điều kiện phát hiện tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, ung thư và nhiều bệnh mạn tính ở giai đoạn dễ kiểm soát hơn.
Dù vậy, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào chất lượng thăm khám, khả năng theo dõi liên tục và việc người bệnh có tuân thủ điều trị hay không.
Bên cạnh điều trị, Hàn Quốc dành khoảng 4,6% tổng chi tiêu y tế cho các hoạt động phòng bệnh, cao hơn mức trung bình 3,4% của OECD.
Đầu tư cho tiêm chủng, tầm soát, quản lý yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm có thể góp phần giảm số ca bệnh tiến triển nặng. Đây có thể là một trong những yếu tố giúp Hàn Quốc duy trì tỷ lệ tử vong có thể phòng tránh ở mức thấp, dù số bác sĩ trên đầu người không cao.
Chế độ ăn và điều kiện sống tại Hàn Quốc cũng ảnh hưởng đến tuổi thọ
Số liệu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố cho thấy tuổi thọ tại Hàn Quốc tăng thêm gần tám năm trong giai đoạn 2000 - 2021.
Sự cải thiện này diễn ra cùng với quá trình phát triển kinh tế, nâng cao điều kiện sống, mở rộng giáo dục, cải thiện vệ sinh và tăng khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe.
Chế độ ăn truyền thống của người Hàn thường có nhiều rau, cá, đậu và thực phẩm lên men. Tỷ lệ béo phì theo ngưỡng OECD cũng thấp hơn nhiều quốc gia phát triển khác.
Tuy tuổi thọ người dân Hàn Quốc cao hơn nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức
Các chỉ số tích cực về tuổi thọ không đồng nghĩa Hàn Quốc đã giải quyết được mọi vấn đề sức khỏe cộng đồng. OECD ghi nhận khoảng 61% người trưởng thành tại nước này chưa vận động đủ mức khuyến nghị, cao hơn mức trung bình 30% của khối.
Nếu kéo dài, lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ tim mạch, đái tháo đường type 2 và nhiều bệnh mạn tính, nhất là khi dân số ngày càng già hóa.
Tần suất khám ngoại trú cao cũng đặt ra bài toán về cách sử dụng và tổ chức dịch vụ y tế. Mô hình thanh toán theo từng dịch vụ có thể góp phần làm tăng số lượt khám hoặc thủ thuật, trong khi thời gian dành cho mỗi người bệnh có nguy cơ bị thu hẹp.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu bác sĩ không diễn ra đồng đều. Một số chuyên khoa, bệnh viện tuyến cuối và khu vực ngoài các đô thị lớn có thể chịu áp lực nhân lực rõ rệt hơn nhiều so với con số trung bình toàn quốc.
Đáng chú ý, 11,3% người Hàn tự đánh giá sức khỏe của mình ở mức kém hoặc rất kém, cao hơn mức trung bình 8% của OECD. Điều này cho thấy sống lâu hơn chưa chắc đồng nghĩa với việc mọi người đều cảm thấy khỏe mạnh hoặc duy trì được chất lượng sống tốt khi đến tuổi xế chiều.
(Nguồn: Health at a Glance 2025: Korea, Korea Biomedical Review)