Người đàn ông ngừng tim sau điện giật hồi phục nhờ kỹ thuật hạ thân nhiệt

Một người đàn ông 46 tuổi bị điện giật tại xưởng sản xuất và nằm bất động trên nền xưởng gần 20 phút trước khi được phát hiện. Các đồng nghiệp đã nhanh chóng ép tim ngoài lồng ngực và duy trì liên tục trong lúc đưa nạn nhân đến bệnh viện.

Khi nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người bệnh trong tình trạng hôn mê sâu, tím tái toàn thân, không đo được nồng độ oxy trong máu.

Sau khoảng 40 phút hồi sinh tim phổi nâng cao, tim bệnh nhân đập trở lại. Tuy nhiên, với các bác sĩ hồi sức, thời điểm đó mới chỉ là khởi đầu của một giai đoạn điều trị rất khó khăn.

Theo bác sĩ Hà Việt Huy, Khoa Hồi sức tích cực, ngay sau khi tái lập tuần hoàn, ê-kíp điều trị đã chỉ định liệu pháp hạ thân nhiệt có kiểm soát để bảo vệ não và hạn chế tổn thương sau ngừng tim.

Vì sao não cần được bảo vệ sau khi tim đập trở lại?

Khi tim ngừng đập, não là một trong những cơ quan chịu ảnh hưởng sớm nhất do thiếu oxy. Chỉ sau vài phút thiếu máu nuôi, tế bào thần kinh đã có thể bị tổn thương nghiêm trọng.

Vì vậy, hồi sinh tim phổi không chỉ nhằm đưa nhịp tim trở lại, mà còn phải duy trì dòng máu lên não trong lúc chờ can thiệp chuyên sâu.

Ngay cả khi tim đã đập lại, nguy cơ tổn thương não vẫn chưa kết thúc. Dòng máu tái tưới trở lại não và các cơ quan có thể kích hoạt phản ứng viêm, tạo ra các chất gây hại cho tế bào, làm tổn thương tiếp tục diễn tiến trong nhiều giờ sau đó.

Đây là lý do liệu pháp hạ thân nhiệt mục tiêu, còn gọi là kiểm soát thân nhiệt mục tiêu, được sử dụng trong một số trường hợp người bệnh hôn mê sau ngừng tuần hoàn.

Mục tiêu của kỹ thuật này là làm chậm chuyển hóa, giảm nhu cầu tiêu thụ oxy của não và hạn chế các phản ứng gây tổn thương thứ phát.

Hạ thân nhiệt có kiểm soát không phải 'đông lạnh' cơ thể theo nghĩa thông thường

Liệu pháp hạ thân nhiệt mục tiêu, hay Targeted Temperature Management, là kỹ thuật đưa thân nhiệt người bệnh về một ngưỡng được kiểm soát chặt chẽ, thường trong khoảng 33 - 36°C, và duy trì trong 24 - 72 giờ tùy tình trạng lâm sàng.

Dù đôi khi được gọi nôm na là "đông lạnh" cơ thể, đây không phải việc làm lạnh tùy ý. Người bệnh được theo dõi liên tục về nhiệt độ, huyết áp, nhịp tim, đông máu, điện giải, tình trạng nhiễm trùng và chức năng các cơ quan. Mỗi thay đổi nhỏ đều cần được kiểm soát để vừa đạt hiệu quả bảo vệ não, vừa hạn chế biến chứng.

Về mặt sinh lý, khi thân nhiệt giảm, nhu cầu tiêu thụ oxy và năng lượng của tế bào não cũng giảm theo. Liệu pháp này còn được ghi nhận có thể giúp giảm phản ứng viêm, hạn chế phù não và làm chậm một số quá trình gây chết tế bào sau ngừng tuần hoàn.

Trong ca bệnh này, bệnh nhân được duy trì hạ thân nhiệt trong ba ngày. Bên cạnh tổn thương não sau ngừng tim, người bệnh còn có suy tim, suy thận cấp, suy gan cấp và tiêu cơ vân. Sau quá trình điều trị tích cực, các chức năng thần kinh và nội tạng dần hồi phục ổn định.

Sơ cứu tại hiện trường quyết định cơ hội sống

Điện giật có thể gây rối loạn nhịp tim, rung thất hoặc ngừng tuần hoàn chỉ trong thời gian rất ngắn.

Nhiều tai nạn xảy ra tại nơi làm việc hoặc trong sinh hoạt, nơi không có nhân viên y tế túc trực. Vì vậy, những phút đầu sau tai nạn có vai trò rất quan trọng.

Bác sĩ khuyến cáo nguyên tắc đầu tiên khi gặp người bị điện giật là không chạm tay trần vào nạn nhân nếu chưa ngắt nguồn điện.

Người xung quanh cần nhanh chóng ngắt cầu dao, rút nguồn điện hoặc dùng vật cách điện như gậy gỗ khô, nhựa, cao su để tách nạn nhân khỏi nguồn điện, đồng thời gọi cấp cứu 115.

Sau khi bảo đảm an toàn, nếu nạn nhân không thở, không có mạch hoặc mất ý thức, cần ép tim ngoài lồng ngực ngay lập tức. Hai tay đặt chồng lên nhau ở giữa ngực, ép thẳng xuống với độ sâu khoảng 5 - 6 cm, tần số 100 - 120 lần mỗi phút và duy trì cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận.

Trong trường hợp người đàn ông 46 tuổi, việc đồng nghiệp kiên trì ép tim liên tục từ hiện trường đến bệnh viện đã giúp duy trì dòng máu lên não. Đây là yếu tố quan trọng tạo cơ hội để các bác sĩ tiếp tục hồi sức chuyên sâu và áp dụng liệu pháp bảo vệ não sau đó.

Thanh Trang