Nắng nóng ở châu Âu nung chảy cả nhựa đường
Nắng nóng ở châu Âu đang gây áp lực lên giao thông, lưới điện và hệ thống y tế, khi nhiều nơi ghi nhận nền nhiệt vượt ngưỡng kỷ lục.
Theo thông tin từ Cơ quan Giao thông Leipzig (Đức), vào sáng 29/6, toàn bộ hệ thống xe điện của thành phố đã phải tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng của nắng nóng.
Nhiệt độ cao làm hư hại đường ray và một số thiết bị chuyển hướng, đồng thời khiến lớp vật liệu trám giữa mặt đường và ray bị nóng chảy, dính lại thành từng mảng ở nhiều vị trí. Sự cố lan rộng trên toàn mạng lưới, không chỉ giới hạn ở một vài khu vực riêng lẻ.
Nắng nóng ở châu Âu lập kỷ lục
Tại Pháp, ngày 24/6 được ghi nhận là ngày nóng nhất trong lịch sử nếu tính theo nhiệt độ trung bình toàn quốc, đạt 30°C, vượt các mốc từng ghi nhận vào năm 2019 và 2003.
Một thị trấn ở miền tây nước Pháp ghi nhận mức 43,8°C, trong khi nhiệt độ ban đêm trung bình toàn quốc cũng lập kỷ lục mới ở mức 22°C.
Tại Tây Ban Nha, ngày 23 và 24/6 trở thành hai ngày tháng 6 nóng nhất từng được ghi nhận. Nhiều khu vực vượt ngưỡng 40°C, trong đó Bilbao đạt 42,7°C, mức cao nhất từng ghi nhận tại thành phố này trong tháng 6.
Ở Đức, nắng nóng lập kỷ lục trong ba ngày liên tiếp. Thị trấn Coschen, gần biên giới Ba Lan, ghi nhận 41,7°C vào ngày 28/6. Đáng chú ý, 252 trạm khí tượng tại Đức ghi nhận mức nhiệt cao nhất từ trước đến nay, trong khi một trạm ở Đông Sachsen ghi nhận nhiệt độ thấp nhất ban đêm vẫn lên tới 29,4°C.
Nhiều nước khác cũng trải qua nền nhiệt bất thường. Anh ghi nhận nhiệt độ tháng 6 cao chưa từng thấy trong ba ngày liên tiếp, Hà Lan chạm mức 39,4°C, Đan Mạch lên tới 37°C, còn Thụy Sĩ đạt 39°C trong tháng 6. Áo, Hungary, Ba Lan và Czechia cũng ghi nhận mức nhiệt rất cao, tiệm cận hoặc vượt xa các ngưỡng thông thường.
WHO cảnh báo nắng nóng là 'kẻ giết người thầm lặng'
Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết châu Âu đang nóng lên với tốc độ nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Theo ông, khoảng 150 triệu người tại lục địa này đang phải sống trong điều kiện nắng nóng cực đoan.
WHO cho biết nắng nóng kỷ lục trên khắp châu Âu đã khiến số ca tử vong vượt 1.300 người chỉ trong một tuần, từ ngày 21/6 đến 27/6. Thời tiết cực đoan cũng tiếp tục gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, lưới điện và hoạt động sản xuất trên toàn lục địa.
Ông Tedros gọi áp lực nhiệt là "kẻ giết người thầm lặng". Không giống bão lũ hay cháy rừng, nắng nóng cực đoan không phải lúc nào cũng tạo ra hình ảnh thảm họa ngay lập tức.
Tác động của nó thường diễn ra âm thầm, thông qua mất nước, rối loạn thân nhiệt, kiệt sức vì nóng, suy tim, đột quỵ nhiệt hoặc làm nặng thêm các bệnh nền sẵn có.
Đáng lo hơn, phần lớn nhà ở, nơi làm việc và trường học tại châu Âu không được thiết kế để chống chịu mức nhiệt khắc nghiệt như hiện nay.
Vì vậy, WHO kêu gọi các quốc gia khẩn trương triển khai kế hoạch ứng phó với nắng nóng, tập trung vào chuẩn bị, phòng ngừa, bảo vệ nhóm dễ tổn thương và nâng cao năng lực của hệ thống y tế.
Những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong nắng nóng cực đoan
Một điểm đáng lo trong các đợt nắng nóng kéo dài là nhiệt độ ban đêm không giảm đủ sâu để cơ thể hồi phục.
Khi con người không có thời gian hạ nhiệt sau một ngày nắng nóng, nguy cơ mất nước, rối loạn thân nhiệt, kiệt sức vì nóng và làm nặng thêm bệnh nền có thể tăng lên. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh mạn tính, người vô gia cư và người lao động ngoài trời.
Người cao tuổi thường có khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn, đồng thời có thể đang dùng thuốc ảnh hưởng đến khả năng giữ nước hoặc tiết mồ hôi. Trẻ nhỏ dễ bị ảnh hưởng do cơ chế điều nhiệt chưa hoàn thiện.
Người có bệnh tim mạch, bệnh thận, tiểu đường, bệnh hô hấp hoặc bệnh thần kinh cần được theo dõi kỹ hơn trong những ngày nắng nóng kéo dài.
Với người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, nhân viên giao hàng hoặc người làm việc trong môi trường ít bóng mát, nguy cơ kiệt sức vì nóng càng cao.
Một nhóm khác thường bị bỏ quên là người sống một mình, đặc biệt trong các căn hộ tầng cao, nhà ở giữ nhiệt hoặc nơi không có thiết bị làm mát phù hợp. Khi gặp dấu hiệu bất thường, họ có thể không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời.
Cách phòng ngừa đột quỵ mùa nắng nóng
Trước hết, cần đảm bảo cung cấp đủ nước cho cơ thể. Trung bình mỗi người nên uống khoảng 1.5 - 2.5 lít nước mỗi ngày, và tăng thêm nếu phải vận động hoặc làm việc ngoài trời.
Hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt (10h - 14h). Nếu bắt buộc phải ra ngoài, cần có biện pháp bảo vệ như đội mũ, mặc quần áo chống nắng và nghỉ ngơi hợp lý.
Trong trường hợp cơ thể ra nhiều mồ hôi, việc bổ sung điện giải cũng rất cần thiết. Điều này giúp cân bằng lại lượng muối và khoáng chất đã mất, hỗ trợ duy trì hoạt động bình thường của hệ tim mạch và thần kinh.
Với những người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hay tim mạch, việc tuân thủ điều trị và theo dõi các chỉ số sức khỏe cần được duy trì đều đặn. Nắng nóng có thể khiến các bệnh lý này dễ mất kiểm soát hơn nếu chủ quan.
Ngoài ra, cần tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, chẳng hạn như vào phòng điều hòa quá lạnh ngay sau khi đi ngoài trời nắng. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn có thể ảnh hưởng đến khả năng co giãn của mạch máu, gây tăng huyết áp và tạo thêm áp lực cho tim.
Cuối cùng, nên hạn chế sử dụng rượu bia và các đồ uống có cồn trong thời tiết nắng nóng. Những loại đồ uống này có thể làm cơ thể mất nước nhanh hơn và làm rối loạn hoạt động của hệ tim mạch, từ đó làm gia tăng nguy cơ xảy ra đột quỵ.