7 cách để kiên nhẫn hơn trong những lúc dễ mất bình tĩnh
Cùng tìm hiểu cách để kiên nhẫn hơn bằng những thay đổi nhỏ trong hơi thở, suy nghĩ và thói quen hằng ngày.
Ai trong chúng ta cũng từng có những khoảnh khắc thấy mình thiếu kiên nhẫn hơn bình thường. Kẹt xe khi đã trễ 15 phút. Xếp hàng mua bữa trưa trong lúc phải quay lại công việc thật nhanh. Chờ tổng đài chăm sóc khách hàng quá lâu trong trạng thái bực bội.
Trong những tình huống ấy, điều chúng ta thiếu thường là sự kiên nhẫn, một kỹ năng có vẻ ngày càng hiếm trong nhịp sống nhanh hiện nay.
Tuy nhiên, kiên nhẫn không phải một phẩm chất mà người này có và người kia không có. Các chuyên gia cho rằng đây là một kỹ năng có thể rèn luyện. Dưới đây là 7 cách để kiên nhẫn hơn giúp bạn bình tĩnh trong những tình huống khó chịu.
1. Hít thở sâu vài nhịp
Theo Sarah Schnitker, giáo sư tâm lý học và khoa học thần kinh tại Đại học Baylor, người nghiên cứu về sự kiên nhẫn, rất khó để giữ bình tĩnh khi chúng ta đang bị cuốn vào căng thẳng, tức giận hoặc lo âu.
Khi cảm xúc trào dâng, não bộ thường khó nhớ đến những lời khuyên như "hãy bình tĩnh lại" hay "hãy kiên nhẫn hơn". Vì vậy, bước đầu tiên khi nhận ra mình bắt đầu mất kiên nhẫn là hít thở chậm và sâu.
Nghe có vẻ quá đơn giản, nhưng cách này có cơ sở. Hít thở chậm có thể kích hoạt phản ứng thư giãn của hệ thần kinh, giúp cơ thể thoát dần khỏi trạng thái căng thẳng.
Một số cách thở có thể hữu ích gồm thở bằng cơ hoành, kéo dài nhịp thở ra hoặc thở theo hình hộp. Với thở theo hình hộp, bạn hít vào, giữ hơi, thở ra rồi tiếp tục giữ hơi trong cùng một khoảng thời gian.
Bạn cũng có thể chuẩn bị trước cho những tình huống mình thường mất kiên nhẫn. Chẳng hạn, nếu mỗi sáng bạn dễ bực vì con mang giày quá lâu, hãy tự nhắc mình: trước khi phản ứng, mình sẽ hít sâu ba nhịp.
2. Tạo khoảng cách với tình huống đang khiến bạn bực bội
Một cách hiệu quả khác để rèn sự kiên nhẫn là chủ động tránh xa khỏi tình huống hiện tại, thay vì để bản thân cuốn theo cảm xúc.
Emiliana Simon-Thomas, Giám đốc khoa học của Greater Good Science Center tại University of California, Berkeley, gọi kỹ thuật này là "zoom out", nghĩa là nhìn sự việc từ một góc rộng hơn.
Bạn có thể tự hỏi: một tháng nữa, mình có còn bực vì chuyện này không?
Khi nhìn rộng ra, nhiều việc đang khiến bạn khó chịu có thể chỉ còn là một điểm rất nhỏ trong cả tuần, cả năm hoặc cả cuộc đời. Việc tạo khoảng cách tâm lý như vậy có thể giúp hệ thần kinh dịu lại và giảm căng thẳng.
Ví dụ, nếu chuyến bay bị hoãn vài giờ, cảm giác khó chịu lúc đó là thật. Nhưng hãy thử nhắc mình rằng một tháng sau, khi ai đó hỏi chuyến đi của bạn thế nào, có lẽ điều duy nhất bạn nhớ sẽ không phải là việc máy bay từng bị trễ ba tiếng.
Bạn cũng có thể tránh xa tình huống bằng cách tưởng tượng mình đang nhìn toàn bộ bối cảnh từ trên cao.
Chẳng hạn, khi ở sân bay, việc hình dung cả khu vực nhà ga với rất nhiều người cũng đang chờ đợi có thể giúp bạn bớt tập trung vào sự khó chịu của mình. Từ đó, bạn dễ cảm thông hơn với người phía trước đang loay hoay lấy đồ ở khu kiểm tra an ninh.
3. Chuyển trạng thái từ 'mình phải làm' thành 'mình được làm'
Lòng biết ơn có thể giúp chúng ta nhìn thấy điều tốt đẹp ngay cả trong những tình huống tưởng như chỉ toàn phiền phức.
Theo Simon-Thomas, thay vì nghĩ "vì sao mọi chuyện lại không diễn ra như mình mong muốn?", bạn có thể thử đổi góc nhìn thành "mình may mắn thế nào khi vẫn có cơ hội này?".
Cách này đặc biệt hữu ích với những việc bạn thật sự xem là quan trọng, nhưng đôi khi vẫn thấy mệt mỏi vì phải làm mỗi ngày, như chăm sóc con, chăm sóc thú cưng hoặc hỗ trợ người thân.
Một cách đơn giản là Chuyển trạng thái từ "mình phải làm" thành "mình được làm".
Nếu chuyến bay bị hoãn, bạn có thể thử đổi góc nhìn rằng mình vẫn đang được sử dụng một phương tiện giúp rút ngắn rất nhiều thời gian di chuyển. Khi đó, vài tiếng chờ đợi có thể bớt nặng nề hơn.
Chẳng hạn, với việc ru con ngủ, nếu bạn xem đó chỉ là một việc cần làm cho xong, mỗi lần con chần chừ, đòi đọc thêm một cuốn sách hoặc muốn được ôm thêm một chút đều có thể khiến bạn bực bội.
Nhưng nếu nhìn đó là khoảng thời gian quý giá, vì rồi ngày nào đó trẻ sẽ không còn cần bạn ru ngủ nữa, khoảnh khắc ấy sẽ trở thành hồi ức đáng giá.
Việc thực hành lòng biết ơn đều đặn, chẳng hạn viết nhật ký biết ơn, cũng có thể giúp bạn dễ nhớ đến góc nhìn này hơn trong những lúc mất kiên nhẫn.
4. Thử thiền chánh niệm
Nếu mất kiên nhẫn thường đến từ cảm giác muốn mọi thứ diễn ra nhanh hơn, việc tập chậm lại và chú ý đến hiện tại có thể giúp bạn bình tĩnh hơn.
Theo Cassie Mogilner Holmes, giáo sư tại UCLA Anderson School of Management, khi thật sự chú ý đến khoảnh khắc đang diễn ra, chúng ta sẽ bớt bị cuốn vào suy nghĩ về việc tiếp theo cần làm.
Một cách để rèn thói quen này là thiền chánh niệm. Bạn không cần bắt đầu bằng những buổi thiền dài. Chỉ vài phút mỗi ngày cũng có thể giúp bạn dễ lấy lại bình tĩnh hơn khi cảm giác sốt ruột xuất hiện. Những hình thức chánh niệm trong chuyển động, như yoga hoặc đi bộ chậm rãi và chú ý vào từng bước chân, cũng có thể hữu ích.
Chẳng hạn, khi đang chờ đến lượt khám, thay vì liên tục nghĩ rằng mình đã phải chờ quá lâu, bạn có thể thử chú ý đến hàng cây ngoài cửa sổ, cảm giác cơ thể đang ngồi trên ghế hoặc nhịp thở đang dần chậm lại.
5. Cất điện thoại đi một lúc
Một cách khác để bớt sốt ruột là để điện thoại và những yếu tố gây xao nhãng ra xa hơn.
Theo Mogilner Holmes, khi điện thoại nằm ngoài tầm mắt, bạn sẽ ít bị cuốn vào thông báo, tin nhắn hoặc cảm giác phải tranh thủ làm thêm điều gì đó. Nhờ vậy, bạn dễ chú ý hơn đến điều đang diễn ra trước mắt, dù đang ở một mình hay ở cạnh người khác.
Ngay cả khi không cầm điện thoại, chỉ cần nhìn thấy nó cũng có thể khiến chúng ta nghĩ rằng mình nên kiểm tra, trả lời hoặc làm thêm việc gì đó trong từng phút rảnh.
Bạn có thể thử đặt ra một vài khoảng thời gian hoặc không gian không dùng điện thoại, như bàn ăn, buổi cà phê với bạn bè, lúc đi bộ buổi sáng hoặc thời gian dành cho người thân.
6. Bắt chuyện với người lạ
Khi đang chờ đợi quá lâu, đôi khi một cuộc trò chuyện nhỏ với người lạ cũng có thể khiến thời gian trôi qua nhẹ nhàng hơn.
Vì vậy, lần tới khi bạn mất kiên nhẫn vì tàu trễ hoặc phải xếp hàng quá lâu, thay vì chỉ lướt điện thoại, bạn có thể thử bắt chuyện với người bên cạnh nếu tình huống phù hợp.
Đôi khi, việc cùng ai đó chia sẻ sự buồn cười, phi lý hoặc bất tiện của một tình huống có thể khiến thời gian trôi qua nhẹ nhàng hơn. Nếu đang ở một mình, bạn có thể gọi cho bạn bè hoặc gửi một tin nhắn thoại.
Sự hài hước cũng là một cách làm dịu căng thẳng. Bạn có thể tự hỏi liệu có cách nào để nhìn tình huống này nhẹ nhàng hơn không, hoặc có điều gì trong chuyện này khiến mình có thể bật cười không.
7. Cách để kiên nhẫn hơn tốt nhất là hãy kiên nhẫn cả với chính mình
Việc rèn luyện sự kiên nhẫn không có một công thức chung cho tất cả mọi người. Có người thấy hít thở sâu giúp mình bình tĩnh hơn. Có người lại cần đi bộ, thiền, viết vài dòng biết ơn hoặc trò chuyện với ai đó để cảm xúc dịu xuống.
Điều quan trọng là thử nhiều cách khác nhau và quan sát xem điều gì thật sự phù hợp với mình.
Và nếu bạn thấy mình vẫn chưa thể kiên nhẫn như mong muốn, cũng đừng vội nản. Việc thay đổi một thói quen cảm xúc cần thời gian. Đôi khi, bước đầu tiên để trở nên kiên nhẫn hơn chính là học cách kiên nhẫn với chính mình.