Cắt tinh bột, kiêng thịt đỏ có thật sự tốt cho người bệnh ung thư?

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị ung thư. Tuy nhiên, không ít người bệnh vì lo lắng trước bệnh tình nên áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan, như nhịn ăn để "bỏ đói" khối u, kiêng hoàn toàn thịt đỏ hoặc cắt hoàn toàn đường và tinh bột.

Theo BS Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, những quan niệm này không giúp kiểm soát tế bào ung thư. Ngược lại, chúng có thể khiến người bệnh suy kiệt nhanh hơn, giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng điều trị.

Nhịn ăn để 'bỏ đói' khối u

Nhiều người cho rằng ăn ít, cắt tinh bột hoặc nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không còn nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tuy nhiên, cơ thể không vận hành đơn giản như vậy.

Khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột. Khi người bệnh ăn quá ít trong thời gian dài, cơ thể có thể tự phân hủy cơ, đạm và mỡ để tạo năng lượng. Điều này làm tăng nguy cơ sụt cân nhanh, mất cơ, suy dinh dưỡng và suy giảm miễn dịch.

Với người đang phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, suy dinh dưỡng có thể làm giảm khả năng chịu đựng điều trị, tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian hồi phục và ảnh hưởng đến chất lượng sống.

Mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là "bỏ đói" khối u, mà là bảo đảm cơ thể có đủ năng lượng và dưỡng chất để chống chọi với bệnh tật.

Kiêng tuyệt đối thịt đỏ

Một sai lầm khác là loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt heo, thịt dê khỏi bữa ăn vì lo ngại thịt đỏ làm khối u phát triển nhanh hơn.

Thực tế, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, hỗ trợ miễn dịch và phục hồi sau điều trị.

Các khuyến cáo quốc tế thường nhấn mạnh việc hạn chế ăn quá nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn để giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải kiêng tuyệt đối thịt đỏ.

Người bệnh nên dùng thịt đỏ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các cách chế biến lành mạnh như luộc, hấp, hầm. Đồng thời, cần đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt.

Không ăn đường và tinh bột

Quan niệm "đường nuôi tế bào ung thư" khiến nhiều người cắt hoàn toàn cơm, cháo, khoai, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột. Tuy nhiên, glucose là nguồn năng lượng cần thiết cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả tế bào khỏe mạnh.

Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường. Nếu cắt giảm quá mức tinh bột và đường, người bệnh dễ thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, giảm miễn dịch và suy giảm thể trạng.

Với người đang hóa trị hoặc xạ trị, tình trạng thiếu năng lượng kéo dài có thể làm chậm hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Người bệnh vẫn cần sử dụng carbohydrate với lượng phù hợp. Nên ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Ngược lại, cần hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và thực phẩm siêu chế biến.

Người bệnh ung thư không nên tự ý ăn kiêng cực đoan

Một chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với tình trạng bệnh có thể giúp người bệnh duy trì thể trạng, giảm biến chứng và hỗ trợ quá trình điều trị.

Người bệnh ung thư không nên tự loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm hoặc áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan khi chưa có chỉ định. Nếu muốn thay đổi chế độ ăn, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn cá thể hóa, phù hợp với giai đoạn bệnh và phác đồ điều trị.

Minh Tâm