Chiến dịch Period Paper: Đưa vết máu kinh nguyệt lên trang nhất ba tờ báo lớn tại Nam Phi

Theo Menstruation Foundation, tổ chức phi lợi nhuận phân phối băng vệ sinh miễn phí lớn nhất châu Phi, khoảng 8 triệu phụ nữ Nam Phi không đủ khả năng chi trả cho các sản phẩm vệ sinh trong kỳ kinh. Trong số này, khoảng 4 triệu người là học sinh, sinh viên hoặc đang theo học ở các bậc cao hơn.

Hệ quả không chỉ dừng lại ở sự bất tiện trong vài ngày đèn đỏ, mà còn kéo theo khoảng 240 triệu ngày học bị mất mỗi năm, làm gia tăng rủi ro sức khỏe, tổn thương phẩm giá và khiến vòng lặp nghèo đói càng khó được phá vỡ.

Ngày đèn đỏ được cụ thể hóa bằng vết máu kinh nguyệt trên trang nhất báo giấy

Thay vì mở đầu bằng một tin tức giật gân, trang nhất của ba tờ báo The Star, The Mercury và Cape Times xuất hiện với những vết máu kinh nguyệt loang rộng trên mặt giấy.

Đây là hình ảnh trung tâm của chiến dịch Period Paper, do Menstruation Foundation phối hợp cùng agency Joe Public và tập đoàn truyền thông Independent Newspapers thực hiện. Trong số báo phát hành ngày 1/6, ba tờ báo lớn tại Nam Phi đã biến trang nhất thành một hình ảnh mô phỏng băng vệ sinh.

Không dừng lại ở một bài viết về vấn đề vẫn luôn nhức nhối trong xã hội, chính tờ báo trở thành một phần của thông điệp. Với nhiều người, tờ báo chỉ đơn giản là phương tiện để theo dõi tin tức, rồi bị bỏ quên góc nhà hoặc bỏ vào thùng rác.

Nhưng với không ít trẻ em gái sống trong thiếu thốn, giấy báo có thể trở thành vật thay thế bất đắc dĩ trong những ngày có kinh. Cũng từ sự đối lập ấy, Period Paper gửi đi một thông điệp ngắn gọn nhưng quyết liệt: "Một tờ báo có thể thấm máu, nhưng không thể thấm hết sự xấu hổ."

Thông qua hình ảnh trực diện xuất hiện trên trang nhất của những tờ báo lớn nhất Nam Phi, chiến dịch Period Paper muốn nâng cao nhận thức về tình trạng "nghèo kinh nguyệt".

Nghèo kinh nguyệt không chỉ là thiếu băng vệ sinh

Nghèo kinh nguyệt (period poverty) là tình trạng một người không có đủ điều kiện để trải qua kỳ kinh nguyệt một cách an toàn, sạch sẽ và kín đáo. Vấn đề này có thể bắt đầu từ việc không đủ tiền mua băng vệ sinh, tampon, cốc nguyệt san hoặc các sản phẩm chăm sóc kỳ kinh phù hợp.

Tuy nhiên, sự thiếu thốn không chỉ nằm ở sản phẩm vệ sinh. Nhiều bé gái còn thiếu kiến thức đúng về sức khỏe kinh nguyệt, thiếu nhà vệ sinh riêng tư, thiếu nước sạch, thiếu nơi thay và bỏ rác an toàn. Trong một số trường hợp, các em cũng không nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ gia đình, nhà trường hoặc cộng đồng.

Bên cạnh những khó khăn về vật chất, định kiến và sự kỳ thị liên quan đến kinh nguyệt cũng khiến vấn đề trở nên nặng nề hơn. Cảm giác xấu hổ, ngại ngùng hoặc phải che giấu kỳ kinh có thể ảnh hưởng đến việc học, sinh hoạt hằng ngày và cách các em chăm sóc sức khỏe của chính mình.

Theo Menstruation Foundation, hơn 3 triệu nữ sinh tại Nam Phi đang chịu ảnh hưởng bởi tình trạng này. Nhiều em phải dùng giấy báo, giẻ lau hoặc hoặc bất cứ thứ gì có sẵn để tự xoay xở trong kỳ kinh. Điều này có thể ảnh hưởng đến vệ sinh cá nhân, sức khỏe và cảm giác tự tin của các em.

Một kỳ kinh vốn đã có thể đi kèm đau bụng, mệt mỏi và nhiều bất tiện trong sinh hoạt. Khi thiếu sản phẩm vệ sinh an toàn, những ngày đèn đỏ còn trở thành gánh nặng về tâm lý, sức khỏe và việc học.

Theo tổ chức thực hiện chiến dịch, việc thiếu sản phẩm vệ sinh có thể khiến một nữ sinh phải nghỉ học tới 5 ngày mỗi tháng. Về lâu dài, những ngày nghỉ học lặp lại này có thể tạo ra khoảng cách trong giáo dục, làm giảm cơ hội phát triển và kéo dài bất bình đẳng giới.

Vì vậy, câu chuyện không dừng ở việc một bé gái có hay không có băng vệ sinh. Đó còn là quyền được đến trường, quyền được chăm sóc cơ thể an toàn và quyền được trải qua kỳ kinh mà không phải xấu hổ.

Vì sao chiến dịch Period Paper chọn báo in làm chất liệu truyền thông?

Việc đưa thẳng những vết máu lên trang nhất báo là một lựa chọn táo bạo, thậm chí có thể khiến nhiều người khó chịu hoặc bối rối khi nhìn thấy lần đầu.

Hình ảnh ấy xuất hiện ở vị trí thường dành cho những sự kiện nóng nhất trong ngày, những câu chuyện được xem là đáng chú ý và thu hút sự quan tâm của công chúng.

Chiến dịch đã sử dụng một cách đầy quyết liệt để buộc nhiều người đối diện với một vấn đề vốn thường bị né tránh và đẩy nó ra khỏi vùng im lặng.

Tình trạng thiếu sản phẩm vệ sinh trong kỳ kinh vẫn diễn ra âm thầm ở nhiều nơi. Kinh nguyệt còn là chủ đề khiến nhiều người ngại nhắc đến trong gia đình, trường học và cả những cuộc trò chuyện công khai. Vì vậy, những khó khăn của phụ nữ và trẻ em gái sống trong thiếu thốn càng dễ bị bỏ qua.

Period Paper không chỉ nói về vấn đề bằng câu chữ hay hình ảnh minh họa. Chiến dịch biến chính tờ báo thành một phần của thông điệp, để những vết máu trên mặt giấy tạo ra một trải nghiệm trực diện và khiến người đọc khó có thể thờ ơ.

Lúc này, báo in không còn chỉ là kênh truyền thông, mà trở thành biểu tượng cho một thực tế vẫn diễn ra âm thầm với nhiều bé gái trong kỳ kinh.

Theo bà Lutfia Vayej, Giám đốc Điều hành phụ trách Marketing và Truyền thông của Independent Media Group, Period Paper cho thấy vai trò của truyền thông không nên dừng lại ở việc đưa tin.

Với độ phủ và sức ảnh hưởng của mình, các nền tảng truyền thông có thể góp phần đưa những vấn đề xã hội cấp thiết ra trước công chúng, kể cả khi đó là những thực tế khó nhìn thẳng.

Ở góc độ sáng tạo, ông Mpume Ngobese, Giám đốc Điều hành Joe Public, cho biết chiến dịch được thiết kế để tạo ra cả sự khó chịu lẫn thôi thúc hành động. Theo ông, nghèo kinh nguyệt trở thành một vấn đề vô hình vì thường bị bao phủ bởi cảm giác xấu hổ và sự im lặng, dù mỗi tháng vẫn có hàng triệu bé gái chịu ảnh hưởng.

“

Bằng cách sử dụng báo in, một trong những chất liệu mà nhiều bé gái buộc phải dùng trong kỳ kinh, chúng tôi đã biến một vật dụng hằng ngày thành biểu tượng mạnh mẽ của sự chống chọi và cả sự tổn thương phẩm giá.

Ông Mpume Ngobese, Giám đốc Điều hành Joe Public chia sẻ.

Phía sau chiến dịch truyền thông này là nỗ lực hỗ trợ từ MENstruation Foundation. Thông qua chương trình lắp đặt máy phát băng vệ sinh tại các trường học trên toàn quốc, tổ chức hiện hỗ trợ khoảng 100.000 nữ sinh tiếp cận băng vệ sinh miễn phí mỗi tháng.

Ông Siv Ngesi, đồng sáng lập Menstruation Foundation, cho biết tổ chức đã có giải pháp và có thể sản xuất băng vệ sinh chất lượng với mức giá rất thấp.

Tuy nhiên, để tiếp cận thêm hàng triệu bé gái khác, chương trình vẫn cần sự chung tay của các nhà tài trợ và doanh nghiệp.

Anh Thư