7 điều cần chuẩn bị trước khi phẫu thuật tuyến giáp
Phẫu thuật tuyến giáp cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng về sức khỏe, dinh dưỡng, lối sống và tâm lý. Hiểu rõ những việc cần làm trước mổ giúp người bệnh giảm lo lắng, hạn chế rủi ro và hỗ trợ quá trình hồi phục.
Phẫu thuật tuyến giáp là phương pháp điều trị thường được chỉ định trong một số bệnh lý tuyến giáp như ung thư tuyến giáp, bướu giáp gây chèn ép, cường giáp không kiểm soát được hoặc nốt tuyến giáp nghi ngờ.
Trước khi bước vào ca mổ, sự chuẩn bị đúng cách có thể giúp người bệnh an tâm hơn, phối hợp tốt hơn với ê-kíp y tế và giảm nguy cơ biến chứng trong quá trình điều trị.
Phẫu thuật tuyến giáp là gì?
Phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp, hay thyroidectomy, là thủ thuật ngoại khoa nhằm loại bỏ toàn bộ hoặc một phần tuyến giáp.
Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm ở phía trước cổ. Cơ quan này có vai trò sản xuất các hormone giúp điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể, ảnh hưởng đến mức năng lượng, nhiệt độ cơ thể và nhịp tim.
Tùy vào bệnh lý, vị trí tổn thương, kích thước khối u hoặc mức độ lan rộng của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp.
Các loại phẫu thuật tuyến giáp thường gặp
Phẫu thuật tuyến giáp không chỉ có một hình thức duy nhất. Người bệnh có thể được chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp, cắt một phần tuyến giáp hoặc cắt eo tuyến giáp, tùy theo tình trạng cụ thể.
Cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp
Cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp là phương pháp loại bỏ toàn bộ tuyến giáp. Đây là lựa chọn phổ biến trong một số trường hợp ung thư tuyến giáp hoặc bướu giáp đa nhân lớn.
Sau phẫu thuật này, người bệnh thường cần bổ sung hormone tuyến giáp, chẳng hạn levothyroxine, suốt đời theo chỉ định của bác sĩ.
Cắt bỏ một phần tuyến giáp
Cắt bỏ một phần tuyến giáp, còn gọi là cắt thùy tuyến giáp, là phương pháp chỉ loại bỏ một thùy hoặc một phần của tuyến giáp.
Phương pháp này thường được áp dụng trong một số trường hợp nốt giáp lành tính, ung thư tuyến giáp giai đoạn sớm còn giới hạn ở một thùy hoặc bướu giáp một bên.
Việc lựa chọn phẫu thuật một phần hay toàn bộ tuyến giáp phụ thuộc vào kích thước, vị trí và đặc điểm mô bệnh học của khối u tuyến giáp.
Cắt eo tuyến giáp
Phẫu thuật cắt eo tuyến giáp là phương pháp chỉ loại bỏ phần eo nối giữa hai thùy tuyến giáp. Phương pháp này thường được áp dụng cho các nốt nhỏ nằm ở eo tuyến giáp.
Khi nào người bệnh cần phẫu thuật tuyến giáp?
Không phải mọi bệnh lý tuyến giáp đều cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định dựa trên chẩn đoán, mức độ bệnh, triệu chứng và nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
Một số tình trạng có thể cần phẫu thuật tuyến giáp gồm:
Ung thư tuyến giáp
Ung thư tuyến giáp là một trong những chỉ định phổ biến của phẫu thuật tuyến giáp, đặc biệt với các loại ung thư như ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú hoặc thể nang.
Trong những trường hợp này, phẫu thuật là phương pháp điều trị chính để loại bỏ khối u và các hạch bạch huyết di căn nếu có.
Bướu giáp gây triệu chứng chèn ép
Khi tuyến giáp phì đại, hay còn gọi là bướu cổ, người bệnh có thể gặp các triệu chứng chèn ép như khó nuốt, khó thở, cảm giác vướng ở cổ, ho mạn tính hoặc chèn ép các cấu trúc lân cận như khí quản, thực quản.
Nếu các triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hoặc sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật.
Cường giáp không kiểm soát được
Một số trường hợp cường giáp, chẳng hạn bệnh Graves hoặc bướu giáp đa nhân nhiễm độc, có thể cần phẫu thuật nếu không đáp ứng với điều trị nội khoa bằng thuốc kháng giáp, chống chỉ định với liệu pháp iod phóng xạ hoặc có các triệu chứng tim mạch nghiêm trọng.
Nốt tuyến giáp nghi ngờ
Phẫu thuật cũng có thể được chỉ định khi nốt tuyến giáp có kết quả sinh thiết tế bào học nghi ngờ hoặc ác tính. Những nốt lớn, phát triển nhanh và gây lo ngại cũng cần được bác sĩ đánh giá để quyết định hướng xử trí phù hợp.
Vì sao cần chuẩn bị kỹ trước phẫu thuật tuyến giáp?
Chuẩn bị trước phẫu thuật là một phần quan trọng của quá trình điều trị. Việc chuẩn bị kỹ giúp ca mổ diễn ra an toàn hơn, giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ người bệnh hồi phục tốt hơn sau mổ.
Với người bệnh cường giáp, các chiến lược chuẩn bị tiền phẫu còn giúp đưa cơ thể về trạng thái bình giáp. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa cơn bão giáp, một biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra trong bối cảnh rối loạn hormone tuyến giáp nặng.
Bên cạnh thể chất, việc được cung cấp thông tin đầy đủ và chuẩn bị tâm lý cũng giúp người bệnh giảm lo lắng, hợp tác tốt hơn với bác sĩ và có trải nghiệm phẫu thuật tích cực hơn.
Người bệnh nên chuẩn bị gì trước phẫu thuật tuyến giáp?
Trước phẫu thuật, người bệnh không chỉ cần làm các xét nghiệm hoặc thăm khám theo chỉ định. Những thay đổi trong lối sống, ăn uống và vận động cũng góp phần hỗ trợ quá trình hồi phục.
Ngừng hút thuốc lá và hạn chế rượu bia
Hút thuốc lá và rượu bia có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng tim mạch, hô hấp, quá trình lành vết thương và làm tăng nguy cơ biến chứng trong và sau phẫu thuật.
Người bệnh nên ngừng hút thuốc và uống rượu ít nhất vài tuần trước phẫu thuật, theo hướng dẫn của bác sĩ, để cải thiện khả năng hồi phục.
Ăn uống cân bằng, đủ dinh dưỡng
Một chế độ ăn lành mạnh giúp cơ thể có nền tảng tốt hơn trước khi bước vào phẫu thuật.
Người bệnh nên duy trì chế độ ăn giàu protein để hỗ trợ tái tạo mô, đồng thời bổ sung vitamin và khoáng chất nhằm tăng cường sức đề kháng. Nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường và chất béo không lành mạnh.
Duy trì cân nặng hợp lý
Cân nặng hợp lý giúp giảm bớt gánh nặng cho cơ thể trong quá trình phẫu thuật và gây mê.
Béo phì có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp và tim mạch. Trong khi đó, thiếu cân có thể ảnh hưởng đến khả năng hồi phục sau mổ. Vì vậy, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ nếu cần điều chỉnh cân nặng trước phẫu thuật.
Vận động thể chất phù hợp
Nếu tình trạng sức khỏe cho phép, vận động nhẹ nhàng và đều đặn có thể giúp cải thiện sức bền tim mạch, hô hấp, tăng lưu thông máu và hỗ trợ hồi phục sau mổ.
Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý tăng cường vận động quá mức trước phẫu thuật. Loại hình và cường độ tập luyện cần được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe và ý kiến của bác sĩ.
Trước ngày phẫu thuật cần lưu ý gì?
Những bước chuẩn bị sát ngày mổ có vai trò quan trọng trong việc giúp ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi và an toàn.
Tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn, nhịn uống
Để tránh nguy cơ hít sặc trong quá trình gây mê, người bệnh thường được yêu cầu nhịn ăn và uống trong một khoảng thời gian nhất định trước phẫu thuật.
Thông thường, thời gian nhịn ăn đối với thức ăn đặc có thể là 6 - 8 giờ, còn chất lỏng trong suốt có thể là 2 - 4 giờ. Tuy nhiên, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ và nhân viên y tế, vì thời gian này có thể thay đổi tùy từng trường hợp.
Vệ sinh cá nhân đúng cách
Người bệnh nên tắm rửa sạch sẽ bằng xà phòng kháng khuẩn nếu được chỉ định vào tối hôm trước và sáng ngày phẫu thuật.
Trong ngày mổ, không nên sử dụng mỹ phẩm, trang sức, kính áp tròng hoặc sơn móng tay, móng chân. Những vật dụng này có thể gây cản trở quá trình theo dõi dấu hiệu sinh tồn và gây mê.
Chuẩn bị đồ dùng cá nhân và người thân đi cùng
Trước khi nhập viện, người bệnh nên chuẩn bị sẵn các vật dụng cần thiết như quần áo rộng rãi, thoải mái, đồ dùng vệ sinh cá nhân, giấy tờ tùy thân và bảo hiểm y tế.
Người bệnh cũng nên sắp xếp người thân đi cùng để hỗ trợ làm thủ tục, chăm sóc trong quá trình nằm viện và đồng hành sau phẫu thuật.
Chuẩn bị tốt giúp người bệnh bước vào ca mổ an tâm hơn
Phẫu thuật tuyến giáp có thể khiến nhiều người bệnh lo lắng, nhất là khi phải gây mê, nằm viện hoặc đối diện với những thay đổi sau mổ. Tuy nhiên, sự chuẩn bị đúng cách sẽ giúp quá trình điều trị diễn ra chủ động hơn.
Hiểu rõ vì sao cần phẫu thuật, phương pháp nào có thể được lựa chọn, cần chuẩn bị gì trước ngày mổ và cần tuân thủ những hướng dẫn nào sẽ giúp người bệnh phối hợp tốt hơn với ê-kíp y tế.
Trước phẫu thuật, người bệnh nên trao đổi kỹ với bác sĩ về tình trạng bệnh, thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng, bệnh nền, chế độ ăn uống, vận động và các băn khoăn liên quan đến gây mê, hồi phục sau mổ. Sự chủ động này giúp mỗi bước điều trị được chuẩn bị an toàn và phù hợp hơn với từng người.
*Bài viết được Doctor247 biên soạn lại từ nội dung chuyên môn của Khoa Gây mê - Hồi sức, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM.
*Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu bạn có bệnh lý tuyến giáp hoặc sắp phẫu thuật tuyến giáp, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn phù hợp.