Trung Quốc đặt tham vọng đưa người lên Mặt Trăng năm 2030
Trung Quốc dự kiến cho một phi hành gia lưu trú một năm trên trạm Thiên Cung để thu thập dữ liệu sức khỏe, chuẩn bị cho kế hoạch đưa người lên Mặt Trăng.
Tàu vũ trụ Thần Châu-23 của Trung Quốc đã ghép nối thành công với trạm vũ trụ Thiên Cung ngày 25/5, mở đầu đợt bàn giao phi hành đoàn mới trên quỹ đạo.
Phi hành đoàn Thần Châu-23 gồm chỉ huy Zhu Yangzhu cùng hai phi hành gia Zhang Zhiyuan và Lai Ka-ying, người Hong Kong đầu tiên bay vào không gian. Sau khi vào trạm Thiên Cung, ba phi hành gia đã gặp nhóm Thần Châu-21 đang làm việc tại đây để tiếp quản nhiệm vụ.
Điểm đáng chú ý của sứ mệnh lần này là một trong ba phi hành gia Thần Châu-23 dự kiến ở lại trạm trong một năm. Nếu hoàn thành, đây sẽ là thời gian lưu trú dài kỷ lục của phi hành gia Trung Quốc trên quỹ đạo. Trước đó, phi hành đoàn Thần Châu-21 đang giữ kỷ lục với 205 ngày trong không gian tính đến ngày 25/5.
Nghiên cứu cơ thể người trong môi trường vi trọng lực
Theo Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), thời gian lưu trú một năm sẽ được dùng để triển khai chương trình nghiên cứu cơ thể người trong không gian. Mục tiêu là thu thập dữ liệu về tác động của các chuyến bay dài ngày đối với sức khỏe, khả năng thích nghi và hiệu suất làm việc của phi hành gia.
Sứ mệnh cũng hướng tới xây dựng một "bản đồ đa hệ thống" về cơ thể người ngoài không gian, đồng thời thử nghiệm năng lực hỗ trợ y tế, bảo vệ sức khỏe và xử lý các tình huống trên quỹ đạo trong những nhiệm vụ kéo dài.
Các vấn đề thường được quan tâm khi con người sống trong môi trường vi trọng lực gồm giảm mật độ xương, teo cơ, phơi nhiễm bức xạ, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi tâm lý và hành vi. Vì vậy, việc duy trì hệ thống tái chế nước, không khí và năng lực xử trí y tế khẩn cấp cũng là phần quan trọng trong các nhiệm vụ dài ngày.
Bước chuẩn bị cho mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng
Sứ mệnh Thần Châu-23 không chỉ phục vụ hoạt động trên trạm Thiên Cung, mà còn nằm trong kế hoạch dài hạn của Trung Quốc nhằm đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2030.
Bắc Kinh đang thử nghiệm các thiết bị cần thiết cho mục tiêu này. Trong đó, tàu vũ trụ thế hệ mới Mộng Châu dự kiến bay thử trên quỹ đạo trong năm nay. Đây là dòng tàu sẽ thay thế Thần Châu và đảm nhận nhiệm vụ đưa phi hành gia Trung Quốc lên Mặt Trăng.
Trung Quốc cũng đặt mục tiêu hoàn thành giai đoạn đầu tiên của căn cứ nghiên cứu khoa học có người ở trên Mặt Trăng vào năm 2035.
Thiên Cung dần trở thành trung tâm nghiên cứu dài hạn ngoài không gian
Thần Châu-23 là nhiệm vụ có người lái thứ 11 đến trạm Thiên Cung. Trạm bắt đầu được xây dựng từ module lõi Thiên Hòa, phóng lên không gian vào tháng 4/2021.
Sau đó, hai module phòng thí nghiệm Vấn Thiên và Mộng Thiên được ghép nối, tạo thành cấu trúc chữ T cơ bản của trạm. Từ đó đến nay, Thiên Cung liên tục đón các phi hành đoàn luân phiên thực hiện nhiệm vụ khoa học.
Ngoài nghiên cứu cơ thể người, sứ mệnh Thần Châu-23 cũng sẽ tiến hành các thí nghiệm trong lĩnh vực khoa học sự sống, vật liệu, vật lý chất lỏng và y học. Theo kế hoạch, tàu Thần Châu-24 dự kiến được phóng cuối năm nay, đưa một phi hành gia Pakistan đến trạm Thiên Cung trong chuyến thăm ngắn ngày.
Sau đó, người này sẽ trở về Trái Đất trên tàu Thần Châu-23, trong khi một phi hành gia Trung Quốc tiếp tục ở lại trạm để hoàn tất thời gian lưu trú kéo dài một năm.