Vì sao nắng nóng ở miền Bắc và miền Trung năm nay rất khắc nghiệt?
Đợt nắng nóng ở miền Bắc và miền Trung hiện tại được đánh giá là một trong ba đợt gay gắt nhất từ năm 2021, với nền nhiệt cao kéo dài từ sáng đến tối.
Nhiều khu vực trên cả nước đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt nhất từ đầu mùa. Đây là đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5/2026, nhưng có cường độ mạnh hơn và kéo dài hơn so với đợt nóng giữa tháng.
Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời điểm xuất hiện nắng nóng ở miền Bắc không bất thường. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là nền nhiệt duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 37 - 39 độ C, có nơi trên 40 độ C. Thời gian nắng nóng kéo dài từ khoảng 8 - 9 giờ sáng đến 19 giờ, khiến cảm giác ngoài trời trở nên hầm hập, ngột ngạt.
Ngoài nền nhiệt cao, đợt nóng này còn chịu tác động của gió phơn, hay còn gọi là gió Lào, khiến không khí khô nóng hơn và bức xạ nhiệt mạnh hơn. Theo ông Hưởng, đây là một trong ba đợt nắng nóng gay gắt nhất trong tháng 5 kể từ năm 2021 đến nay.
Vì sao cảm giác ngoài trời nóng hơn dự báo?
Một điểm khiến nhiều người thắc mắc là nhiệt độ ngoài trời có vẻ cao hơn nhiều so với con số trong bản tin dự báo.
Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, nhiệt độ trong bản tin khí tượng là nhiệt độ không khí được đo trong điều kiện tiêu chuẩn. Nhiệt kế được đặt trong lều khí tượng, cách mặt đất khoảng 2 m, có mái che và thông thoáng tự nhiên.
Trong khi đó, nhiệt độ người dân cảm nhận ngoài thực tế còn chịu tác động của nhiều yếu tố khác. Ở đô thị, mặt đường nhựa, bê tông, mái tôn và bề mặt kim loại hấp thụ nhiệt rất mạnh. Vì vậy, nhiệt độ bề mặt có thể cao hơn nhiệt độ không khí vài độ, thậm chí cả chục độ.
Đây là lý do trong các bản tin nắng nóng thường có lưu ý rằng nhiệt độ dự báo và nhiệt độ cảm nhận ngoài trời có thể chênh lệch 2 - 4 độ C, hoặc cao hơn tùy điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
Vì sao đợt nóng này gây cảm giác ngột ngạt?
Theo chuyên gia khí tượng, người dân ở Bắc Bộ và miền Trung dễ cảm thấy bí bách trong đợt nóng này vì nhiệt độ tăng từ sáng sớm. Vào thời điểm đó, độ ẩm trong không khí vẫn còn cao, khiến mồ hôi khó bốc hơi và cơ thể khó giải nhiệt.
Khi nắng kéo dài đến chiều tối, cộng thêm tác động của bức xạ nhiệt từ đường sá, nhà cửa và các bề mặt đô thị, cảm giác nóng càng nặng nề hơn.
Những ai dễ bị ảnh hưởng trong các đợt nắng nóng?
Trong các đợt nắng nóng kéo dài, nhóm dễ bị tổn thương gồm trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Những người này có khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn, dễ mất nước, kiệt sức, sốc nhiệt hoặc làm nặng thêm bệnh nền.
Người lao động ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, shipper, công nhân vệ sinh môi trường, lực lượng giao thông cũng có nguy cơ cao do phải tiếp xúc trực tiếp với nền nhiệt cao và bức xạ mặt trời trong nhiều giờ.
Người có bệnh mạn tính như tim mạch, huyết áp, hô hấp, tiểu đường cần đặc biệt thận trọng, vì nắng nóng có thể khiến bệnh diễn biến nặng hơn, nhất là vào buổi trưa và đầu giờ chiều.
Cần làm gì để giảm nguy cơ sốc nhiệt?
Người dân nên hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 11 giờ đến 16 giờ. Khi phải di chuyển hoặc làm việc ngoài trời, cần che chắn kỹ, mặc quần áo thoáng, uống nước đều và không đợi đến khi khát mới uống.
Người lao động ngoài trời nên bố trí thời gian làm việc hợp lý, tăng thời gian nghỉ giữa ca và theo dõi các dấu hiệu bất thường như mệt lả, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, da nóng đỏ hoặc lơ mơ.
Ngoài ra, cần tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài trời và phòng điều hòa. Các gia đình nên theo dõi sát trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền trong những ngày nắng nóng kéo dài.
Dự đoán thời điểm nắng nóng ở miền Bắc và miền Trung hạ nhiệt
Tại Bắc Bộ và Hà Nội, đợt nắng nóng diện rộng dự báo kéo dài đến khoảng ngày 27/5. Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 36 - 39 độ C, có nơi trên 39 độ C. Sau ngày 27/5, miền Bắc có khả năng xuất hiện mưa, nắng nóng giảm dần.
Tại miền Trung, từ nay đến ngày 28/5, khu vực từ Thanh Hóa đến TP Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục có nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 38 - 40 độ C, có nơi trên 40 độ C. Độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 40 - 45%.
Khu vực phía đông các tỉnh từ Gia Lai đến Lâm Đồng cũng có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi trên 40 độ C. Từ ngày 29/5, nắng nóng ở miền Trung có xu hướng giảm dần.