Trung tâm Đào tạo Sơ cấp cứu SAFI: Thay đổi cách dạy sơ cấp cứu để người bên cạnh có thể cứu người bên cạnh
Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, SAFI hướng đến việc thay đổi cách tiếp cận trong đào tạo sơ cấp cứu cho cả nhân viên y tế và cộng đồng, giúp người học dễ hiểu và có thể áp dụng ngay trong những tình huống khẩn cấp.
Khi một người bất ngờ gặp tai nạn, người có mặt tại hiện trường thường không phải là bác sĩ, mà là người thân, bạn bè hoặc những người xung quanh.
Đây cũng chính là những người đầu tiên có cơ hội can thiệp, nhưng lại thường thiếu kiến thức và kỹ năng để xử trí đúng cách.
Trong bối cảnh đó, việc trang bị kỹ năng sơ cấp cứu cho cộng đồng không còn là một lựa chọn, mà trở thành một nhu cầu thiết yếu. Bởi trong những khoảnh khắc quyết định ấy, chính người đứng gần nạn nhân nhất có thể là người nắm giữ cơ hội sống còn.
Chỉ một phút chậm trễ, có thể đánh đổi cả một đời
Theo chia sẻ của bác sĩ Đặng Thị Hồng Liên, Giám đốc phụ trách chuyên môn Trung tâm Đào tạo Sơ cấp cứu SAFI, thực tế đã có không ít trường hợp người bệnh không qua khỏi chỉ vì chậm trễ hoặc xử trí sai ngay từ ban đầu.
Một trong những ký ức khiến bà trăn trở là câu chuyện của một người bạn thân. Trong một lần chơi thể thao, người này bất ngờ ngã gục trên sân. Tuy nhiên, những người xung quanh không biết cách sơ cấp cứu, chỉ có thể chờ xe cấp cứu đến. Khi đội ngũ y tế có mặt sau khoảng 30 phút, mọi thứ đã quá muộn.
Một tình huống khác diễn ra trong lúc bác sĩ Hồng Liên tham dự một đám cưới ở nước ngoài. Một cụ bà bất ngờ bị dị vật đường thở ngay tại buổi tiệc. Rất may, một người có kiến thức sơ cấp cứu đã kịp thời xử lý và cứu sống bà.
Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, ranh giới giữa sự sống và mất mát trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Một đám cưới có thể đã trở thành một đám tang nếu không có sự can thiệp kịp thời.
Chính từ những trăn trở đó, bác sĩ Hồng Liên Hồng Liên cùng chồng đã quyết tâm thành lập một đơn vị chuyên đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu. Theo bà, nếu không bắt đầu hành động, sẽ còn nhiều trường hợp đáng tiếc tiếp tục xảy ra chỉ vì thiếu kỹ năng xử trí ban đầu.
Trên hành trình này, bà cũng gặp được nhiều người có chung mối quan tâm và cùng chí hướng, tạo nên nền tảng cho việc lan tỏa kỹ năng sơ cấp cứu trong cộng đồng.
Người bên cạnh cứu người bên cạnh
Ra đời vào năm 2020, Trung tâm Đào tạo Sơ cấp cứu SAFI theo đuổi định hướng "người bên cạnh có thể cứu người bên cạnh", với mục tiêu hình thành mạng lưới cánh tay nối dài trong cộng đồng.
Thay vì chỉ phụ thuộc vào lực lượng y tế chuyên nghiệp, mỗi người dân đều có thể trở thành người hỗ trợ trong những tình huống khẩn cấp.
Theo quan điểm của bác sĩ Hồng Liên, trong nhiều tình huống nguy kịch như ngưng tim, ngưng thở, dù là bác sĩ hay người bình thường, khi không có thiết bị hay thuốc men, tất cả đều chỉ có thể dựa vào đôi tay và những kỹ năng cơ bản.
Chính vì thế, nội dung đào tạo được thiết kế theo hướng tập trung vào những hành động cụ thể cần thực hiện trong tình huống khẩn cấp, đảm bảo dễ nhớ và có thể áp dụng ngay lập tức.
Chẳng hạn, khi phát hiện nạn nhân rơi vào trạng thái bất tỉnh và không thở, người hỗ trợ cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay để duy trì sự sống.
Các chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng trực quan, lấy thực hành làm trọng tâm, giúp người học ghi nhớ lâu và sẵn sàng ứng dụng trong thực tế. Nội dung được tối giản, tập trung vào những tình huống phổ biến như ép tim ngoài lồng ngực hay xử lý dị vật đường thở.
Đội ngũ giảng viên của SAFI được tuyển chọn và đào tạo bài bản theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (American Heart Association), với chuyên môn sâu trong lĩnh vực sơ cấp cứu và xử trí ngưng tuần hoàn.
Về phương pháp triển khai, các khóa học được tổ chức theo hình thức đào tạo trực tiếp. Mỗi giảng viên phụ trách tối đa khoảng 90 học viên, giúp người học có đủ thời gian tiếp cận và thực hành các kỹ năng cần thiết.
Bên cạnh đó, các buổi các buổi giới thiệu kiến thức sơ cấp cứu cơ bản cũng thường được tổ chức với quy mô nhỏ từ 30 đến 40 người, nhằm nâng cao nhận thức ban đầu và khuyến khích người tham gia tiếp tục học sâu hơn về kỹ năng sơ cấp cứu.
Mỗi nhân viên y tế đều có thể trở thành người hướng dẫn kỹ năng sơ cấp cứu
Trung tâm Sơ cấp cứu SAFI hướng tới mục tiêu lan tỏa kỹ năng sơ cấp cứu trong cộng đồng. Để làm được điều này, yếu tố then chốt đầu tiên là xây dựng đội ngũ giảng viên đủ mạnh. Vì vậy, trung tâm tập trung vào việc nhân rộng lực lượng giảng viên trong cộng đồng.
Mỗi nhân viên y tế sau khi được đào tạo có thể trở thành một người hướng dẫn, tiếp tục lan tỏa kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu trong cộng đồng. Qua đó, khả năng tiếp cận các kỹ năng này được mở rộng đến nhiều nhóm đối tượng hơn trong xã hội.
Một trung tâm riêng lẻ khó có thể đáp ứng hết nhu cầu của xã hội và cũng không đủ khả năng lan tỏa rộng rãi. Vì vậy, chúng tôi định hướng xây dựng một mạng lưới cánh tay nối dài, kết nối với các đơn vị khác để mở rộng hoạt động đào tạo cho tất cả người dân.
Bác sĩ Đặng Thị Hồng Liên chia sẻ.
Ghi nhận từ các học viên cho thấy, không ít người chia sẻ rằng nếu được tiếp cận kiến thức sớm hơn, họ đã có thể thay đổi kết cục của những tình huống cấp cứu trong gia đình. Đây cũng là một trong những minh chứng rõ nét cho giá trị của việc đào tạo sơ cấp cứu trong cộng đồng.
Dù còn nhiều khó khăn, định hướng con người đi trước, trang thiết bị theo sau vẫn được duy trì một cách nhất quán. Theo bác sĩ Hồng Liên, trong giai đoạn hiện nay, việc nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng sơ cấp cứu cho cộng đồng vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Từ một câu chuyện cá nhân, hành trình này dần trở thành một nỗ lực mang tính hệ thống nhằm lan tỏa kỹ năng cứu người trong cộng đồng.
Trong những tình huống mà mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sự sống, việc trang bị kiến thức sơ cấp cứu không chỉ là một lựa chọn, mà là điều cần thiết.
Hành trình thay đổi cách dạy sơ cấp cứu để người bên cạnh có thể cứu người bên cạnh của SAFI là một trong những đề cử tại giải thưởng Đại sứ truyền thông ngành Y - KMOLs do Báo Tuổi Trẻ tổ chức.
Độc giả có thể theo dõi, cập nhật thêm thông tin và ủng hộ các đề cử, cùng lan tỏa những sáng kiến ý nghĩa vì sức khỏe cộng đồng tại trang sự kiện của Báo Tuổi Trẻ.
