Phát hiện hướng điều trị mới cho biến chứng tiền sản giật
Tiền sản giật là biến chứng thai kỳ nguy hiểm, thường khó phát hiện sớm. Đến nay, việc điều trị vẫn còn nhiều hạn chế và chưa có giải pháp thực sự hiệu quả.
Biến chứng tiền sản giật khiến huyết áp của người mẹ tăng đột ngột, có thể dẫn đến suy cơ quan và đe dọa tính mạng. Khi bệnh tiến triển nhanh, bác sĩ thường buộc phải chấm dứt thai kỳ càng sớm càng tốt, nhiều trường hợp phải mổ lấy thai khẩn cấp.
Với những trường hợp xảy ra khi thai chưa đến hoặc chỉ khoảng 32 tuần, mức độ rủi ro tăng cao hơn. Tại Mỹ, mỗi năm ghi nhận khoảng 20.000 ca như vậy. Trẻ sinh ra trong giai đoạn này dễ đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe và phát triển. Vì thế, việc kéo dài thai kỳ thêm dù chỉ vài ngày cũng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể cho trẻ.
Việc phát triển phương pháp điều trị tiền sản giật vẫn đang gặp rào cản
Hiện nay, cách xử trí tiền sản giật gần như vẫn giữ nguyên trong nhiều thập kỷ. Bác sĩ thường theo dõi chặt chẽ tình trạng của mẹ và thai nhi, đồng thời dùng thuốc để phòng ngừa co giật cho mẹ và hỗ trợ phổi của em bé nếu phải sinh sớm.
Những biện pháp này có thể giúp kéo dài thai kỳ thêm vài ngày, nhưng chưa thể làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.
Một lý do khiến việc tìm ra phương pháp điều trị mới gặp khó khăn là vì bất kỳ loại thuốc nào cũng có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Một số hoạt chất có thể đi qua nhau thai và tác động đến em bé theo những cách chưa thể lường trước, khiến các nghiên cứu trở nên thận trọng hơn.
Hướng tiếp cận mới tập trung loại bỏ yếu tố gây bệnh thay vì dùng thuốc
Ngày 27/4, nhóm nghiên cứu do Ravi Thadhani và Ananth Karumanchi tại Trung tâm Y khoa Cedars-Sinai (Los Angeles) công bố kết quả ban đầu trên tạp chí Nature Medicine.
Thay vì sử dụng thuốc, họ thử lọc máu của người mẹ để loại bỏ một protein liên quan đến bệnh, từ đó làm chậm tiến triển của tiền sản giật.
Hướng tiếp cận này nhằm tránh nguy cơ thuốc tác động đến thai nhi. Nhóm nghiên cứu lựa chọn loại bỏ yếu tố gây bệnh sẵn có trong cơ thể, thay vì bổ sung thêm chất mới.
Mục tiêu là protein sFlt-1 do nhau thai tiết ra. Trong khoảng 15 năm qua, các nhà khoa học đã ghi nhận nồng độ protein này tăng cao trong tiền sản giật và có liên quan trực tiếp đến cơ chế gây bệnh.
Phương pháp được sử dụng là lọc máu bằng kỹ thuật apheresis. Máu của bệnh nhân được đưa ra ngoài cơ thể, đi qua một hệ thống lọc rồi quay trở lại. Kỹ thuật này đã được dùng trong điều trị một số bệnh lý khác như rối loạn mỡ máu di truyền hoặc một số bệnh về máu.
Để loại bỏ sFlt-1, nhóm nghiên cứu phát triển một loại kháng thể có khả năng gắn với sFlt-1 và tích hợp vào hệ thống lọc. Khi máu đi qua, nồng độ protein này giảm xuống. Ở một số bệnh nhân, mức protein có tăng trở lại nhưng không tiếp tục tăng cao như trước.
Kết quả ban đầu cho thấy cả mẹ và bé đều không gặp vấn đề bất lợi trong quá trình điều trị. Thời gian kéo dài thai kỳ trung bình đạt khoảng 10 ngày, cao hơn so với khoảng 4 ngày khi áp dụng các phương pháp hiện tại. Khoảng thời gian này đủ để giúp một số trẻ giảm mức độ sinh non.
Tuy nhiên, đây mới là nghiên cứu bước đầu với quy mô nhỏ, chỉ thực hiện trên 16 phụ nữ. Các nhà khoa học cho rằng cần thêm nhiều thử nghiệm lớn hơn để xác định liệu phương pháp này có thể trở thành hướng điều trị phổ biến trong tương lai hay không.
Nếu những kết quả này tiếp tục được xác nhận trong các nghiên cứu quy mô lớn hơn, phương pháp lọc máu có thể trở thành một hướng đi mới, giúp cải thiện cơ hội cho cả mẹ và em bé trong các trường hợp tiền sản giật.
