Nguyên tắc ăn uống và vận động giúp người bệnh gút đón Tết an toàn

Tết là mùa tiệc tùng, mà với người bệnh gout, chỉ cần vài bữa ăn đậm vị kèm rượu bia là cơn đau có thể bùng lên bất ngờ.

Bệnh gút (Gout) là gì?

Gút thực chất là một dạng viêm khớp liên quan rối loạn chuyển hóa purin, làm axit uric trong máu tăng cao và lắng đọng thành tinh thể tại khớp.

Cơn gút cấp thường đến rất đột ngột, đau dữ dội, hay gặp ở khớp ngón chân cái. Nếu kiểm soát kém, gút không chỉ làm hỏng khớp mà còn kéo theo rủi ro cho thận và tim mạch.

Các bác sĩ Cơ xương khớp cho biết mùa lạnh và dịp lễ Tết là thời điểm nhạy cảm của gút. Trời lạnh khiến axit uric dễ kết tinh hơn, trong khi mâm cỗ nhiều đạm, nhiều rượu bia lại làm nồng độ axit uric tăng nhanh.

Sự cộng hưởng này trở thành ngòi nổ cho các cơn gút cấp, khiến số ca nhập viện thường tăng vào giai đoạn cuối năm và đầu xuân.

Ưu tiên rau củ và thịt trắng

Mục tiêu của người bệnh gút dịp Tết không phải kiêng khem cực đoan, mà là giảm hấp thu purin và hạn chế những yếu tố khiến axit uric tăng vọt.

Một nguyên tắc dễ áp dụng là "rau đi trước, thịt theo sau". Trước khi chạm đũa vào thịt hoặc hải sản, hãy ăn trước một bát rau luộc, salad hoặc vài lát dưa chuột. Chất xơ giúp tạo cảm giác no sớm và có thể làm chậm nhịp ăn, nhờ đó bạn kiểm soát lượng đạm tốt hơn.

Khi ngồi trước mâm cỗ, hãy nhớ thêm một nguyên tắc : "bớt đỏ, tăng trắng". Người bệnh nên hạn chế thịt đỏ giàu purin như thịt bò, thịt dê, thú rừng. Hạn chế những nhóm thực phẩm dễ làm bùng cơn gút như hải sản vỏ cứng và đồ chế biến sẵn. Thay vào đó, có thể chọn thịt trắng như thịt gà, thịt lợn nạc, cá… nhưng vẫn ở lượng vừa phải.

Một cạm bẫy hay bị bỏ qua là nước lẩu. Phần nước được hầm lâu chứa nhiều chất được ninh ra từ xương, thịt, hải sản. Vì vậy người bệnh gút nên ưu tiên ăn phần cái và hạn chế tối đa việc uống nước lẩu, nhất là đoạn cuối bữa.

Hạn chế rượu bia và nước ngọt có ga

Rượu bia là yếu tố dễ làm axit uric tăng (tăng sản sinh và giảm đào thải qua thận). Nếu thật sự khó từ chối trong cuộc vui, người bệnh có thể áp dụng nguyên tắc "1 - 2": 1 ly rượu/bia đi kèm 2 ly nước lọc để bù nước, pha loãng chất cồn và hỗ trợ đào thải axit uric.

Ngoài rượu bia, nước ngọt có ga cũng là lựa chọn không thân thiện với gút, vì fructose có thể làm axit uric tăng. Người bệnh có thể ưu tiên nước lọc, hoặc các lựa chọn ít đường.

Nếu dùng nước khoáng/kiềm, vẫn cần nhớ: đây chỉ là hỗ trợ, không thay thế điều trị và không phải ai cũng phù hợp.

Vận động, giữ ấm và chuẩn bị thuốc

Sau bữa ăn, người bệnh không nên nằm ngay. Đi lại nhẹ nhàng, dọn dẹp khoảng 15 - 30 phút sẽ giúp tuần hoàn tốt hơn và tránh tình trạng ì ạch sau ăn.

Mùa lạnh cũng là lúc cần giữ ấm khớp, đặc biệt bàn chân. Một số người thấy dễ chịu khi ngâm chân nước ấm trước khi ngủ, tuy nhiên lưu ý không ngâm khi khớp đang sưng viêm cấp.

Cuối cùng, người có tiền sử gút nên chuẩn bị sẵn thuốc theo đơn khi đi xa hoặc trong tủ thuốc gia đình. Tuyệt đối không tự dùng các thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc, vì có sản phẩm trộn corticoid liều cao, có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng và làm bệnh khó kiểm soát hơn về lâu dài.