Người bệnh đái tháo đường nên duy trì 4 thói quen chăm sóc bàn chân này
Chăm sóc bàn chân đúng cách giúp người bệnh đái tháo đường sớm nhận ra tổn thương, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và những biến chứng nghiêm trọng hơn.
Ở người bệnh đái tháo đường, tổn thương thần kinh có thể gây tê bì hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Khi không cảm nhận rõ đau, nóng hay lạnh, người bệnh có thể không nhận ra vết phồng rộp, bỏng hoặc trầy xước đang xuất hiện.
Những tổn thương tưởng chừng nhỏ có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử lý sớm. Vậy người bệnh đái tháo đường cần lưu ý gì trong sinh hoạt hằng ngày để chăm sóc bàn chân?
1. Người bệnh đái tháo đường nên kiểm tra bàn chân mỗi ngày
Mất cảm giác khiến người bệnh khó nhận biết đau, nóng hoặc lạnh. Một vết cắt, phồng rộp hay dị vật trong giày vì thế có thể không gây khó chịu nhưng vẫn tiếp tục làm tổn thương da.
Nên chọn một thời điểm cố định để kiểm tra:
- Mu bàn chân, lòng bàn chân và gót chân
- Các kẽ ngón chân
- Vùng da đỏ, sưng hoặc đổi màu
- Vết cắt, nứt da, phồng rộp hoặc chảy dịch
- Vết chai, vùng da cứng và những thay đổi ở móng
2. Tránh chườm nóng và ngâm chân trong nước nóng
Người giảm cảm giác có thể không nhận ra nhiệt độ quá cao và bị bỏng mà không thấy đau. Không nên dùng túi chườm nóng, đệm sưởi, chăn điện hoặc để chân quá gần nguồn nhiệt.
Khi rửa chân, nên dùng nước ấm, không dùng nước nóng và tránh ngâm quá lâu. Hãy kiểm tra nhiệt độ bằng khuỷu tay, nhiệt kế hoặc nhờ người khác kiểm tra, thay vì thử bằng bàn chân.
Sau khi rửa, lau khô nhẹ nhàng, đặc biệt ở các kẽ ngón. Có thể thoa kem dưỡng lên vùng da khô ở mu và lòng bàn chân, nhưng tránh thoa giữa các ngón vì độ ẩm tích tụ có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
3. Không đi chân trần, kể cả trong nhà
Nền nhà, vật sắc nhọn hoặc nhiệt độ nóng có thể làm bàn chân bị thương mà người bệnh không nhận ra. Do đó, nên mang giày, dép có khả năng bảo vệ cùng tất phù hợp, kể cả khi ở trong nhà.
Giày nên vừa chân, không bó ngón hoặc cọ xát vào da. Trước khi mang, cần kiểm tra bên trong xem có sỏi, vật sắc nhọn, đường may thô hoặc lớp lót bị gấp hay không.
4. Không tự cắt vết chai hoặc xử lý tổn thương sâu
Không dùng dao, kéo hoặc hóa chất loại bỏ chai chân tại nhà. Người có cảm giác bàn chân suy giảm có thể gây tổn thương da trong lúc xử lý mà không nhận thấy. CDC khuyến cáo không tự loại bỏ vết chai hoặc mắt cá chân và nên để nhân viên y tế đánh giá.
Khi cắt móng, nên cắt ngang và giũa phần cạnh sắc. Nếu móng dày, đổi màu, khó cắt, thị lực kém hoặc bàn chân đã giảm cảm giác rõ, nên nhờ nhân viên y tế có chuyên môn hỗ trợ.
Không tự đắp lá, dùng sản phẩm không rõ thành phần, tự uống kháng sinh hoặc xử lý vết thương sâu tại nhà.
Khi nào cần đi khám?
Nên liên hệ cơ sở y tế nếu phát hiện:
- Vết thương, vết phồng rộp hoặc vùng da nứt không bắt đầu cải thiện
- Da đỏ, nóng, sưng hoặc đổi màu
- Chảy dịch, có mùi bất thường hoặc biểu hiện nhiễm trùng
- Vết loét, vùng da sẫm màu hoặc đen
- Bàn chân đột ngột sưng, nóng hoặc thay đổi hình dạng
- Tê bì, đau rát hoặc mất cảm giác ngày càng tăng
Người đái tháo đường cần thận trọng hơn vì tổn thương thần kinh và giảm lưu thông máu có thể khiến vết thương khó lành, dễ nhiễm trùng và tiến triển thành loét bàn chân.
Các biện pháp chăm sóc tại nhà giúp phát hiện và hạn chế tổn thương, nhưng không thay thế việc đánh giá nguyên nhân gây tê bì. Điều quan trọng nhất là biến việc kiểm tra chân, tránh nhiệt và kiểm tra giày dép thành thói quen mỗi ngày, thay vì chờ đến khi bàn chân đau mới chú ý.
*Nội dung bài viết được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe hữu ích, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu bạn có vấn đề về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
