Mưa sao băng Perseids: Thời điểm quan sát lý tưởng và cách chụp những bức ảnh đẹp

Perseids là một trong những trận mưa sao băng nổi bật nhất trong năm. Hiện tượng này xảy ra khi Trái Đất đi qua dòng mảnh vụn do sao chổi 109P/Swift-Tuttle để lại. Những mảnh vụn lao vào bầu khí quyển với tốc độ khoảng 60 km/giây, bốc cháy và tạo thành những vệt sáng mà chúng ta nhìn thấy trên bầu trời đêm.

Năm 2026 còn có một điều kiện khá thuận lợi khi mưa sao băng Perseids đạt cực đại gần thời điểm trăng non, giúp ánh sáng Mặt Trăng hầu như không ảnh hưởng đến việc quan sát.

Người Việt có thể quan sát mưa sao băng Perseids khi nào?

Việt Nam nằm ở Bắc bán cầu nên có thể quan sát Perseids. Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết trận mưa sao băng này hoạt động từ 17/7 đến 24/8 hằng năm và lý tưởng nhất để quan sát tại những khu vực thuộc Bắc bán cầu, dưới vĩ độ 60° Bắc.

Năm 2026, Perseids sẽ đạt cực đại vào rạng sáng 13/8, với tần suất dự kiến khoảng 80 sao băng mỗi giờ trong điều kiện quan sát lý tưởng.

Theo HAS, mức cực đại năm nay có thể thấp hơn đáng kể so với con số khoảng 120 vệt/giờ từng được công bố trước đó. Trong những năm gần đây, Perseids có xu hướng hoạt động yếu hơn mức trung bình và xu hướng này được dự đoán tiếp tục trong năm 2026, trước khi có khả năng tăng cường trở lại từ năm 2027.

Khung giờ nào dễ bắt gặp nhiều sao băng nhất?

Nếu muốn quan sát vào đêm 12/8, bạn có thể bắt đầu từ khoảng gần nửa đêm và tiếp tục đến trước bình minh ngày 13/8.

Vào tối 12/8, số lượng quan sát được có thể ở khoảng 10 sao băng mỗi giờ. Lúc này, bạn có thể hướng tầm mắt về phía Bắc và Đông Bắc, với tầm nhìn nằm khoảng giữa bầu trời.

Đến nửa đêm, con số có thể tăng lên khoảng 20 vệt/giờ khi tâm điểm của Perseids trong chòm sao Perseus (Anh Tiên) dần lên cao.

Hoạt động tiếp tục mạnh hơn khi đêm về sáng và có thể đạt gần 80 sao băng/giờ vào khoảng 3 giờ sáng 13/8 trong điều kiện lý tưởng. Lúc này, tâm điểm đã nằm cao ở hướng Đông Bắc.

Thay vì chỉ nhìn cố định vào tâm điểm, bạn nên quan sát một vùng trời rộng để tăng cơ hội bắt gặp những vệt sao băng dài.

Về lý thuyết, hoạt động có thể tiếp tục tăng cho đến khi bắt đầu chạng vạng thiên văn vào khoảng 4 giờ 16 phút ngày 13/8. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm và thống kê quan sát thực tế được HAS chia sẻ, Perseids thường giảm nhẹ trong giờ cuối trước khi bầu trời bắt đầu sáng.

Cần chuẩn bị những gì để quan sát mưa sao băng Perseids?

Để quan sát Perseids, bạn không cần chuẩn bị kính thiên văn hay ống nhòm. Bạn hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường vì sao băng có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên bầu trời, giúp bạn dễ bao quát một vùng rộng và bắt gặp những vệt sáng bất ngờ lướt qua.

Bạn nên chọn một nơi quang đãng, ít ánh sáng nhân tạo và có tầm nhìn thoáng để dễ quan sát hơn. Khi đến nơi, hãy dành khoảng 20 - 30 phút để mắt thích nghi với bóng tối trước khi bắt đầu ngắm sao băng.

Và đừng vội thất vọng nếu nhìn lên trời vài phút mà vẫn chưa thấy gì. Sao băng không xuất hiện với khoảng cách thời gian đều nhau. Có thể bạn sẽ trải qua 10 phút không nhìn thấy vệt nào, rồi chỉ trong một phút tiếp theo lại bắt gặp liên tiếp vài vệt.

HAS khuyến khích dành ít nhất một giờ cho một phiên quan sát. Khoảng thời gian đủ dài sẽ giúp bạn có cơ hội bắt gặp nhiều sao băng hơn, thay vì đánh giá mức độ hoạt động chỉ dựa trên vài phút đầu tiên.

Cách chọn hướng máy ảnh để chụp mưa sao băng Perseids

Nếu muốn ghi lại mưa sao băng bằng máy ảnh, cách chọn khung hình cũng khá quan trọng.

HAS gợi ý khi chụp Perseids, bạn không cần hướng máy thẳng vào tâm điểm. Thay vào đó, hãy chọn một vùng trời cách tâm điểm ít nhất khoảng 45°. Những vệt sao băng xuất hiện xa tâm điểm thường trông dài hơn trên bầu trời, nhờ đó dễ tạo điểm nhấn hơn trong khung hình.

Bạn cũng có thể ưu tiên phần bầu trời gần đường chân trời, đặt phần dưới của khung hình ngay phía trên chân trời. Khu vực này có thể thuận lợi để ghi lại những vệt sao băng dài và đặc biệt là các quả cầu lửa sáng xuất hiện trong thời gian Perseids hoạt động.