Mảng trắng trên da, khoảng lặng trong lòng người mắc bệnh bạch biến
Với người mắc bệnh bạch biến, điều khó khăn đôi khi không chỉ nằm ở các mảng da mất sắc tố. Đó còn là những nỗi mặc cảm khó bày tỏ.
Trong đời sống hằng ngày, những ánh nhìn tò mò, câu hỏi thiếu tế nhị hay sự e dè khi tiếp xúc có thể khiến người mắc bệnh bạch biến thêm mặc cảm, nhất là khi tổn thương xuất hiện ở mặt, cổ, tay hoặc những vùng dễ nhìn thấy.
Hiểu đúng về bạch biến cũng là cách để giảm bớt định kiến, giúp người sống chung với bệnh được lắng nghe, điều trị phù hợp và tự tin hơn với làn da của mình.
Bạch biến là bệnh gì?
Bạch biến là tình trạng da mất sắc tố từng vùng, tạo thành các mảng trắng hoặc nhạt màu hơn vùng da xung quanh. Sự thay đổi này xảy ra khi tế bào hắc tố, tức tế bào tạo ra melanin quyết định màu da, tóc và lông, bị phá hủy hoặc ngừng hoạt động.
Theo National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS), bạch biến là một rối loạn tự miễn mạn tính. Khi đó, hệ miễn dịch tấn công nhầm tế bào hắc tố, khiến một số vùng da mất sắc tố và chuyển thành màu trắng sữa.
Các mảng bạch biến có thể xuất hiện ở nhiều vị trí như mặt, quanh mắt, quanh miệng, bàn tay, bàn chân, khuỷu tay, đầu gối, vùng nếp gấp hoặc cơ quan sinh dục. Ở một số người, tóc, lông mày, lông mi hoặc lông tại vùng da bị ảnh hưởng cũng có thể chuyển sang màu trắng.
Bạch biến có thể gặp ở mọi màu da, nhưng thường dễ nhận thấy hơn ở người có làn da sẫm màu hoặc khi vùng da xung quanh bị rám nắng. Vì vậy, nếu tổn thương nằm ở những vùng dễ nhìn thấy, người bệnh có thể cảm nhận rõ hơn sự thay đổi về ngoại hình.
Bạch biến là bệnh không lây nhiễm
Một trong những hiểu lầm phổ biến về bạch biến là bệnh có thể lây qua tiếp xúc. Thực tế, bạch biến không phải bệnh truyền nhiễm.
Người khác không thể mắc bạch biến chỉ vì chạm vào da, ăn uống chung, dùng chung đồ sinh hoạt, ôm hoặc tiếp xúc gần với người bệnh.
Theo British Association of Dermatologists, bạch biến không lây từ người này sang người khác. Đây là một rối loạn sắc tố da có liên quan đến tế bào hắc tố và cơ chế miễn dịch, không phải bệnh do vi khuẩn, virus hay vệ sinh kém gây ra.
Chính vì vậy, những ánh nhìn e ngại hoặc hành động né tránh đôi khi có thể khiến người bệnh tổn thương nhiều hơn cả những mảng trắng trên da. Một câu hỏi vô tình như “bệnh này có lây không?” cũng có thể làm người bệnh thêm mặc cảm, nhất là khi tổn thương xuất hiện ở những vùng dễ thấy như mặt, cổ hoặc tay.
Khoảng trống nhận thức vẫn là gánh nặng lớn của người mắc bệnh bạch biến
Bạch biến có thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng điều đó không đồng nghĩa cộng đồng đã hiểu đúng về bệnh.
Một khảo sát tại Anh do The Vitiligo Society thực hiện trên hơn 700 người sống chung với bạch biến cho thấy 79% người tham gia cho biết bệnh ảnh hưởng tiêu cực đến ngoại hình của họ.
Gần hai phần ba nói bạch biến tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần hoặc khiến họ cảm thấy bất an, tự ti về làn da. Khoảng một phần ba người tham gia cảm thấy bị phớt lờ hoặc bối rối khi lần đầu trao đổi với nhân viên y tế về tình trạng của mình.
Những con số này cho thấy bạch biến không chỉ là vấn đề sắc tố. Với nhiều người, bệnh có thể ảnh hưởng đến cách họ nhìn nhận bản thân, cách họ lựa chọn trang phục, cách họ giao tiếp và cả cảm giác an toàn khi xuất hiện trước đám đông.
Điều đáng nói là nhiều áp lực không đến từ triệu chứng da, mà đến từ phản ứng của người xung quanh. Một ánh nhìn tò mò, một câu hỏi thiếu tế nhị hoặc một lời nhận xét về ngoại hình có thể khiến người bệnh thêm mặc cảm.
Ngày Bạch biến Thế giới 2026: Từ kỳ thị đến sức mạnh
Năm 2026, Ngày Bạch biến Thế giới diễn ra tại Chandigarh, Ấn Độ, với chủ đề "From Stigma to Strength" (Tạm dịch: Từ kỳ thị đến sức mạnh).
Chủ đề này nhấn mạnh hành trình người bệnh bạch biến vượt qua mặc cảm, định kiến và những ánh nhìn e ngại để được lắng nghe, thấu hiểu và sống tự tin hơn.
Bên cạnh đó, khẩu hiệu vận động "Many Shades, One Voice" (Tạm dịch: Nhiều sắc thái, chung một tiếng nói) gợi nhắc rằng bạch biến có thể xuất hiện khác nhau trên từng làn da và từng câu chuyện sống.
Nhưng dù biểu hiện ra sao, người bệnh đều cần được tiếp cận thông tin đúng, được điều trị phù hợp khi cần và được lắng nghe, đồng hành và những ứng xử nhẹ nhàng hơn.
Với người sống chung với bạch biến, hành trình điều trị có thể kéo dài và không phải lúc nào cũng cho kết quả như mong đợi. Vì vậy, bên cạnh việc thăm khám da liễu, bảo vệ da và theo dõi bệnh đúng cách, sự thấu hiểu từ gia đình, bạn bè và cộng đồng cũng là một phần quan trọng giúp người bệnh bớt cô đơn và tự tin hơn với làn da của mình.
Có thể bạn quan tâm tập vodcast:
