Lần đầu ứng dụng thành công kỹ thuật VBT điều trị vẹo cột sống tại Việt Nam
Lần đầu tại Việt Nam, bé gái 12 tuổi được điều trị vẹo cột sống bằng kỹ thuật VBT không hàn khớp, giúp góc vẹo giảm từ 48 xuống khoảng 10 độ.
Một bé gái 12 tuổi bị vẹo cột sống nặng vừa được các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 phẫu thuật bằng kỹ thuật căng dây thân đốt sống, hay Vertebral Body Tethering (VBT). Đây là lần đầu tiên kỹ thuật chỉnh vẹo cột sống không hàn khớp này được triển khai thành công tại Việt Nam.
Kết quả kiểm tra ngay sau phẫu thuật cho thấy góc vẹo của trẻ giảm từ 48 độ xuống khoảng 10 độ. Điểm khác biệt của phương pháp này là cột sống không bị hàn cố định, nhờ đó khả năng vận động tại những đoạn được can thiệp có thể tiếp tục được duy trì.
Phát hiện cột sống cong 48 độ
Bệnh nhi sinh năm 2014, sống tại Bắc Ninh và trước đó không ghi nhận vấn đề sức khỏe đáng kể. Trong vài tháng gần đây, gia đình nhận thấy hai vai của trẻ không cân xứng, thân mình biến dạng, dáng đi mất cân bằng và tình trạng cong vẹo ngày càng rõ.
Kết quả thăm khám và chụp X-quang xác định trẻ bị vẹo cột sống vùng ngực - thắt lưng, kéo dài từ đốt sống T7 đến L2. Góc Cobb đo được là 48 độ, cho thấy mức độ cong vẹo đáng kể và có nguy cơ tiếp tục tiến triển khi trẻ lớn lên. Vì vậy, em được cân nhắc điều trị bằng phẫu thuật.
Góc Cobb là chỉ số được dùng để đo độ cong của cột sống trên phim X-quang. Thông số này giúp bác sĩ đánh giá mức độ vẹo, theo dõi diễn tiến và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Gia đình đưa trẻ đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 với mong muốn cải thiện hình thể, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến khả năng vận động và sự phát triển lâu dài của con.
Vì sao bệnh nhi được lựa chọn điều trị vẹo cột sống bằng kỹ thuật VBT?
Sau khi thăm khám và đánh giá toàn diện, TS BS. Phan Trọng Hậu, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Cột sống, xác định bệnh nhi đang ở giai đoạn trưởng thành xương Sanders 5.
Điều này có nghĩa trẻ vẫn còn khả năng tăng trưởng nhất định, một trong những yếu tố quan trọng để ê-kíp cân nhắc kỹ thuật VBT.
Tuy nhiên, không phải trẻ còn tăng trưởng đều có thể áp dụng phương pháp này. Quyết định điều trị còn phụ thuộc vào vị trí, hình dạng và độ linh hoạt của đường cong, mức độ trưởng thành xương cũng như khả năng phát triển còn lại của mỗi bệnh nhi.
Sau khi đánh giá các yếu tố trên, ê-kíp nhận định bệnh nhi phù hợp với VBT. Gia đình cũng được tư vấn về lợi ích, nguy cơ và yêu cầu theo dõi lâu dài trước khi quyết định phẫu thuật.
Góc vẹo giảm gần 80% sau phẫu thuật
Ca phẫu thuật do bác sĩ Phan Trọng Hậu cùng ê-kíp Khoa Phẫu thuật Cột sống thực hiện sau quá trình chuẩn bị và lập kế hoạch.
Trong ca mổ, các bác sĩ đặt vít vào thân đốt sống ở phía ngoài của đường cong, còn gọi là phía lồi. Một dây chịu lực chuyên dụng sau đó được nối với các vít và căng ở mức phù hợp để đưa cột sống về vị trí cân đối hơn.
Kỹ thuật này đòi hỏi độ chính xác cao ở từng thao tác. Phẫu thuật viên phải xác định đúng vị trí đặt vít, kiểm soát lực căng của dây và tính toán mức độ nắn chỉnh dựa trên khả năng tăng trưởng còn lại của trẻ. Nếu lực căng không phù hợp, cột sống có thể bị chỉnh quá mức hoặc không đạt kết quả như kỳ vọng.
Kết quả chụp X-quang ngay sau mổ cho thấy góc Cobb từ T7 đến L2 giảm từ 48 độ xuống khoảng 10 độ, tương đương mức điều chỉnh gần 80%.
Trục cột sống được cải thiện rõ rệt, hình thể thân mình của bệnh nhi cũng trở nên cân đối hơn.
Dây VBT giúp cột sống tiếp tục điều chỉnh như thế nào?
VBT không chỉ nắn chỉnh một phần đường cong trong ca phẫu thuật mà còn tận dụng quá trình phát triển tự nhiên của cột sống.
Dây chuyên dụng tạo lực nén ở phía lồi, giúp làm chậm tốc độ phát triển tại khu vực này. Trong khi đó, phía bên trong đường cong, hay phía lõm, vẫn tiếp tục phát triển. Sự chênh lệch về tốc độ tăng trưởng giữa hai bên có thể góp phần điều chỉnh thêm đường cong khi trẻ lớn lên.
Do không hàn các đốt sống thành một khối, VBT hướng tới duy trì khả năng vận động tại những đoạn cột sống được can thiệp. Đây cũng là khác biệt quan trọng giữa phương pháp này và phẫu thuật hàn khớp cột sống truyền thống.
Có thể bạn quan tâm bài viết:
Ca phẫu thuật mở ra hướng điều trị mới cho trẻ bị vẹo cột sống
Kết quả bước đầu sau phẫu thuật mang lại niềm vui cho gia đình bệnh nhi. Người cha cho biết gia đình từng rất lo lắng khi chứng kiến cột sống của con ngày càng cong vẹo, vì vậy sự cải thiện rõ rệt sau ca mổ là điều họ đã mong đợi từ lâu.
Ca phẫu thuật VBT đầu tiên tại Việt Nam đánh dấu bước tiến mới trong điều trị biến dạng cột sống tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Với khả năng cải thiện độ cong mà không cần hàn cố định các đốt sống, VBT mở thêm một hướng điều trị hiện đại cho trẻ mắc vẹo cột sống vô căn, đặc biệt ở những bệnh nhi còn khả năng tăng trưởng và đáp ứng các tiêu chí chuyên môn.
(Nguồn: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)
