Lá phổi của cô gái 22 tuổi vượt hàng nghìn kilomet để trao cơ hội sống

Trong câu chuyện được Báo Sức khỏe & Đời sống chia sẻ, suốt hai năm, ông Đ.Đ.T. (59 tuổi, TP HCM) gần như chỉ có thể ngủ ngồi. Mỗi nhịp thở đều phụ thuộc vào oxy, còn cơ hội sống được đặt vào một ca ghép phổi chưa biết khi nào mới đến.

Đến tháng 7/2026, nguồn phổi hiến từ một cô gái 22 tuổi đã giúp hành trình chờ đợi ấy bước sang một trang mới.

Thông tin được Bệnh viện Phổi Trung ương công bố cho biết ca ghép phổi xuyên Việt diễn ra ngày 18/7, sau quá trình phối hợp giữa nhiều bệnh viện tại TP HCM và Hà Nội.

Người đàn ông sống cùng bình oxy trong hai năm

Ông T. phát hiện mắc bệnh phổi từ khoảng tháng 6/2024, ban đầu chỉ với những cơn ho kéo dài. Sau khi thăm khám, ông được chẩn đoán suy hô hấp mạn tính do xơ phổi vô căn (Idiopathic Pulmonary Fibrosis - IPF).

Đây là tình trạng nhu mô phổi bị xơ hóa không hồi phục, khiến khả năng trao đổi oxy ngày càng suy giảm. Dù đã được điều trị, bệnh vẫn tiếp tục tiến triển.

Ông phải thở oxy liên tục với lưu lượng khoảng 3 lít mỗi phút, kể cả khi sinh hoạt tại nhà. Sức khỏe yếu dần khiến ông phải nghỉ việc. Vợ ông cho biết suốt hai năm, chồng gần như chỉ có thể ngủ trong tư thế ngồi vì nằm xuống sẽ khó thở hơn.

Khi các phương pháp điều trị không còn giúp chức năng hô hấp cải thiện, ghép phổi trở thành cơ hội duy nhất để duy trì sự sống.

Chuyến xe bốn ngày trở thành 'phòng hồi sức' di động

Từ đầu năm 2025, gia đình liên hệ với Bệnh viện Phổi Trung ương để đưa ông T. từ TP HCM ra Hà Nội điều trị và chờ ghép.

Thời điểm ấy, ông không còn đủ sức khỏe để di chuyển bằng máy bay. Cả nhà quyết định thuê ô tô đi xuyên Việt, mang theo một bình oxy 40 lít, hai bình dự phòng và một máy tạo oxy.

Mỗi lần dừng lại, điều gia đình quan tâm trước tiên không phải ăn uống hay nghỉ ngơi, mà là tìm nơi có thể thay hoặc nạp thêm oxy.

Ngày đi, đêm nghỉ, cả gia đình mất bốn ngày mới đến được Hà Nội. Suốt quãng đường hàng nghìn cây số, chiếc xe trở thành một "phòng hồi sức" di động, nơi từng nhịp thở của ông T. đều phụ thuộc vào nguồn oxy mang theo.

Đặt chân đến Bệnh viện Phổi Trung ương, gia đình bắt đầu những tháng ngày vừa điều trị, vừa chờ một nguồn phổi phù hợp.

Lá phổi hiến từ cô gái 22 tuổi mở ra cơ hội sống mới cho người đàn ông 59 tuổi

Đã hai lần gia đình nhận được cuộc gọi từ bệnh viện, khẩn trương hoàn tất các xét nghiệm để chuẩn bị ghép. Tuy nhiên, sau quá trình đánh giá, phổi hiến không đáp ứng đủ điều kiện chuyên môn nên ca ghép không thể tiến hành.

Trong khi đó, sức khỏe ông T. ngày càng suy kiệt. Các bác sĩ nhận định nếu không được ghép phổi, thời gian sống của người bệnh có thể chỉ còn tính bằng tháng. Phải đến lần thứ ba, cơ hội mới thực sự xuất hiện.

Ngày 17/7, Bệnh viện Phổi Trung ương nhận được thông báo từ Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia về nguồn phổi hiến từ một cô gái 22 tuổi tại TP HCM.

Giữa mất mát, gia đình người hiến đã đồng ý trao lại mô, tạng để giúp những người bệnh khác có thêm cơ hội sống.

Cuộc chạy đua đưa phổi hiến từ Nam ra Bắc

Sau khi xác định người hiến và người nhận phù hợp, quy trình ghép phổi khẩn cấp được kích hoạt ở cả hai đầu TP HCM và Hà Nội.

Một ê-kíp được điều động vào TP HCM để phối hợp lấy và bảo quản phổi. Tạng hiến sau đó được vận chuyển bằng đường hàng không ra Hà Nội trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt.

Tại Bệnh viện Phổi Trung ương, người nhận được thực hiện đầy đủ các xét nghiệm tương thích và chuẩn bị cho phẫu thuật. Trong khi đó, các bác sĩ ở TP HCM phải duy trì quá trình hồi sức người hiến để hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương phổi trước khi lấy tạng.

Gần 9 giờ sáng ngày 18/7, ca ghép bắt đầu. Trong khoảng tám giờ, các bác sĩ thay thế hai lá phổi đã xơ hóa bằng nguồn phổi khỏe mạnh từ người hiến.

Đây là ca ghép phổi thứ 15 được Bệnh viện Phổi Trung ương thực hiện, với sự phối hợp của các chuyên gia đến từ Bệnh viện E và Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM.

Sau phẫu thuật khoảng 24 giờ, ông T. được cai máy thở và rút ống nội khí quản. Chức năng phổi mới tiến triển thuận lợi, người bệnh tiếp tục được theo dõi và điều trị tích cực.

Một điểm đáng chú ý là trong suốt ca mổ, người bệnh chỉ cần truyền khoảng 1,2 lít máu. Đây là lượng máu tương đối thấp đối với một ca ghép phổi phức tạp, góp phần hỗ trợ quá trình hồi phục sau mổ.

Những dòng chữ đầu tiên dành cho vợ tảo tần không từ bỏ hy vọng

Chiều 19/7, khi sức khỏe đã ổn định hơn, ông T. được gặp người thân trong ít phút. Do chưa thể nói, ông dùng giấy bút để giao tiếp. Ba câu đầu tiên ông viết là: "Vợ khỏe không?", "Em đừng khóc, anh chịu không nổi.","Bác sĩ phục hồi chức năng hô hấp tập cho anh."

Sau hành trình bốn ngày mang theo bình oxy từ Nam ra Bắc, nhiều tháng chờ đợi và hai lần hy vọng không thành, ông đã có thể bắt đầu tập thở bằng lá phổi mới.

Ca ghép lần này cũng được kết hợp với hoạt động đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho các bác sĩ từ Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM. Đây là một bước chuẩn bị để mở rộng mạng lưới ghép phổi, giúp thêm nhiều người bệnh có cơ hội tiếp cận kỹ thuật này trong tương lai.

Phía sau thành công của ca ghép là nỗ lực của nhiều ê-kíp y tế, nhưng khởi đầu vẫn là quyết định hiến tạng của một gia đình trong thời khắc đau buồn nhất. Cô gái 22 tuổi đã ra đi, nhưng món quà cô để lại đang giúp một người khác tiếp tục từng nhịp thở.