Cuộc đời của giáo sư Nguyễn Đình Hối, người thầy lớn của nhiều thế hệ bác sĩ

Sáng 29/6, PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, thông tin GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP.HCM, đã qua đời lúc 2h03 cùng ngày tại TP.HCM.

Sự ra đi của giáo sư Nguyễn Đình Hối là mất mát lớn đối với gia đình, đồng nghiệp, học trò và ngành y. Trong suốt cuộc đời làm nghề, ông để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong đào tạo y khoa, ngoại khoa, quản trị bệnh viện và đặc biệt là mô hình bệnh viện thực hành thuộc trường đại học.

GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối sinh ngày 2/1/1936 tại xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa, nay là xã Tân Dân, tỉnh Thanh Hóa. Ông lớn lên trong một gia đình trí thức có truyền thống hiếu học.

Năm 1954, sau khi hòa bình lập lại, ông trúng tuyển thủ khoa cả Trường Đại học Sư phạm và Trường Đại học Y khoa Hà Nội. Với mong muốn chữa bệnh cứu người, ông quyết định theo học ngành y.

Từ học trò của giáo sư Tôn Thất Tùng đến người thầy lớn của nhiều thế hệ bác sĩ

Sau khi tốt nghiệp bác sĩ năm 1960, giáo sư Nguyễn Đình Hối được giữ lại Trường Đại học Y Hà Nội, công tác tại Bộ môn Giải phẫu học trước khi chuyển sang Bộ môn Ngoại do giáo sư Tôn Thất Tùng chủ nhiệm.

Trong giai đoạn làm việc tại Bệnh viện Việt Đức, ông có 10 năm đảm nhiệm vai trò trưởng phiên trực và 8 năm làm bác sĩ tham vấn. Dưới sự dìu dắt của giáo sư Tôn Thất Tùng, ông được rèn luyện trong môi trường ngoại khoa nghiêm cẩn, nơi chuyên môn, trách nhiệm và y đức luôn được đặt lên hàng đầu.

Trong ký ức của nhiều thế hệ đồng nghiệp, ông là một trong những học trò xuất sắc của giáo sư Tôn Thất Tùng.

Những năm tháng ấy cũng góp phần hình thành phong cách làm nghề của giáo sư Nguyễn Đình Hối: chặt chẽ trong chuyên môn, tận tụy với người bệnh và nghiêm túc trong đào tạo.

Dành trọn tâm huyết cho giáo dục y học phía Nam

Năm 1981, theo lời mời của giáo sư Trương Công Trung, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP HCM lúc bấy giờ, giáo sư Nguyễn Đình Hối chuyển công tác vào TP.HCM. Từ đây, ông gắn bó với sự phát triển của Trường Đại học Y Dược TP.HCM trong nhiều thập niên.

Ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí giảng viên Bộ môn Ngoại, Trưởng khoa Y và Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP.HCM giai đoạn 1993 - 2007.

Trên các cương vị quản lý và đào tạo, ông dành nhiều tâm sức cho việc xây dựng đội ngũ, phát triển chương trình đào tạo và nuôi dưỡng môi trường học thuật của nhà trường.

Trong sự nghiệp giảng dạy, giáo sư Nguyễn Đình Hối đã đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa I, bác sĩ chuyên khoa II, thạc sĩ và tiến sĩ. Với học trò, ông được nhớ đến như một người thầy nghiêm cẩn, tận tụy, luôn đề cao cả y thuật, y lý và y đức.

Bên cạnh công tác quản lý, ông để lại nhiều đóng góp học thuật quan trọng. Ông là tác giả 6 sách chuyên khảo, chủ biên 10 tập "Bài giảng Bệnh học Ngoại khoa", bộ "Bách khoa thư bệnh học" và tham gia biên soạn các từ điển chuyên ngành ngoại khoa, y học Anh - Pháp - Việt. Ông cũng chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu cấp thành phố, cấp bộ, cấp Nhà nước và có hơn 70 công trình chuyên ngành.

Ngoài giảng đường và bệnh viện, giáo sư Nguyễn Đình Hối còn sáng lập Câu lạc bộ Sức khỏe và Đời sống, góp phần đưa kiến thức y học phổ thông đến gần hơn với cộng đồng.

Dấu ấn của giáo sư Nguyễn Đình Hối trong mô hình bệnh viện thực hành thuộc trường đại học

Một trong những dấu ấn lớn trong sự nghiệp quản trị của giáo sư Nguyễn Đình Hối là việc góp phần hiện thực hóa mô hình Trường - Viện tại Việt Nam, gắn đào tạo y khoa với khám chữa bệnh và nghiên cứu khoa học.

Từ tầm nhìn xây dựng một bệnh viện trực thuộc trường đại học, ông cùng các cộng sự đã đặt nền móng cho Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.

Đây là nơi các thầy cô vừa giảng dạy, vừa khám chữa bệnh, đồng thời thực hiện nghiên cứu khoa học, tạo môi trường thực hành quan trọng cho đào tạo y khoa.

Trên cương vị Hiệu trưởng và Giám đốc đầu tiên của bệnh viện, giáo sư Nguyễn Đình Hối góp phần đưa mô hình này từng bước phát triển, trở thành một địa chỉ y tế gắn với đào tạo, thực hành và nghiên cứu.

Trong giai đoạn ông lãnh đạo, Trường Đại học Y Dược TP.HCM cũng mở rộng từ quy mô ba khoa ban đầu thành cơ sở đào tạo gồm bảy khoa với bảy chuyên ngành y tế, đặt nền tảng cho định hướng đại học đa ngành, đa trung tâm và chuẩn hóa năng lực sư phạm y học tại khu vực phía Nam.

Một cuộc đời gắn với tri thức, quản trị và nhân ái

Ngoài các trọng trách tại Trường Đại học Y Dược TP.HCM và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, giáo sư Nguyễn Đình Hối từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong các hội đồng, hội chuyên ngành cấp quốc gia và khu vực.

Ông từng là Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kỹ thuật Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Hiệu trưởng các Trường Đại học Y Dược, Chủ tịch Hội đồng Chức danh Giáo sư ngành Y học Việt Nam, Chủ tịch Hội Phẫu thuật Nội soi - Nội soi Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Ngoại khoa Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, Chủ tịch Hội Ngoại khoa TP.HCM và Hội Khoa học Tiêu hóa TP.HCM.

Với những đóng góp cho giáo dục và y học, ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1990, Nhà giáo Nhân dân năm 1996, Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 2000, Huân chương Lao động hạng Nhì, hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì, Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng và Giải thưởng Ngoại khoa Tôn Thất Tùng năm 2004.

Năm 2025, giáo sư Nguyễn Đình Hối được Hiệp hội Quản lý Bệnh viện Châu Á trao Giải thưởng Thành tựu trọn đời, ghi nhận những đóng góp bền bỉ của ông đối với y học và quản trị bệnh viện.

Trong ký ức của nhiều thế hệ học trò, đồng nghiệp và người bệnh, giáo sư Nguyễn Đình Hối không chỉ là một nhà giáo, nhà quản lý, nhà khoa học, mà còn là người thầy thuốc luôn đặt con người ở trung tâm của y học.

Ông từng nhấn mạnh rằng y đức không nằm ở lời nói, mà thể hiện trong cách đối nhân xử thế và trong việc điều trị toàn diện cho người bệnh. Những quan niệm ấy đã trở thành một phần di sản tinh thần mà ông để lại cho nhiều thế hệ thầy thuốc.

Cuộc đời cống hiến của ông để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử giáo dục y học, trong sự phát triển của Trường Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM và trong hành trình vun bồi y đức cho các thế hệ thầy thuốc Việt Nam.