Che mờ ánh sáng Mặt Trời có thể giúp làm suy yếu El Nino?

Một nghiên cứu mới từ Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy việc phản xạ bớt ánh sáng Mặt Trời bằng các hạt aerosol trong khí quyển có thể giúp hạn chế tình trạng nước biển nóng lên quá mức, từ đó làm giảm nguồn năng lượng thúc đẩy hiện tượng El Nino.

Kết quả được công bố trên tạp chí Environmental Research: Climate ngày 10/6.

Ý tưởng 'che mờ ánh sáng Mặt Trời' hoạt động như thế nào?

Các nhà khoa học gọi đây là một dạng địa kỹ thuật khí hậu (geoengineering). Ý tưởng là sử dụng máy bay phát tán các hạt aerosol hoặc khí như sulfur dioxide vào tầng bình lưu để phản xạ một phần bức xạ Mặt Trời trở lại không gian.

Nhờ đó, lượng nhiệt hấp thụ vào Trái Đất có thể giảm xuống, góp phần làm chậm quá trình nóng lên toàn cầu.

Theo nhóm nghiên cứu, giải pháp này đặc biệt có thể giúp ngăn nước nóng tích tụ ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương, nơi được xem là "nguồn nhiên liệu" của El Nino.

Mô phỏng cho thấy đại dương có thể bớt nóng lên

Nhóm nghiên cứu sử dụng mô hình máy tính để dự báo nhiệt độ đại dương trong giai đoạn 2035 - 2069, đồng thời so sánh các kịch bản có và không áp dụng biện pháp che mờ ánh sáng Mặt Trời.

Kết quả cho thấy nếu không có biện pháp can thiệp, nhiệt độ trung bình của đại dương toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 1°C vào năm 2069. Nắng nóng trên biển cũng có xu hướng kéo dài và nghiêm trọng hơn ở khoảng 97% diện tích đại dương.

Trong kịch bản lượng aerosol được sử dụng đủ để giữ mức nóng lên của khí quyển quanh ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, khoảng 20 - 25% diện tích đại dương có thể tránh được tình trạng nóng quá mức.

Khi lượng aerosol được tăng lên nhằm giữ mức nóng lên dưới 1°C, tỷ lệ diện tích đại dương được bảo vệ tăng lên khoảng 75%. Những khu vực hưởng lợi nhiều nhất gồm Đại Tây Dương nhiệt đới, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương.

Tác động có thể xảy ra đối với hiện tượng El Nino

El Nino là pha nóng của chu kỳ khí hậu ENSO (El Nino - Dao động Nam), xảy ra theo chu kỳ khoảng 2 - 7 năm.

Trong các giai đoạn El Nino, nước biển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nóng lên bất thường, kéo theo nhiều biến động thời tiết trên toàn cầu như nắng nóng, hạn hán, mưa lớn hoặc lũ lụt ở nhiều khu vực.

Các nhà khoa học cho rằng việc hạn chế nước nóng tích tụ tại Thái Bình Dương có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện những đợt El Nino mạnh trong tương lai.

Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh nhiều vùng biển trên thế giới đang trải qua các đợt nắng nóng kéo dài. Một số khu vực ở Thái Bình Dương hiện ghi nhận nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình khoảng 3°C.

Những băn khoăn và thách thức còn tồn tại

Dù mang lại kết quả đáng chú ý trong mô phỏng, các chuyên gia cho rằng địa kỹ thuật Mặt Trời vẫn là lĩnh vực còn nhiều tranh cãi.

Một số nhà nghiên cứu cảnh báo việc can thiệp vào cân bằng năng lượng của Trái Đất có thể tạo ra những tác động khó dự đoán đối với thời tiết, lượng mưa và hệ sinh thái ở các khu vực khác nhau trên thế giới.

Bản thân nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng che mờ ánh sáng Mặt Trời không phải giải pháp thay thế cho việc cắt giảm phát thải khí nhà kính.

Theo các nhà khoa học, giảm phát thải vẫn là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất để hạn chế biến đổi khí hậu cũng như giảm nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan trong tương lai.