Chăm sóc người sốt xuất huyết tại nhà: 6 điều nên làm và 4 điều cần tránh

Mùa mưa là thời điểm nguy cơ sốt xuất huyết gia tăng do muỗi có nhiều điều kiện sinh sản. Khi có người mắc bệnh được theo dõi tại nhà, gia đình cần chủ động hơn trong quá trình chăm sóc và quan sát diễn tiến sức khỏe.

6 điều nên làm khi chăm sóc người sốt xuất huyết tại nhà

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) lưu ý, trong thời gian chăm sóc tại nhà, người bệnh cần được nghỉ ngơi, ăn uống phù hợp và theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe.

1. Theo dõi thân nhiệt và hạ sốt đúng cách

Người mắc sốt xuất huyết cần được theo dõi thân nhiệt thường xuyên. Khi nhiệt độ cơ thể tăng, có thể hỗ trợ tỏa nhiệt bằng cách lau người với nước ấm, mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát và chườm ấm tại các vị trí như trán, nách, bẹn hoặc cổ.

Nếu cần dùng thuốc hạ sốt, người bệnh nên sử dụng Paracetamol (Acetaminophen) đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế, không tự ý thay đổi liều dùng.

Nếu người bệnh sốt trên 39°C kéo dài, khó kiểm soát hoặc xuất hiện thêm các dấu hiệu bất thường, cần liên hệ bác sĩ hoặc đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.

2. Bù đủ nước và điện giải

Sốt cao, nôn ói và ăn uống kém có thể khiến cơ thể mất nước. Vì vậy, người mắc sốt xuất huyết cần uống đủ nước và bổ sung điện giải. Ưu tiên uống từng ngụm nhỏ, chia nhiều lần để cơ thể dễ dung nạp hơn.

Có thể lựa chọn nước lọc, nước đun sôi để nguội, nước dừa, nước cam hoặc dung dịch Oresol. Nếu dùng Oresol, cần pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn trên bao bì.

Bên cạnh lượng nước uống, người chăm sóc cũng nên theo dõi tần suất và lượng nước tiểu. Nếu người bệnh uống kém, nôn nhiều hoặc tiểu ít bất thường, cần đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá.

3. Ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ

Trong thời gian mắc sốt xuất huyết, người bệnh có thể mệt và ăn uống kém. Vì vậy, nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp, sữa hoặc canh hầm.

Nếu người bệnh ăn ít, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để dễ ăn hơn và vẫn duy trì được dinh dưỡng cần thiết.

4. Nghỉ ngơi và hạn chế vận động

Trong thời gian mắc sốt xuất huyết, người bệnh nên nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế đi lại và tránh vận động mạnh để cơ thể có thời gian hồi phục. Không gian nghỉ ngơi nên yên tĩnh, thoáng mát và thoải mái.

5. Theo dõi những thay đổi của cơ thể và đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu cảnh báo

Trong thời gian chăm sóc tại nhà, người bệnh cần được theo dõi sát để kịp thời phát hiện những thay đổi bất thường.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như mệt hơn sau khi giảm sốt, tay chân lạnh, lừ đừ hoặc bứt rứt, khó thở, đau bụng, nôn ói nhiều hay chảy máu bất thường, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và xử trí kịp thời.

6. Phòng muỗi đốt và diệt lăng quăng, diệt muỗi

Trong thời gian mắc sốt xuất huyết, người bệnh vẫn cần tránh bị muỗi đốt để hạn chế nguy cơ muỗi hút máu mang virus rồi truyền sang người khác.

Gia đình nên cho người bệnh ngủ màn, sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp, đồng thời loại bỏ những nơi muỗi có thể sinh sản như dụng cụ chứa nước đọng. Cần đậy kín các vật chứa nước, thay nước thường xuyên và diệt lăng quăng, diệt muỗi trong và xung quanh nhà.

4 điều cần tránh khi chăm sóc người sốt xuất huyết

Bên cạnh những việc cần thực hiện đúng, người nhà cũng nên tránh một số cách xử trí có thể khiến bệnh diễn tiến phức tạp hoặc làm chậm thời điểm cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

1. Tuyệt đối không tự ý dùng Aspirin hoặc Ibuprofen để hạ sốt

Người mắc sốt xuất huyết cần tránh sử dụng Ibuprofen, Aspirin hoặc các thuốc có chứa Aspirin, vì những thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Khi cần hạ sốt, người bệnh nên dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế, không tự ý đổi thuốc hay tăng liều.

2. Không tự ý truyền dịch tại nhà

Người nhà không nên tự ý cho truyền dịch tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc truyền dịch không đúng thời điểm hoặc quá nhiều có thể gây quá tải dịch, ứ dịch ở các mô, màng phổi hoặc màng bụng, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn.

Nếu người bệnh uống kém, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước, nên đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá và bù dịch phù hợp.

3. Không chủ quan khi người bệnh vừa hết sốt

Hết sốt không đồng nghĩa với đã hết nguy hiểm. Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết có thể xuất hiện trong khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, khi người bệnh đã bắt đầu giảm sốt. Vì vậy, vẫn cần theo dõi sát sao và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ.

4. Không tiếp tục theo dõi tại nhà khi đã có dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

Người nhà không nên chờ đến khi người bệnh xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường cùng lúc mới đưa đi khám. Chỉ cần có một dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, người bệnh đã cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá kịp thời. Việc phát hiện và xử trí sớm giúp hạn chế nguy cơ bệnh diễn tiến nặng trong thời gian theo dõi tại nhà.