Bộ Y tế lưu ý những gì khi phòng bệnh do vi rút Adeno?

Từ đầu năm đến đầu tháng 7/2026, Bệnh viện Nhi Trung ương ghi nhận 2.777 trường hợp dương tính với vi rút Adeno, gấp 3 lần cùng kỳ năm trước. Riêng những ngày đầu tháng 7 có thêm 383 trẻ mắc bệnh, cho thấy phụ huynh cần chú ý hơn khi trẻ học hè, đi bơi hoặc vui chơi tại nơi đông người.

Mùa hè là thời điểm trẻ tham gia nhiều hoạt động tập thể như học bơi, học năng khiếu và vui chơi trong không gian đông người. Việc tiếp xúc gần, dùng chung đồ vật hoặc sinh hoạt tại nơi không được vệ sinh đầy đủ có thể tạo điều kiện để các tác nhân gây bệnh, trong đó có vi rút Adeno, lây lan.

Dù số ca đang tăng, Bộ Y tế cho biết hệ thống giám sát chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường về tác nhân, quy mô dịch hoặc mức độ nặng trong cộng đồng. Phụ huynh không cần quá hoang mang, nhưng cũng không nên xem nhẹ các triệu chứng ở trẻ.

Vi rút Adeno có thể gây những triệu chứng nào?

Vi rút Adeno là nhóm virus phổ biến, có thể gây bệnh quanh năm và ở nhiều độ tuổi. Trẻ mắc bệnh thường xuất hiện các triệu chứng giống nhiễm trùng đường hô hấp như:

• Sốt, ho, đau họng và sổ mũi
• Đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc có dịch tiết
• Tiêu chảy, đau bụng hoặc nôn
• Khò khè, thở nhanh khi bệnh ảnh hưởng đến đường hô hấp dưới

Phần lớn trường hợp có thể tự hồi phục với chăm sóc và theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền có nguy cơ diễn tiến nặng hơn.

Các biểu hiện của vi rút Adeno cũng dễ nhầm với cúm, cảm lạnh, viêm phổi do virus khác hoặc viêm kết mạc do nhiều nguyên nhân. Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng bên ngoài thường không đủ để xác định tác nhân gây bệnh.

Không chỉ bể bơi mới có nguy cơ lây nhiễm

Một trường hợp được Bệnh viện Nhi Trung ương ghi nhận cho thấy 4 trong 5 trẻ thuộc cùng một nhóm học bơi đã lây nhiễm chéo vi rút Adeno. Thông tin này khiến nhiều phụ huynh lo ngại về độ an toàn của các bể bơi công cộng.

Vi rút Adeno có thể lây qua giọt bắn đường hô hấp, dịch tiết từ mắt, bàn tay và các bề mặt có virus. Một số chủng còn có khả năng lây qua nước hồ bơi nếu nguồn nước không được xử lý và khử khuẩn đúng cách.

Tuy nhiên, nguy cơ không chỉ xuất hiện tại bể bơi. Lớp học hè, khu vui chơi trong nhà, phòng điều hòa đông người và những nơi trẻ thường xuyên tiếp xúc gần cũng có thể xảy ra lây nhiễm chéo nếu khâu vệ sinh chưa được bảo đảm.

Phụ huynh không nhất thiết phải cấm trẻ đi bơi. Điều cần thiết là lựa chọn cơ sở có hệ thống lọc và khử khuẩn nước phù hợp, kiểm soát mật độ người bơi và duy trì vệ sinh khu vực thay đồ, phòng tắm cùng các khu vực dùng chung.

Đau mắt đỏ chưa chắc do vi rút Adeno

Bộ Y tế cho biết viêm kết mạc là một trong những biểu hiện có thể gặp khi nhiễm vi rút Adeno, nhưng không phải mọi trường hợp đau mắt đỏ đều do loại virus này. Tình trạng mắt đỏ còn có thể xuất phát từ vi khuẩn, dị ứng hoặc các tác nhân kích thích khác.

Mắt đỏ còn có thể liên quan đến vi khuẩn, dị ứng, khói bụi, hóa chất hoặc các tác nhân kích thích khác. Việc tự xác định nguyên nhân và mua thuốc nhỏ mắt tùy tiện có thể khiến tình trạng kéo dài hoặc làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn.

Khi trẻ đỏ mắt kèm sốt, ho, nhiều dịch tiết, đau mắt, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám thay vì tự điều trị tại nhà.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Ba mẹ nên cho trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt cao liên tục hoặc khó hạ
• Thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực hoặc tím tái
• Trẻ lừ đừ, ngủ li bì hoặc quấy khóc bất thường
• Nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài hoặc có dấu hiệu mất nước
• Đỏ mắt nặng, đau mắt, nhìn mờ hoặc tiết nhiều dịch
• Triệu chứng không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn

Không nên tự ý cho trẻ dùng kháng sinh vì thuốc này không có tác dụng với virus. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ xác định có bội nhiễm vi khuẩn hoặc một nguyên nhân phù hợp khác.

7 nguyên tắc phòng bệnh do vi rút Adeno

Dưới đây là 7 nguyên tắc Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động thực hiện để giảm nguy cơ lây nhiễm:

1. Rửa tay thường xuyên
Rửa tay bằng xà phòng, nhất là sau khi tiếp xúc với người bệnh, dịch tiết từ mắt, mũi, họng hoặc các bề mặt dùng chung. Không dụi mắt, chạm vào mũi và miệng khi tay chưa sạch.

2. Không dùng chung đồ cá nhân
Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối, chăn, thuốc nhỏ mắt và kính áp tròng.

3. Vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc
Làm sạch tay nắm cửa, điện thoại, đồ chơi, bàn học và những vật dụng được nhiều người chạm vào.

4. Chăm sóc mắt đúng cách khi bị đau mắt đỏ
Dùng gạc sạch, bông hoặc khăn giấy dùng một lần để lau ghèn và dịch tiết. Không dùng chung một lọ thuốc cho mắt đang viêm và mắt chưa có triệu chứng. Tạm ngừng đeo kính áp tròng.

5. Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt
Không tự mua thuốc chứa kháng sinh, thuốc kháng virus, corticoid hoặc thuốc phối hợp khi chưa có chỉ định. Không đắp lá, nhỏ sữa mẹ hoặc dung dịch không bảo đảm vô khuẩn vào mắt.

6. Hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng
Người bị đỏ mắt, chảy nước mắt, nhiều ghèn, sốt, ho hoặc đau họng nên hạn chế tiếp xúc gần, không dùng chung vật dụng và tạm thời không đến bể bơi.

7. Đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường
Cần đến cơ sở y tế nếu đau nhức mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ, mắt đỏ nhiều, mi mắt sưng, có giả mạc, sốt cao kéo dài hoặc khó thở. Trẻ mệt nhiều, li bì, bỏ ăn, bỏ bú hoặc triệu chứng không cải thiện cũng cần được thăm khám.

(Nguồn: Bệnh viện Nhi Trung ương, Bộ Y tế)